II SA/Bk 571/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...].06.2004r. Nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz skarżącej R. D. kwotę 500 (słownie pięćset) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Decyzją z dnia [...].06.2004 r. Prezydent Miasta S., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, odmówił R. D. ustalenia warunków zabudowy dla realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działkach o nr. Geodezyjnych [...],[...] i [...] położonych u zbiegu ulic: G., T. i K. w S. oraz o nr [...] i [...] ujętych celem wykonania przyłączy technicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., wskutek odwołania R. D., decyzją z dnia [...].07.2004r. nr. [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stan sprawy przedstawiał się następująco: R. D. wnioskiem z dnia 15 września 2003 r. wystąpiła do organu I instancji o wydanie decyzji o warunkach zabudowy działek nr[...].[...] i [...] dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie domu mieszkalnego jednorodzinnego i działek nr [...] i nr [...] celem wykonania urządzeń technicznych związanych z projektowanym obiektem. W części wniosku dotyczącej opisu planowanego sposobu zagospodarowania terenu wskazała, że ma to być dom mieszkalny z garażem w jednej bryle a obsługę komunikacyjną określiła z ulicy K. Organy uznały, że w stosunku do wskazanego we wniosku terenu brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też stosownie do art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.) wymagane jest ustalenie w drodze decyzji warunków zabudowy. Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest jednak możliwe w przypadku spełnienia łącznie wszystkich warunków określonych w art. 61 ust. 1 – 5 ustawy w tym także warunku dotyczącego tak zwanego "dobrego sąsiedztwa", o którym mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem co najmniej jedna działka sąsiednia dostępna z tej samej drogi publicznej co teren projektowanej inwestycji powinna być zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Spełnienie tego warunku wymagało, ażeby co najmniej jedna z działek sąsiednich była zabudowana w taki sposób i takimi obiektami które pozwoliłoby ustalić wymagania dla nowej zabudowy w zakresie określonym w tym przepisie. Z zebranych w sprawie dowodów wynika, że na działce sąsiedniej od strony zachodniej, położonej przy ulicy K. oznaczonej nr[...] nie ma żadnej zabudowy. Również następne działki położone przy ulicy K. nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] są także niezabudowane. Najbliższa zabudowa dostępna poprzez teren działki nr [...] z ulicy K. istnieje na działkach nr [...] i [...] i jest zlokalizowana w odległości około 45 m. od krawędzi jezdni na terenie płaskim. Jest to (zabudowa) budynek mieszkalno-usługowy o nietypowej elewacji z uwagi na jego funkcję – sklep z akcesoriami i narzędziami ogrodowymi. Sąsiednie działki od strony zachodniej (od ulicy G.) oznaczone nr [...] i nr[...], jak też działka nr [...] są również niezabudowane. Wskazany we wniosku teren zamierzonego inwestowania położony jest w bezpośrednim sąsiedztwie skrzyżowania ulic G., T. i K. Na obszarze tym występuje znaczny spadek terenu (skarpa). Przez centralną część działki nr [...] przebiegają dwa krzyżujące się kanały wodociągowe Ø 400 i Ø 100, a przez działkę nr [...] i częściowo nr [...] przebiega sieć telekomunikacyjna. Na działkach sąsiednich, dostępnych z tej samej drogi co teren zamierzonego inwestowania, nie istnieje zabudowa (obiekty) pozwalająca na ustalenie wymagań dla projektowanej przez skarżącą zabudowy w zakresie określonym w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, a zwłaszcza w zakresie ustalenia linii zabudowy w sposób określony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań nowej zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588). Nie został spełniony jeden z warunków (wymieniony w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy), od którego uzależniona jest możliwość wydania decyzji o warunkach zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że skarżąca sama przyznała w odwołaniu, iż między ulicami G. a K. niemożliwe jest dopatrzenie się linii zabudowy. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku R. D. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Stwierdziła, że "warunek dobrego sąsiedztwa" z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dla planowanej przez nią inwestycji został spełniony, albowiem obydwa organy nie zauważyły, iż działka nr [...] jest dostępna od ulicy K. i G. Działki przy ulicy G. są zabudowane i linią zabudowy można ustalić w oparciu o zabudowę istniejącą przy ulicy G. Skarżąca zarzuciła organom tendencyjność w podejmowaniu decyzji oraz brak odniesienia się do faktu, że na jej działce do niedawna istniał budynek mieszkalny, który został rozebrany. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, albowiem organy nie wyjaśniły wszystkich okoliczności faktycznych, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz niewłaściwie zinterpretowały przepisy prawa, naruszając art. 7, art. 77 § 1 kpa i art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80 poz. 717 ze zm.). Jeżeli dany teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to wydanie pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy jest uzależnione od łącznego spełnienia kilku przesłanek, wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 ustawy z dnia 27.03.2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). W sprawie niniejszej przeszkodą do wydania decyzji pozytywnej stało się, zdaniem organów obydwu instancji, niespełnienie przez planowaną inwestycję zasady tzw. "dobrego sąsiedztwa", wynikającej z art. 61 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy. Według organów nie można ustalić linii zabudowy dla planowanej inwestycji skarżącej, gdyż działki sąsiednie od ulicy K. nie są zabudowane, a najbliższy budynek mieszkalno-usługowy o nietypowej elewacji i funkcji (sklep ogrodniczy) znajduje się w odległości ok. 45 m. od krawędzi jezdni za działką nr [...] od ulicy K. Od ulicy G., po tej samej stronie co działka skarżącej – nie istnieje zabudowa, zaś po przeciwnej stronie ulicy G. znajduje się zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, która nie może stanowić, zdaniem organów, odniesienia dla projektowanej inwestycji. Sąd nie podziela takiej argumentacji organów. Działki skarżącej są położone między ulicami K. i G., z dostępem do obydwu ulic. Odprowadzenie ścieków s działki skarżącej, jak tez sporządzenie wjazdu byłoby możliwe od strony ulicy G. (na tę okoliczność wstępnie wypowiedziały się Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji, jak też Miejska Dyrekcja Inwestycji i Komunikacji w S. pismami z dnia 22.09.2003r. i z dnia 2.12.2003r. Inwestorka zarówno w odwołaniu, jak i w skardze nie kwestionuje możliwości zaplanowania wjazdu z ulicy G., jak też usytuowania planowanego budynku bliżej tej ulicy, nie zaś K. Jednakże organ I instancji nie pouczył strony o możliwości zmiany wniosku, jak też nie powiadomił przed wydaniem decyzji o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, czym naruszył przepisy art. 9 i art. 10 § 1 kpa. Organy rozpatrywały możliwość usytuowania planowanej inwestycji tylko od strony ulicy K., kierując się umiejscowieniem na załączniku graficznym szkicu przyszłego budynku, gdy tymczasem skarżąca twierdzi, iż ona nie wrysowała budynku w mapę, a uczynił to urzędnik. Do wniosku z dnia 15.09.2003r. skarżąca rzeczywiście dołączyła 2 egzemplarze mapy, bez naniesienia planowanego budynku. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia, czego organy nie uczyniły, chociażby z tego tytułu, że strona nie miała możliwości zapoznania się dokumentacją przed wydaniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Odnośnie interpretacji art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, to należy zauważyć, iż ma on na celu zagwarantowanie ładu przestrzennego, tj. takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość, uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo-społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne, zapobiega rozproszeniu budowy. Stąd też do ustalenia warunków zabudowy konieczne jest istnienie przynajmniej jednej zabudowanej działki sąsiedniej dostępnej z tej samej drogi publicznej. Działka sąsiednia, w aspekcie art. 61 ust.1 pkt 1 w/w ustawy, nie oznacza tylko działki bezpośrednio graniczącej, ale też nieruchomość położoną w okolicy, tworzącą pewną urbanistyczną całość, którą należy określić dla każdego przypadku oddzielnie. Dostępność "z tej samej drogi publicznej", o jakiej mówi art. 61 ust. 1 pkt 1, nie jest tożsama z dostępem "z tej samej strony drogi publicznej". "Kontynuacja funkcji" oznacza, że nowa zabudowa nie może godzić w zastany sposób zagospodarowania terenu. Dlatego trudno zgodzić się ze stanowiskiem organów, że zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, istniejąca po przeciwnej stronie ulicy G., nie może być odniesieniem do planowanej inwestycji w postaci domu mieszkalnego jednorodzinnego skarżącej, albowiem nie posiada atrybutu działki sąsiedniej, chociaż dostępna jest z tej samej ulicy. Cechy nowej zabudowy zostały określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 26.08.2003r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. nr 164, poz. 1588). Określenie cech, do których należy dostosować nową zabudowę, jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy. Ustalenie linii zabudowy jest uzależnione od wytypowania zabudowy na działce sąsiedniej. W sprawie niniejszej organy winny w sposób znacznie szerszy odnieść się do możliwości określonych w terenie, nie ograniczając się do analizy warunków istniejących od ulicy K. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy winny usunąć uchybienia proceduralne, ustosunkować się do okoliczności, podnoszonej przez skarżącą, iż w miejscu planowanej inwestycji istniał niegdyś budynek mieszkalny i mieć świadomość, że plan zagospodarowania przestrzennego nie istnieje. Mając na względzie powyższe orzeczono, jak w sentencji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).