II SA/Bk 589/04

WyrokWSA w Białymstoku2004-12-14

Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej na potrzeby przyznania świadczeń rodzinnych, opierając się na danych z zaświadczeń urzędu skarbowego i stosując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Organy administracyjne prawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej na potrzeby przyznania świadczeń rodzinnych, stosując przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz opierając się na danych zawartych w zaświadczeniach urzędu skarbowego. Skarżąca dokonała własnych wyliczeń dochodu, które nie były zgodne z obowiązującymi przepisami, pomijając kwestię związania organów treścią zaświadczeń z urzędu skarbowego.
Stan faktyczny
Skarżąca J.R. wniosła o przyznanie zasiłku rodzinnego i dodatków z tytułu opieki nad dzieckiem oraz kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczeń z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję, zarzucając błędne ustalenie dochodu rodziny i przedstawiając własny sposób jego wyliczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys,, Protokolant Marta Lawda, po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2004 r. sprawy ze skargi J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w formie zasiłku rodzinnego na dziecko i dodatków z tytułu opieki nad dzieckiem oddala skargę.- Decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., powołując się na art. 5, 6, 8 – 15 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255) oraz Rozporządzenie MGP i PS z 5 marca 2004 r., w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, odmówił przyznania na rzecz skarżącej zasiłku rodzinnego na dzieci, dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego i dodatku z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego. Powodem odmowy przyznania świadczeń było przekroczenie przez dochód rodziny w przeliczeniu na osobę kwoty ustawowego kryterium dochodowego uprawniającego do świadczeń (630,84 złotych przy kryterium dochodowym 583 złote). Decyzję powyższą utrzymało w mocy z tożsamą argumentacją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. (decyzją z [...] sierpnia 2004 r.). Kolegium przytoczyło treść przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujących zasady przyznawania zasiłku rodzinnego oraz sposób obliczania dochodu na potrzeby ustalenia prawa do tego zasiłku i stwierdziło, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na członka rodziny wynosił w 2002 r. 630,84 złotych, a zatem przekraczał ustawowe kryterium dochodowe wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy, co nie pozwalało na przyznanie zasiłku rodzinnego a tym samym i związanych z tym zasiłkiem dodatków, o które ubiegała się skarżąca. W skardze na tę decyzję skierowanej do sądu J.R. podtrzymała zarzut z odwołania błędnego ustalenia dochodu jej rodziny. Jej zdaniem dochód rozumiany jako "czysty zysk na rękę" jest inny niż przedstawiony w decyzjach, czego potwierdzeniem jest zeznanie o wysokości dochodu małżonków R. za rok 2002 złożone na formularzu PIT – 36. Skarżąca przedstawiła w skardze swój sposób wyliczenia czystego dochodu, który w przeliczeniu na członka rodziny, zdaniem skarżącej, wyniósł 572,49 złotych). Organ wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu. Organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją nie naruszyły bowiem przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych przy ustaleniu dochodu rodziny skarżącej dla potrzeb związanych z przyznaniem żądanego przez stronę zasiłku rodzinnego i dodatków z nim związanych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255) zasiłek rodzinny przysługuje osobom wymienionym w art. 4 ust. 2 ustawy (w tym przypadku skarżącej – jako matce), jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 504 złote, a w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 583 złotych. W odniesieniu do skarżącej, której jedno dziecko – syn M. zaliczony został do osób niepełnosprawnych, graniczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, miarodajny dla ustalenia uprawnień do zasiłku rodzinnego, wynosił kwotę 583 złote. Ustawa o świadczeniach rodzinnych określiła w art. 3 pkt 1 lit "a", iż dochód rodziny stanowią – po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób – przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne. W sytuacji gdy rodzina lub osoba ucząca się utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, przyjmuje się - jak stanowi z kolei art. 5 ust. 8 ustawy – że miesięczny dochód z 1 ha przeliczeniowego odpowiada 50 % kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 tj. kwoty 504 złotych. Nadto z art. 47 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż w okresie przejściowym od dnia 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na podstawie dochodu uzyskanego przez rodzinę w roku kalendarzowym 2002. Przy ustaleniu wysokości dochodu, którego podstawę stanowią przychody podlegające opodatkowaniu, organy przyznające świadczenia rodzinne opierają się na treści zaświadczeń właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodów uzyskanych przez członków rodziny strony ubiegającej się o świadczenia. Powyższe wynika z art. 23 ust. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 5 marca 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U.Nr 45, poz. 433). Zaświadczenia o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych (a tak opodatkowany był w 2002 r. dochód skarżącej i jej małżonka) zawierają pełną informację o wysokości dochodu, wysokości składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu, wysokość składek na ubezpieczenie zdrowotne odliczonych od podatku oraz wysokości należnego podatku. Danych zawartych w zaświadczeniach urzędu skarbowego, organy orzekające o świadczeniach rodzinnych nie mogą weryfikować gdyż są związane treścią tychże zaświadczeń. Z zaświadczeń wydanych przez Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. o dochodzie osiągniętym w 2002 r. przez skarżącą i jej męża wynikało, iż dochód skarżącej wyniósł 7 341,42 złote, podatek należny – 21,22 złote, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku kwotę 148,80 złotych a składki na ubezpieczenia społeczne odliczone od dochodu – 252,67 złotych, natomiast dochód jej małżonka wyniósł – 17 469,83 złotych, podatek należny 50,48 złotych, składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku 0,0 złotych i składki na ubezpieczenie społeczne odliczone od dochodu 0,0 złotych. Organ kierując się kwotami wskazanymi w w/w zaświadczeniach oraz treścią art. 3 pkt 1 lit "a" ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 16 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne – słusznie pomniejszył dochód, wskazany w zaświadczeniach o wynikający z zaświadczeń podatek należny, składki na ubezpieczenia społeczne i składki na ubezpieczenia zdrowotne, co w efekcie dla potrzeb związanych z postępowaniem dało dochód skarżącej na kwotę 6 918,73 złotych a jej małżonka na kwotę 17 419,35 złotych. Do tych kwot należało doliczyć dochód rodziny z gospodarstwa rolnego w sumie 12 861,07 złotych (niekwestionowany przez skarżącą), a sumę tę pomniejszyć o dochód utracony przez skarżącą w 2002 r. z tytułu przejścia na urlop wychowawczy tj. o kwotę 6 918,73 złotych (fakt też niekwestionowany). Łączny dochód rodziny skarżącej ustalony wedle zasad z ustawy o świadczeniach rodzinnych wyniósł za 2002 rok 30 280,42 złotych, miesięczny 2 523,36 złotych a miesięczny w przeliczeniu na członka rodziny 630,84 złote, przekraczając tym samym kwotę 583 złote wynikającą z ustawy. Skarżąca dokonuje w skardze własnych wyliczeń dochodu bez zachowania zasad wynikających z ustawy o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia wykonawczego. Pomija kwestię związania treścią zaświadczeń z urzędu skarbowego, nie zauważa iż w zaświadczeniach tych organ podatkowy podał kwotę dochodu tj. przychodu pomniejszonego już o koszty uzyskania przychodu z wykazanym podatkiem należnym już po ostatecznym rozliczeniu podatkowym małżonków za rok 2002. Skarżąca raz jeszcze dokonuje wyliczenia swego podatku za 2002 r., nie zauważając, iż rozliczyła go przed Urzędem Skarbowym w sposób wiążący organy w niniejszej sprawie. Toku rozumowania przedstawionego przez skarżącą - jako stojącego w sprzeczności z ustawą o świadczeniach rodzinnych – nie sposób zaakceptować. Stąd skargę oddalono (art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U.Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło