II SA/Bk 576/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Ireneusz Henryk Darmochwał (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego - oddala skargę.- II SA/Bk 576/12 UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] wydaną przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., którą odmówiono przyznania K. M. zasiłku stałego. Decyzja pierwszoinstancyjna została wydana po ustaleniu przez organ na podstawie wywiadu środowiskowego i przedłożonych przez stronę dokumentów, że wnioskodawczyni jest osobą prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności. Jej dochód wynosi 645,74 zł i przekracza kwotę 477 zł stanowiącą kryterium dochodowe osób samotnie gospodarujących (§ 1 pkt 1 "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej). Natomiast zasiłek stały przysługuje na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej między innymi osobie pełnoletniej samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Te ostatni warunek nie został spełniony, co stanowi podstawę odmowy przyznania zasiłku stałego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. M. zarzucając organowi naruszenie art. 106 ustawy o pomocy społecznej poprzez odmowę przyznania świadczenia, nieprawidłowe ustalenie dochodu – bez odliczenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w wysokości 115 zł. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. SKO w B. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy formułując tożsamą jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym ocenę o braku podstaw do przyznania stronie zasiłku stałego ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego wynoszącego dla osoby samotnie gospodarującej 477 zł. Co prawda SKO uwzględniło zarzut odwołania o nieprawidłowym wyliczeniu przez organ I instancji wysokości uzyskiwanego dochodu - nieodliczeniu od kwoty dochodu uzyskanego z gospodarstwa rolnego (645, 74 zł) kwoty składek na ubezpieczenie społeczne rolników (115 zł) – jednak, zdaniem tego organu, nie zmienia to końcowej oceny sytuacji strony jako niespełniającej przesłanek do przyznania zasiłku stałego. Po skorygowaniu wysokości dochodu (645, 74 zł – 115 zł = 530, 74 zł) nadal stanowi on kwotę przekraczającą ustawowe kryterium, co wyklucza przyznanie żądanego świadczenia. Wskazano również na związany charakter decyzji w przedmiocie zasiłku stałego, który skutkuje tym, że przyznanie świadczenia, jak i jego wysokość zależą od przesłanek wynikających z ustawy, a nie od uznania organu. K. M. złożyła skargę na powyższą decyzję SKO do sądu administracyjnego. Wyjaśniła, że w roku 2010 przyznano jej zasiłek stały i od tamtego czasu nie uległa zmianie jej sytuacja dochodowa ani nie zmieniły się zasady przyznawania tego świadczenia. Zaskarżoną decyzję oceniła jako niesprawiedliwą. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie jako bezzasadnej i podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyjaśniono stronie, że wyliczenia jej dochodu dokonano w oparciu o przepis art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej i przy zastosowaniu § 1 pkt 2 "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń z pomocy społecznej. Na podstawie wskazanych przepisów przyjęto, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód w wysokości 207 zł, co przy uwzględnieniu wielkości posiadanego przez stronę gospodarstwa rolnego świadczy o uzyskiwaniu przez nią dochodu z tego gospodarstwa wielkości 645, 74 zł (3, 1195 ha x 207). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zakres przedmiotowy sprawy niniejszej ograniczał się do rozpoznania wniosku K. M. z dnia 29 marca 2012 r. w części zawierającej żądanie przyznania zasiłku stałego. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.), dalej powoływanej jako u.p.s., zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Aby otrzymać zasiłek stały powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Jeśli tak się stanie, organ nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej, bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku stałego ma charakter związany. W przypadku niespełnienia chociaż jednej z powyższych przesłanek – zasiłek nie przysługuje. Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalono w art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w związku z § 1 pkt 1 "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055). Na dzień wydawania zaskarżonej decyzji wynosiło 477 zł. Natomiast za osobę całkowicie niezdolną do pracy uważa się m.in. taką, która legitymuje się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 pkt 1 u.p.s.). Jak wynika z akt skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, niemającą nikogo na utrzymaniu i posiadającą ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności. Posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przeliczeniowej 3,1195 ha. W sytuacji, gdy wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne dochód z niego należy ustalać zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. w związku z § 1 pkt 2 "e" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Prawidłowo zatem wyliczył organ, że miesięczny dochód skarżącej, liczony jako dochód z gospodarstwa rolnego według ilości ha przeliczeniowych wynosi 645, 74 zł (3, 1195 ha x 207 zł - na dzień wydawania zaskarżonej decyzji), a po pomniejszeniu o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne o kwotę 115 zł (zgodnie z art. 8 ust. 3 pkt 2 u.p.s.) – wynosi 530, 74 zł i nadal przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy jako 477 zł. W tych okolicznościach zaakceptować należy stanowisko organu, że skarżącej zasiłek stały nie przysługiwał, bowiem nie spełniła ona warunku niskiej dochodowości. To zwalniało organ od oceny pozostałych przesłanek przyznania spornego zasiłku. Dla wydania decyzji odmownej ich badanie nie było konieczne. Zdaniem składu orzekającego dodatkowe ustalenie wysokości dochodu skarżącej dokonane przez SKO jako organ II instancji – poprzez zastosowanie art. 8 ust. 3 pkt 2 u.p.s. i odliczenie od kwoty dochodu z gospodarstwa rolnego – kwoty składek na ubezpieczenie społeczne nie naruszało zasady dwuinstancyjności postępowania. Powyższe działanie stanowiło korektę dopuszczalną w postępowaniu odwoławczym i nie miało wpływu na końcowy kształt rozstrzygnięcia (negatywne rozpoznanie wniosku o przyznanie zasiłku stałego). Odnośnie zarzutu o przyznaniu zasiłku stałego w 2010 r. i bezpodstawnej odmowie przyznania obecnie tego zasiłku, przy – jak wskazuje strona – niezmienionej sytuacji skarżącej i niezmienionych zasadach przyznawania zasiłków stałych - wskazać trzeba, że organ dokonuje oceny stanu faktycznego i ustala stan prawny na datę orzekania. Okoliczność otrzymania żądanego rodzaju świadczenia w 2010 r. nie może być zatem przesłanką rozstrzygającą dla orzeczenia o prawie do tego świadczenia w innej sytuacji faktycznej. Poprzednie ustalenia nie mogły zatem stanowić wiążącego punktu odniesienia dla sprawy niniejszej. Oceniając zaskarżoną decyzję jako zgodną z prawem, sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.