II SA/Bk 589/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-11-15
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalny jest podział nieruchomości wykorzystywanej na cele rolne, jeśli projektowany podział przewiduje wydzielenie działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, a nie są one przeznaczone na powiększenie sąsiedniej nieruchomości ani na regulację granic między sąsiadującymi nieruchomościami?Ratio decidendi
Podział nieruchomości wykorzystywanej na cele rolne, który skutkuje wydzieleniem działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha, jest dopuszczalny wyłącznie wtedy, gdy nowo wydzielone działki zostaną przeznaczone na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub gdy dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. W przypadku braku tych przesłanek, organ zasadnie odmawia pozytywnego zaopiniowania projektu podziału.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o pozytywne zaopiniowanie projektu podziału działki rolnej w celu wydzielenia działek budowlanych zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy. Wójt Gminy odmówił pozytywnego zaopiniowania, wskazując na rolne przeznaczenie działki i wydzielenie działek mniejszych niż 0,3000 ha bez spełnienia dodatkowych warunków. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i błędne interpretowanie wpływu decyzji o warunkach zabudowy na możliwość podziału.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 listopada 2012 r. sprawy ze skargi J. i B. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.
Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...].06.2012 r.
nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu zażalenia J.i B. K., na postanowienie Wójta Gminy Z. z dnia [...].05.2012 r. nr [...]odmawiające pozytywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oznaczonej
w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej na terenie wsi W.Z., przedstawionego na załączniku graficznym, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.
Wnioskiem z dnia [...].05.2012 r. J. i B. K. (powoływani dalej jako Skarżący) wystąpili do Wójta Gminy Z. z wnioskiem o wydanie postanowienia opiniującego pozytywnie projekt podziału działki nr [...] położonej we wsi W. Z. Do wniosku załączyli m. in. kopię decyzji o warunkach zabudowy oraz wstępny projekt podziału. Skarżący wnieśli o wydzielenie działek
nr [...] o pow. 0,1591 ha, [...]o pow. 0,1430 ha, [...] o pow. 0,1256 ha, wskazując jednocześnie, że celem podziału jest wydzielenie działki budowlanej zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy nr [...]z dnia [...].02.2012 r.
Po rozpatrzeniu wniosku, Wójt Gminy Z. postanowieniem z dnia [...].05.2012 r. nr [...]odmówił pozytywnego zaopiniowania przedłożonego projektu podziału działki nr [...] w związku z tym, że wnioskowana do podziału działka nr [...], zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów, wykorzystywana jest na cele rolne, a wydana decyzja o warunkach zabudowy, obejmująca część tej działki, przewiduje zabudowę zagrodową w gospodarstwie rolnym.
Na powyższe postanowienie strony skarżące złożyły zażalenie, w którym zarzuciły: (1) naruszenie art. 92 ust. 2, art. 93 ust. 1 i 4 oraz art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.g.n.", (2) bezpodstawne powołanie się na przepisy § 68 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29.03.2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków-
w zakresie ustalenia przeznaczenia proponowanej do wydzielenia działki nr [...], (3) niewłaściwe zastosowanie w podstawie prawnej art. 4 pkt 3a, art. 93 ust. 2a i ust. 3 u.g.n. Powołując się na wyrok WSA w Gdańsku z dnia 11.01.2012 r. sygn. akt II SA/Gd 857/11 oraz wyrok SN w Warszawie z dnia 12.01.2012 r. sygn. akt I CSK 98/10 strony skarżące wywiodły, że dla potrzeb podziału nieruchomości, do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n. nie zalicza się nieruchomości, dla których ustalono warunki zabudowy
i zagospodarowania terenu.
Po rozpatrzeniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze
w Ł.postanowieniem z dnia [...].06.2012 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 92 ust. 1 u.g.n. przepisów rozdziału l - podziały nieruchomości - nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego wykorzystywanych na cele rolne i leśne, za wyjątkiem przewidzianym m. in. w ust. 2a ww. artykułu, tj. konieczność wydzielenia działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 jest dopuszczalne, pod warunkiem że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Przenosząc powyższe regulacje na grunt przedmiotowej sprawy, Kolegium wskazało, że wnioskowana do podziału działka nr [...] o pow. 0,4277 ha stanowi, zgodnie z zapisem w ewidencji gruntów obrębu W. Z., użytek rolny obejmujący grunty orne RV - 0,4133 ha i rowy W-ŁIII - 0,0144 ha. Przedłożony wstępny projekt podziału tej działki przewiduje wydzielenie trzech działek: nr [...] o pow. 0,1591 ha, [...]o pow. 0,1430 ha, na którą wydano decyzję o warunkach zabudowy,
i [...]o pow. 0,1256 ha. Organ odwoławczy stwierdził, że sam fakt wydania decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na część działki nr [...], stanowiącej użytek rolny, przesądza jedynie o rodzaju (przeznaczeniu, powierzchni zabudowy, wysokości itd.) obiektu budowlanego, który może zostać na danym terenie wybudowany zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa planistycznego,
w tym przypadku w zabudowie zagrodowej. Ponadto Kolegium stwierdziło, że skoro powierzchnie wydzielanych działek są mniejsze niż 0,3000 ha, oraz, że z akt sprawy nie wynika, że są przewidziane na powiększenie sąsiednich nieruchomości, to pozostaje to w sprzeczności z art. 93 ust. 2a u.g.n.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, organ odwoławczy stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia powołał art. 93 ust. 2a, 4, 5, art. 4 pkt 3a u.g.n. Kolegium wskazało jedynie na nieprawidłowe zastosowanie art. 93 ust. 3 u.g.n., twierdząc przy tym, że powyższe uchybienie nie wpłynęło na merytoryczne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Za bezzasadny organ odwoławczy uznał zarzut powołania się w zaskarżonym postanowieniu na przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego
i Budownictwa z dnia 29.03.2011 r. Zdaniem Kolegium ww. przepisy służą wyjaśnieniu, co zaliczamy do użytków rolnych, o których mowa w u.g.n.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący złożyli skargę do tutejszego Sądu, wnosząc jednocześnie o jej uwzględnienie i uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: art. 92 ust. 2, art. 93 ust. 4 i art. 94 ust. 1 pkt 2 u.g.n. W uzasadnieniu Skarżący podnieśli, m.in. że cyt. " wystarczy sam fakt wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, aby nieruchomość objęta tą decyzją była uznana za nieruchomość wykorzystywaną na inne cele niż rolne i leśne
w rozumieniu ustawy. W ocenie stron skarżących bezprzedmiotowe są zatem rozważania organów co do charakteru zabudowy określonej decyzją Wójta Gminy Z. nr [...]z dnia [...].02.2012 r. Ponadto zdaniem Skarżących nieuzasadnione jest "oparcie" postanowienia o przepisy cyt. rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa, gdyż ustawa o gospodarce nieruchomościami w art. 92 ust. 2 zawiera definicje nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne
i leśne dla potrzeb postępowania dotyczącego podziału nieruchomości.
Skarżący podnieśli również, że w przypadku wniosku, do którego załączono decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, opinia może dotyczyć jedynie zgodności projektu zagospodarowania terenu z warunkami określonymi w tej decyzji. Ustalone zaś w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu linie rozgraniczające zamierzenia inwestycyjnego są wiążące dla przyszłego podziału nieruchomości. Na poparcie swojego stanowiska powołali wyroki WSA w Warszawie: z dnia 23.04.2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1776/06 oraz z dnia 8.12.2004 r. sygn. akt OSK 854/04).
Ponadto zdaniem stron skarżących organy badając dopuszczalność podziału nieruchomości całkowicie pominęły art. 94 ust. 1 pkt 2 u.g.n., a także niezasadnie powołały art. 4 pkt 3a u.g.n.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo wskazało, że rozstrzygnięcia zawarte w powołanych przez Skarżących wyrokach dotyczą uwzględnienia przy podziale nieruchomości linii rozgraniczających teren inwestycji określonych w decyzji o jej lokalizacji, co nie jest równoznaczne
z obowiązkiem wyrażenia zgody na podział nieruchomości wbrew przepisom prawa regulującym zasady dokonywania podziałów –zawartych w dziale III, rozdziale 1 –podziały nieruchomości ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga okazała się niezasadna.
Stosownie do treści art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270)– zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego postanowienia, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony
w aktach sprawy.
Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
|w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze.
Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym jego wydanie postanowieniu organu I instancji naruszenia prawa procesowego, ani też materialnego.
Stosownie do art. 92 ust. 1 u.g.n. przepisów rozdziału tej ustawy nie stosuje się do nieruchomości położonych na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu miejscowego do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, chyba że dokonanie podziału spowodowałoby konieczność wydzielenia nowych dróg nie będących niezbędnymi drogami dojazdowymi do nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych albo spowodowałoby wydzielenie działek gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha.
W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że grunt będący własnością Skarżących stanowi nieruchomość wykorzystywaną na cele rolne w rozumieniu
art. 92 ust. 2 ustawy. Wynika to zarówno z wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w Z. z dnia [...].04.2012 r. ( k.14 akt adm.), jak również
z decyzji Wójta Z. z dnia [...].02.2012 r. nr [...]ustalającej warunki zabudowy na teren obejmujący część działki nr [...], położony
w miejscowości W. Z., gmina Z. (k. 13 akt adm.).
W przedmiotowej decyzji jako rodzaj inwestycji wskazano - zabudowa zagrodowa
w gospodarstwie rolnym. Bezsporne jest również, że na obszarze, na którym położona jest sporna nieruchomość brak jest aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z kolei zgodnie z art. 93 ust. 2a u.g.n. w przypadku braku planu miejscowego, podział nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, powodujący wydzielenie działki gruntu o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha jest dopuszczalny, pod warunkiem, że działka ta zostanie przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości lub dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Treść tego przepisu wskazuje, że wymogi wyżej opisane muszą dotyczyć każdej nowo wydzielonej działki. Tymczasem przedstawiony przez Skarżących wstępny projekt podziału działki przewiduje wydzielenie trzech działek:
nr [...] o pow. 0,1591 ha, [...] o pow. 0,1430 ha (na którą wydano decyzje
o warunkach zabudowy) i [...’o pow. 0,1256 ha.
Mając więc na względzie art. 93 ust. 2 a u.g.n., skoro nowo utworzone działki będą miały powierzchnię mniejszą niż 0,3000 ha, to podział nieruchomości (tj. działki 562) byłby dopuszczalny wówczas, gdyby każda z nowo powstałych działek była przeznaczona na powiększenie sąsiedniej nieruchomości albo gdy dokonana zostanie regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami. Z akt sprawy nie wynika, aby taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Zatem podział działki wykorzystywanej na cele rolne i utworzenie działek o powierzchni mniejszej niż 0,3000 ha na cele wyżej wskazane nie mieści się w dyspozycji art. 93 ust. 2a ustawy. Cele te nie mieszczą się także w dyspozycji art. 92 ust 1 in fine ustawy.
Wbrew zarzutom skargi w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 94 ust. 1 pkt 2 u.g.n. Przepis ten stanowi, że w przypadku braku planu miejscowego - jeżeli nieruchomość jest położona na obszarze nie objętym obowiązkiem sporządzenia tego planu - podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z warunkami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z tym, że działka Skarżących jest wykorzystywana na cele rolne, co wynika m.in z decyzji o warunkach zabudowy, to mają do niej zastosowanie regulacje szczególne zawarte w przepisach art. 93 ust. 2a u.g.n.
Jak słusznie podniósł organ odwoławczy, powołane przez Skarżących rozstrzygnięcia zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23.04.2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1776/06 i NSA z dnia 8.12.2004 r. sygn. akt OSK 854/04 dotyczą uwzględnienia przy podziale nieruchomości linii rozgraniczających teren inwestycji określonych w decyzji o jej lokalizacji, co nie jest równoznaczne z obowiązkiem wyrażenia zgody na podział nieruchomości wbrew przepisom prawa regulującym zasady dokonywania podziałów –zawartych w dziale III, rozdziale 1 –podziały nieruchomości ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Poza tym, zasadnie organ odwoławczy zaznaczył, że nie jest naruszeniem prawa powołanie przez organ pierwszej instancji art. 4 pkt 3a u.g.n. odnośnie rozumienia pojęcia działki budowlanej w kontekście złożonego wniosku określającego cel podziału jako "wydzielenie działki budowlanej".
Bezzasadny okazał się też zarzut oparcia postanowienia o przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, gdyż jak słusznie podniósł organ drugiej instancji, służą one wyjaśnieniu, co zaliczamy do użytków rolnych, o których mowa
w ustawie o gospodarce nieruchomościami.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela argumentację rozstrzygnięć organów obu instancji, albowiem jest ona zgodna
z obowiązującym prawem. Skoro bowiem z wypisu z ewidencji gruntów oraz decyzji
o warunkach zabudowy wynika, że przedmiotowa działka wykorzystywana jest na cele rolne oraz, że wstępny projekt podziału działki przewiduje wydzielenie trzech działek, których powierzchnie są mniejsze niż 0,3000 ha i nowopowstałe działki nie będą przeznaczone na powiększenie sąsiedniej nieruchomości, ani też nie zostanie dokonana regulacja granic między sąsiadującymi nieruchomościami,, to organy zasadnie odmówiły pozytywnego zaopiniowania projektu podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 562. Mając powyższe na względzie Sąd, wbrew zarzutom skargi, nie stwierdził naruszenia art. 92 ust. 2 , art. 93 ust. 4
i art. 94 ust.1 pkt 2 u.g.n.
Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego
w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności
(art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 124 k.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jej elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia
z przytoczeniem przepisów prawa.
Mając, zatem na uwadze, że zarzuty skargi nie znalazły oparcia w przepisach prawa oraz, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić.
Z przedstawionych wyżej względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło