II SA/Bk 58/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o zatrzymaniu prawa jazdy 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi B. I. od Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego A. M. wykonane na zasadzie prawa pomocy.- II SA/Bk 58/13 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. znak [...] Starosta G., orzekając na podstawie art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, orzekł o zatrzymaniu prawa jazdy kat. ABT, nr [...], wydanego dnia 24 lipca 1990 r. przez Urząd Gminy w R., należącego do A. M. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Zobowiązał posiadacza prawa jazdy do zwrotu przedmiotowego dokumentu w terminie 7 dni od otrzymania decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że powodem zatrzymania prawa jazdy jest uniemożliwienie przez dłużnika alimentacyjnego przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, o czym organ został poinformowany w piśmie Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. z dnia 27 sierpnia 2010 r. stanowiącym wniosek o zatrzymanie prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego. Powyższą decyzję doręczono A. M. dopiero w dniu 27 listopada 2012 r. z uwagi na trudności w ustaleniu miejsca pobytu strony. W piśmie z dnia 8 grudnia 2012 r., nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 14 grudnia 2012 r., A. M. odwołał się od decyzji Starosty G. z dnia [...] listopada 2010 r. Wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wywodził, że w 2012 r. ukończył "leczenie alkoholowe" oraz podjął pracę, w której niezbędne jest posiadanie prawa jazdy. Obecnie odbywa karę pozbawienia wolności i zatrzymanie prawa jazdy uniemożliwi mu podjęcie pracy po wyjściu na wolność, zarobkowanie oraz spłatę zadłużenia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło na podstawie art. 134 k.p.a. uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wskazało, że czternastodniowy termin złożenia odwołania od decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy mijał stronie w dniu 11 grudnia 2012 r., natomiast środek zaskarżenia został nadany dopiero 14 grudnia 2012 r., a więc był spóźniony. Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu, natomiast z uwagi na ustanie przyczyny uchybienia terminowi w dniu 14 grudnia 2012 r. (w dniu złożenia odwołania) – oceniono ewentualne przywrócenie terminu jako niedopuszczalne. Z informacji udzielonej przez SKO w trakcie postępowania sądowego wynika, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. negatywnie rozpatrzyło wniosek skarżącego z dnia 11 stycznia 2013 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (k. 37). Wniosek ten wywiedziono z treści skargi. Skargę na postanowienie z dnia [...] grudnia 2012 r. złożył do sądu administracyjnego A. M. Wniósł o przywrócenie terminu do rozpatrzenia wniosku, którym nie zajęło się SKO. Wskazał, że prawo jazdy jest mu niezbędne do podjęcia pracy i zarobkowania, a także do spłacenia zaległości alimentacyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej. W odniesieniu do żądania przywrócenia terminu SKO wskazało, że zostało ono wniesione w dniu 11 stycznia 2013 r. (w skardze). Nastąpiło to po upływie siedmiodniowego terminu od ustania przyczyny spóźnienia (datę ustania przyczyny spóźnienia organ ustalił na dzień 14 grudnia 2012 r. tj. dzień złożenia odwołania). Żądanie to, w ocenie SKO, również nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydane na podstawie art. 134 k.p.a. Jest to rozstrzygnięcie o charakterze procesowym, w którym – z uwagi na uchybienia formalne odwołania – organ nie ustosunkowywał się do kwestii merytorycznych sprawy. Postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania wydaje organ odwoławczy w przypadku oceny, że czternastodniowy termin do jego złożenia, liczony od dnia następnego po dacie doręczenia decyzji pierwszoinstancyjnej, nie został dochowany tzn. gdy strona wnosi odwołanie po upływie tego czternastodniowego terminu. Powyżej opisana sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, w której decyzję pierwszoinstancyjną (z dnia [...] listopada 2010 r.) doręczono skarżącemu w dniu 27 listopada 2012 r. Czternastodniowy termin na złożenie odwołania upływał zatem, jak trafnie ustaliło SKO, we wtorek 11 grudnia 2012 r. Tymczasem z pieczątki pocztowego urzędu nadawczego wynika, że odwołanie zostało wysłane w dniu 14 grudnia 2012 r. Było zatem spóźnione, jak trafnie wskazał organ odwoławczy. Istniały więc podstawy do wydania postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., co też uczyniło SKO prawidłowo stosując ten przepis. Wyjaśnić przy tym należy, że ustalenie dochowania lub uchybienia terminu polega w zasadzie na porównaniu daty doręczenia decyzji i daty złożenia (nadania) odwołania w urzędzie pocztowym. Zatem na ustalenie dochowania czy niedochowania terminu nie mają wpływu okoliczności związane z sytuacją osobistą strony. Stąd też okoliczności osobiste charakteryzujące sytuację skarżącego (pobyt w zakładzie karnym, zamiar podjęcia zarobkowania, podjęte leczenie) nie miały żadnego znaczenia dla wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 134 k.p.a. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że skład orzekający w sprawie niniejszej podziela jako zgodną z prawem ocenę SKO odnośnie podniesionej przez skarżącego kwestii przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Istotnie, jak oceniło SKO, z treści odwołania (pismo z dnia 8 grudnia 2012 r.) nie wynika, aby strona wnosiła w nim o przywrócenie terminu do złożenia tego środka zaskarżenia. Trafnie więc na etapie rozpoznawania odwołania SKO nie ustosunkowało się w sposób procesowy do tej kwestii (postanowieniem), a jedynie informacyjnie wskazało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że okres 7 dni do złożenia żądania przywrócenia terminu należy liczyć od dnia ustania przyczyny spóźnienia (w sprawie niniejszej: od dnia złożenia odwołania). Natomiast jak wynika z przedłożonej do akt sądowych dokumentacji, SKO potraktowało jako wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania fragment treści skargi i w tym zakresie rozpoznało ten wniosek procesowo postanowieniem z dnia [...] lutego 2013 r. Należy jednak zauważyć, że skoro wniosek ten nie został złożony wraz z odwołaniem, ale znacznie później, jak również skoro z odwołania nie wynikało w żaden sposób, że strona wnosi o przywrócenie terminu - to organ odwoławczy rozpoznając odwołanie nie miał obowiązku oczekiwać na ewentualne złożenie takiego wniosku (nie wiadomo było wówczas, czy to nastąpi) i odsuwać w czasie rozpoznania odwołania w oczekiwaniu na taki wniosek. Obowiązany był natomiast, tak jak w sprawie niniejszej, stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania stosując art. 134 k.p.a. Nieprawidłowym i niezgodnym z prawem byłoby natomiast takie postępowanie organu odwoławczego, który: stwierdziłby uchybienie terminu do wniesienia odwołania przed rozpoznaniem wniosku o przywrócenie terminu zawartym w odwołaniu; rozpoznałby odwołanie merytorycznie mimo uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Żadna z tych sytuacji w sprawie niniejszej nie miała jednak miejsca, bowiem wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy nie dysponował wnioskiem strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Natomiast sąd w sprawie niniejszej nie mógł skontrolować postanowienia SKO z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącego odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – wydanego na skutek rozpoznania wniosku skarżącego o przywrócenie tego terminu i to wniosku znajdującego się w rozpoznanej w niniejszym postępowaniu skardze. Orzeczenie z dnia [...] lutego 2013 r. podlega bowiem odrębnemu zaskarżeniu, o czym stronę pouczono w jego treści. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 127 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu na zasadzie prawa pomocy orzeczono na podstawie art. art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).