II SA/Bk 57/22

WyrokWSA w Białymstoku2022-05-05

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Elżbieta Lemańska, Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowa umowa sprzedaży nieruchomości, zawarta pod warunkiem nieskorzystania z prawa pierwokupu, może stanowić podstawę do wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, czy też wymaga dodatkowego porozumienia stron przenoszącego własność w formie aktu notarialnego?
Ratio decidendi
Warunkowa umowa sprzedaży nieruchomości, nawet jeśli nie zawiera w tytule słowa "warunkowy", nie przenosi własności nieruchomości, jeśli zawiera zastrzeżenie warunku lub terminu. Zgodnie z art. 157 § 2 Kodeksu cywilnego, do przeniesienia własności nieruchomości zawartej pod warunkiem potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności. Brak takiego dodatkowego porozumienia w formie aktu notarialnego uniemożliwia aktualizację ewidencji gruntów i budynków na podstawie samej warunkowej umowy.
Stan faktyczny
T. M. złożyła wniosek o zmianę danych właściciela w operacie ewidencji gruntów i budynków, wskazując jako podstawę akt notarialny sprzedaży warunkowej z 1990 r. oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. Organy administracji odmówiły wprowadzenia zmian, uznając, że warunkowa umowa sprzedaży nie przenosi własności nieruchomości i wymaga dodatkowego porozumienia. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, kwestionując ocenę organów co do charakteru aktu notarialnego i braku podstaw do wprowadzenia zmian.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Lemańska (spr.), asesor sądowy WSA Barbara Romanczuk, Protokolant referent stażysta Natalia Paulina Kielak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 maja 2022 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. znak [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. (dalej: PWINGiK) utrzymał w mocy decyzję Starosty G. z [...] listopada 2021 r. znak [...]odmawiającą wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków wynikającej z aktu notarialnego Rep. A nr [...]z [...] maja 1990 r. i postanowienia Sądu Rejonowego w G. sygn. akt I Ns [...]z [...] kwietnia 2017 r., polegającej na "zmianie danych aktualnych właścicieli do działki Nr [...], zlokalizowanej na ul. W. [...], [...]". Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W piśmie z [...] marca 2021 r. T. M. wystąpiła do Starosty G. z wnioskiem o dokonanie zmiany wpisów w ewidencji gruntów i budynków w ten sposób, aby jako właścicieli działki nr [...] położonej w G. ujawnić spadkobierców A. K. Jako podstawę zmiany wskazała: - akt notarialny z [...] maja 1990 r. Repertorium A Nr[...], którym J. P. i R.P.sprzedali A. K. działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 pod warunkiem, że Naczelnik Miasta i Gminy w G. nie skorzysta z prawa jej pierwokupu na podstawie art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. nr 22, poz. 99); - postanowienie Sądu Rejonowego w G. I Wydział Cywilny z [...] kwietnia 2017r. sygn. akt [...]stwierdzające, że spadek po A. K. nabyli: R.Z., D. M., T. M., J.D. L., K. K. i D. K. W dniu [...] marca 2021 r., podczas rozmowy telefonicznej, wnioskodawczyni została poinformowana przez pracownika Starostwa G., że akt notarialny umowy sprzedaży warunkowej nie stanowi podstawy ujawnienia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Należy przedłożyć oryginał lub poświadczony np. przez notariusza odpis umowy przenoszącej własność. Przy piśmie z [...] marca 2021 r. wnioskodawczyni załączyła – jak określiła – odpis aktu notarialnego. W piśmie tym podtrzymała stanowisko, że akt warunkowy, zgodnie z art. 155 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: K.c.), zobowiązuje do przeniesienia własności i jednocześnie tę własność przenosi. Decyzją z [...] maja 2021 r. Starosta G. odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków polegającej na ujawnieniu nowych, wskazanych we wniosku T. M., właścicieli działki nr [...] – z powodu niedostarczenia przez stronę aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości a przedłożenie jedynie kserokopii aktu warunkowej umowy sprzedaży. Po rozpatrzeniu odwołania wnioskodawczyni, PWINGiK decyzją z [...] czerwca 2021 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty w całości i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wyjaśnił, że skoro postępowanie dotyczy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków dotyczącej właścicieli działki nr [...] położonej w G., dla której w ewidencji jako właściciele ujawnieni są J. P. oraz R. P., to posiadają oni interes prawny w tym postępowaniu, czyli są jego stronami. Starosta nie zawiadomił tych osób o prowadzonym postępowaniu. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta ustalił, że J. P.i i R. P. nie żyją. Faktyczny zarząd masą spadkową po zmarłym J. P. sprawuje jego żona D.P, zaś kuratorem spadku po zmarłym R.P. jest radca prawny A. S. Starosta wzywał też T. M. oraz wymienionych przez nią pozostałych spadkobierców A. K. do przedłożenia oryginału lub notarialnie poświadczonego odpisu aktu notarialnego przenoszącego własność działki nr [...], zawartego w wykonaniu umowy notarialnej z [...] maja 1990 r. (k. 57, 75 akt adm.). W wykonaniu wezwania wnioskodawczyni przedłożyła kserokopię zawierającą adnotację "odpis", jednak niebędącą oryginałem odpisu aktu notarialnego (k. 73 akt adm.). Decyzją z [...] listopada 2021 r. Starosta odmówił wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...]G. gmina G., w jednostce rejestrowej [...], tj. zmiany wynikającej z aktu notarialnego Rep. A nr [...]z [...]maja 1990 r. i postanowienia Sądu Rejonowego w G. sygn. akt I Ns [...]z [...] kwietnia 2017 r. polegającej na "zmianie danych aktualnych właścicieli do działki Nr[...], zlokalizowanej na ul. [...], [...] G". Organ przeanalizował treść aktu notarialnego z [...] maja 1990 r. i doszedł do wniosku, że jest to umowa sprzedaży nieruchomości zawarta pod warunkiem nieskorzystania z prawa pierwokupu na zasadzie art. 82 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99). Tymczasem przepisy art. 157 i art. 158 K.c. wymagają, aby w przypadku zawarcia warunkowej umowy sprzedaży nieruchomości – przeniesienie własności nastąpiło na podstawie dodatkowego porozumienia stron, zawartego w formie aktu notarialnego, obejmującego ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności. W ocenie Starosty, wyłącznie warunkowa umowa sprzedaży nieruchomości nie przenosi własności nieruchomości. Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2021 r. PWINGiK utrzymał decyzję pierwszoinstancyjną w mocy podzielając w całości ustalenia i ocenę prawną Starosty, w szczególności odnośnie notarialnej umowy sprzedaży z [...] maja 1990 r. jako zawartej pod warunkiem oraz odnośnie braku możliwości dokonania na tej podstawie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków z uwagi na brzmienie art. 157 i art. 158 K.c. Zdaniem PWINGiK, aktualizacja ewidencji w przedmiotowej sprawie wymaga przedstawienia dodatkowego porozumienia przenoszącego własność nieruchomości sporządzonego w formie aktu notarialnego, jeśli Naczelnik Miasta i Gminy w G. nie skorzystał z prawa pierwokupu. Dopiero taka umowa przenosiłaby własność nieruchomości i byłaby podstawą wpisu. Jako bezzasadne ocenił organ odwoławczy twierdzenie wnioskodawczyni, że umowa warunkowa przenosi prawo własności do nieruchomości. PWINGiK wyjaśnił również, że w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy Starosta wzywał stronę do przedłożenia aktu notarialnego przenoszącego własność nieruchomości, co jednak nie nastąpiło. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, nie istnieją podstawy do zastosowania art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. "b" w związku z art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm.), dalej: P.g.k. i wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej. PWINGiK nie podzielił pozostałych zarzutów odwołania, w szczególności wskazał, że brak w tytule spornego aktu notarialnego słowa "warunkowy" nie podważa dotychczasowej jego oceny. Nie istnieją bowiem akty notarialne warunkowe, tylko umowy sprzedaży warunkowej, co z treści spornego aktu wynika. Zdaniem organu odwoławczego, skoro strona uważa się za właścicielkę działki, to z powołaniem się na akt notarialny z [...] maja 1990 r. oraz postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po A. K. może wystąpić o założenie księgi wieczystej dla przedmiotowej nieruchomości. W przypadku przychylenia się przez sąd do wniosku i założenia księgi wieczystej, organ ewidencyjny będzie zobowiązany dokonać zmian w ewidencji gruntów i budynków. Skargę na rozstrzygnięcie PWINGiK złożyła do sądu administracyjnego T. M. Zarzuciła organowi, że podaje w wątpliwość zmianę danych na podstawie aktu notarialnego z [...] maja 1990 r., gdy tymczasem dokument ten, zatytułowany "Akt notarialny" (nie mając w tytule wskazania "umowa sprzedaży warunkowej"), od 30 lat jest w posiadaniu wydziału ksiąg wieczystych Sądu Rejonowego w G. Akt ten nie posiada cech umowy sprzedaży warunkowej. Skarżąca zwróciła też uwagę, że Starosta nie posiada dokumentu potwierdzającego ustanowienie D. P.zarządcą masy spadkowej po J. P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że przepisy prawa nie przewidują wydania przez organ administracyjny lub sąd aktu ustanawiającego zarządcę masy spadkowej. W aktach sprawy znajduje się natomiast pismo D. P., w którym oświadcza ona, że sprawuje zarząd majątkiem masy spadkowej po J. P. W ocenie organu, jest to wystarczające do zastosowania w sprawie art. 30 § 5 K.p.a. Stanowisko w sprawie skarżąca sprecyzowała w piśmie procesowym z 5 maja 2022 r. Załączyła zdjęcie pisma z [...] maja 1990 r. kierowanego do Państwowego Biura Notarialnego, w którym odnotowuje się zawarcie aktu notarialnego z [...] maja 1990 r. i informuje o braku drogi dojazdowej do działki nr [...], o tym że działka nie spełnia cech działki budowlanej z uwagi na położenie poza terenami przeznaczonymi pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, a także o oznaczeniu działki w planie miejscowym symbolem ZN – zieleń nieurządzona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej: P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje również przez stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Przeprowadzone w tak określonych ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonych decyzji wykazało, że ich ocena o braku podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów przez wpisanie jako właścicieli działki nr [...] spadkobierców A. K. – nie narusza prawa. Zgodnie z art. 2 ust. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.), dalej: P.g.k., ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Z przepisów art. 20, art. 22, art. 24 P.g.k. wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który spełniając funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy. Stąd też przez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością. Wpisy w ewidencji mają charakter deklaratoryjny, nie kształtują nowego stanu prawnego a jedynie potwierdzają stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. Zgodnie z art. 24 ust. 2a P.g.k., dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, czyli właścicieli nieruchomości, ewentualnie w przypadkach wskazanych w ustawie podmiotów władających nieruchomością na zasadzie samoistnego posiadania. Stosownie do treści art. 24 ust. 2b P.g.k., aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) ściśle wskazanych w tym przepisie zgłoszeń dotyczących budowy budynku, zakończenia budowy budynku oraz rozbiórki budynku czy zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Uwzględniając całokształt powyższych regulacji wskazać trzeba, że zgodnie z prawem oceniły organy, iż nie doszło w sprawie do wykazania i przedstawienia dokumentu wskazanego w art. 24 ust. 2b P.g.k., którego treść uzasadniałaby zaktualizowanie ewidencji w sposób wskazany przez skarżącą, tj. przez wpisanie jako właścicielki działki nr [...] spadkobierców matki skarżącej. Natomiast uwzględnienie wniosku T. M. prowadziłoby do ujawnienia w ewidencji okoliczności, które w sposób niewątpliwy nie wynikają z przedstawionych na poparcie żądania dokumentów. Skarżąca przedstawiła kserokopię aktu notarialnego z [...] maja 1990 r. o sprzedaży nieruchomości, w której znajduje się zapis, iż sprzedaż ta następuje pod warunkiem niewykonania przez Naczelnika Miasta i Gminy w G. prawa pierwokupu na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 22, poz. 99). Zgodnie zaś z art. 82 ust. 1 tej ustawy, w jej brzmieniu na datę 7 maja 1990 r. wynikającym z Dz. U. z 1989 r. nr 14, poz. 74, terenowemu organowi administracji państwowej przysługuje prawo pierwokupu w wypadku sprzedaży: 1) nie zabudowanej nieruchomości, położonej na terenie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe, 2) nieruchomości nabytej uprzednio od Państwa, 3) nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste. Stosownie do treści art. 83 ww. ustawy, właściciel nieruchomości określonej w art. 82 mógł ją sprzedać osobie trzeciej tylko pod warunkiem, że terenowy organ administracji państwowej nie wykona prawa pierwokupu. Jak trafnie wskazał PWINGiK, przepisy te były podstawą umieszczenia w akcie notarialnym z [...] maja 1990 r. zastrzeżenia stanowiącego w istocie warunek czyli element treści czynności prawnej uzależniający określone skutki prawne tej czynności od zdarzenia przyszłego i niepewnego (wykonania prawa pierwokupu przez wskazanego w akcie notarialnym Naczelnika). Tymczasem, zgodnie z art. 155 K.c., umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły. Rodzajem przepisu szczególnego jest art. 157 K.c., zgodnie z którym własność nieruchomości nie może być przeniesiona pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu (§ 1); jeżeli umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości została zawarta pod warunkiem lub z zastrzeżeniem terminu, do przeniesienia własności potrzebne jest dodatkowe porozumienie stron obejmujące ich bezwarunkową zgodę na niezwłoczne przejście własności (§ 2). Należy też wskazać art. 158 K.c., zgodnie z którym umowa zobowiązująca do przeniesienia własności nieruchomości powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. To samo dotyczy umowy przenoszącej własność, która zostaje zawarta w celu wykonania istniejącego uprzednio zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości; zobowiązanie powinno być w akcie wymienione. Powyższe oznacza, że skoro umowa przenosząca własność nie może być zawarta z zastrzeżeniem warunku ani terminu, to warunek wpisany w akcie notarialnym z [...] maja 1990 r. powodował, że umowa ta nie była umową przenoszącą własność. Trafnie więc organy wywiodły, że z aktu notarialnego zawartego między J. i R. P.a A. K. nie wynika niebudzące wątpliwości, bezwarunkowe przeniesienie własności. Skarżąca nie przedstawiła natomiast innego aktu notarialnego bezwarunkowo tę własność przenoszącego. Nie ma więc podstaw do przyjęcia, że prawo własności skarżącej i jej rodzeństwa do działki nr [...] położonej w G. podlega ujawnieniu w ewidencji na podstawie dokumentów przez nią przedłożonych oraz przy zastosowaniu art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. "b", pkt 2 bądź ust. 2b pkt 1 lit. "c" lub pkt 2 P.g.k.. Zgodzić się należy z organami, że brak zatytułowania aktu notarialnego z [...] maja 1990 r. słowem "warunkowy" pozostaje bez znaczenia dla oceny, iż sprzedaż w nim opisana nastąpiła z zastrzeżeniem warunku. Został on bowiem wprost wpisany w treść aktu notarialnego, z podaniem podstawy prawnej takiego zapisu (art. 82 ustawy z 1985 r.) i niezależnie od tego czy skarżąca ten zapis akceptuje czy też nie – nie pozwala on organom prowadzącym ewidencję gruntów i budynków przyjąć, że skarżąca i jej rodzeństwo dysponują niebudzącym wątpliwości tytułem prawnym własności do działki. Na marginesie sąd zwraca uwagę, że z akt nie wynika, aby prawo pierwokupu zapisane w akcie notarialnym zostało bądź nie zostało wykonane. Nie było jednak obowiązkiem organów ewidencyjnych czynić ustaleń w tym przedmiocie. Postępowanie o aktualizację ewidencji prowadzone na wniosek ma charakter rejestracyjny, tzn. nieprzedstawienie określonego dokumentu nie zobowiązuje organów do prowadzenia wszechstronnego postępowania wyjaśniającego na okoliczność zmiany stanu prawnego, którego nieprzedstawiony dokument miałby dowodzić. Trafnie również organy oceniły, że żaden z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie stanowił oryginału bądź poświadczonego za zgodność z oryginałem odpisu spornego aktu notarialnego. Przedstawiane były kserokopie, zaś dokument tego aktu z pieczątką "Odpis" (k. 73 akt adm.) jest wyłącznie zdjęciem bądź kolorowym skanem a nie poświadczonym notarialne odpisem. Wobec nieprzedstawienia notarialnej umowy przenoszącej własność, nie ma to jednak kluczowego znaczenia. Nie podważa również powyższej oceny o braku podstaw do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów – treść zdjęcia dokumentu przedstawionego sądowi przy piśmie z [...] maja 2022 r. Istotnie, jest w nim mowa o akcie notarialnym z [...] maja 1990 r., ale faktu zawarcia tego aktu ani organy, ani rozpoznający sprawę niniejszą sąd nie negują. Natomiast nie jest to dokument dowodzący ostatecznego, bezwarunkowego przejścia prawa własności działki nr [...] na A. K. a jedynie informacja o położeniu i cechach tej działki. Należy przy tym zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 84 ustawy z 1985 r., prawo pierwokupu mogło być wykonane w ciągu trzech miesięcy od dnia otrzymania przez terenowy organ administracji państwowej zawiadomienia o treści umowy sprzedaży. Wówczas, jak wynika wprost z aktu notarialnego, sprzedający w terminie 14 dni mieli zwrócić kupującej uiszczoną cenę sprzedaży. Dokument dołączony przed sądem jest tymczasem datowany na [...] maja 1990 r. a więc zaledwie kilkanaście dni po zawarciu spornego aktu notarialnego. Wobec niezawarcia w nim jakichkolwiek informacji o wykonaniu bądź niewykonaniu prawa pierwokupu, nie może mieć istotnego znaczenia w sprawie. Istotnie też, jak wskazał organ odwoławczy, skarżąca może wystąpić do sądu powszechnego o założenie księgi wieczystej dla nieruchomości stanowiącej działkę nr [...]. Natomiast zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, właściciel nieruchomości jest obowiązany do niezwłocznego złożenia wniosku o ujawnienie swego prawa w księdze wieczystej. Podobnie bez naruszenia prawa organy zastosowały art. 30 § 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawach dotyczących spadków nieobjętych jako strony działają osoby sprawujące zarząd majątkiem masy spadkowej, a w ich braku - kurator wyznaczony przez sąd na wniosek organu administracji publicznej. Wobec ustanowienia kuratora dla zmarłego R. P. (fakt bezsporny) oraz sprawowania funkcji faktycznego zarządcy masy spadkowej po J. P. przez jego żonę D.P. (vide oświadczenie z [...] sierpnia 2020 r. oraz informacja z [...] października 2021 r., k. 154 i 174 akt adm.) – podmioty wpisane w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele działki nr [...] były, w ocenie sądu, reprezentowane w sprawie prawidłowo. Nadto, brak udziału w postępowaniu bez własnej winy jest podstawą wznowienia postępowania administracyjnego ale wyłącznie na wniosek osoby, której ta podstawa dotyczy (art. 145 § 1 pkt 4 i art. 147 K.p.a.). Reasumując, zarzuty skargi nie prowadziły do jej uwzględnienia. Skoro bowiem postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego i w związku z tym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie upoważnia organów administracji geodezyjno-kartograficznej do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości, to organ nie miał prawa badać legalności czy ważności aktu notarialnego z [...] maja 1990 r., ale zobowiązany był wyłącznie do uwzględnienia tego co expressis verbis znajduje się w jego treści. Skoro zapisano w nim warunek sprzedaży, należało przyjąć, że przeniesienie własności nie miało charakter bezwarunkowego i dla wywołania skutku prawnego w postaci przejścia prawa wymagało dodatkowej umowy notarialnej przenoszącej własność. Tej zaś skarżąca, mimo wezwań, nie przedstawiła. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło