II SA/Bk 59/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Skarga została wywiedziona na tle następujących okoliczności. Decyzją z dnia [...].08.2017r. Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B. powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej oraz przepisy art. 3 ust. 2 lit. "b" , 7 ust. 1, 22 ust. 1 pkt 1 i 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9.03.2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708), a także na ustalenia protokołu kontroli z dnia [...].05.2017r. (nr [...]), orzekł o nałożeniu na skarżącego K. M., jako przewoźnika, kary pieniężnej w kwocie 20 000 złotych za niedokonanie zgłoszenia do rejestru zgłoszeń przewozu towarów, podlegających systemowi monitorowania drogowego. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że przeprowadzona w dniu [...].05.2017r. przez funkcjonariuszy P. Urzędu Celno-Skarbowego, kontrola środka przewozowego o numerze rejestracyjnym [...], przewożącego towar w postaci INFINEUM T 4580 o łącznej masie 22960 kg, wykazała, że kierowca środka przewozowego nie posiadał w momencie kontroli potwierdzenia zgłoszenia przewozu towaru do rejestru zgłoszeń przewozu, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju. Takiego zgłoszenia przewoźnik dokonał dopiero po kontroli, co zostało zaewidencjonowane pod numerem referencyjnym: [...], gdzie jako miejsce i datę wjazdu na terytorium RP wpisano: kolej, [...].05.2017r. a jako datę i miejscowość wyjazdu: [...].05.2017r., B. Organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9.03.2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz. U. z 2017r., poz. 708), w przypadku przewozu towaru z jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. W myśl art. 10 ww. ustawy, przewoźnik jest obowiązany odmówić przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu w przypadku nieotrzymania numeru referencyjnego, dokumentu zastępującego zgłoszenie i potwierdzenia przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokumentu, o którym mowa w art. 3 ust. 7 (tj. dokumentu potwierdzającego przesunięcie magazynowe). Przewoźnik, przed rozpoczęciem przewozu towaru, jest obowiązany przekazać kierującemu numer referencyjny, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7 ustawy. Kierujący, w momencie rozpoczęcia przewozu towaru, jest obowiązany posiadać numer referencyjny, dokument zastępujący zgłoszenie i potwierdzenie przyjęcia dokumentu zastępującego zgłoszenie albo dokument, o którym mowa w art. 3 ust. 7 ustawy. W przypadku nieotrzymania przez kierującego wymienionych wyżej dokumentów, kierujący jest obowiązany odmówić rozpoczęcia przewozu towaru. W przypadku, objętym wydaną decyzją, przewoźnik wykonywał przewóz towaru w postaci INFINEUM T 4580, przewożonego z terytorium Włoch na Litwę i powinien był przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie przewozu oraz uzyskać numer referencyjny dla zgłoszenia. Przewoźnik odebrał towar z Terminala Kontenerowego w dniu [...].05.2017r. w celu dalszego przewozu z Polski na Litwę ale nie dokonał zgłoszenia przewozu do systemu monitorowania drogowego i nie wyposażył kierowcy w dokument potwierdzający zgłoszenie, konkretnie w numer referencyjny. Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, w przypadku niedokonania zgłoszenia, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 20 000 złotych. Stąd orzeczono o nałożeniu takiej kary na skarżącego. W odwołaniu od tej decyzji K. M. zarzucił jej: - naruszenie prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych, poprzez wadliwą wykładnię i przyjęcie, że przepis ten znajduje zastosowanie do przewoźnika rozpoczynającego przewóz z kraju (tu z terminalu w P.), podczas, gdy przepis ten, a ściślej obowiązek w nim ustanowiony, dotyczy wyłącznie przewozów towarów z jednego państwa członkowskiego do innego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego i pojęcia te zdefiniowano legalnie w art. 2 pkt 13 i 14 ustawy, wykluczając spośród nich przewozy towarów wykonywane z terytorium kraju do kraju trzeciego; - naruszenie prawa materialnego tj. art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych, poprzez wadliwe zastosowanie i przyjęcie, że odwołujący się był zobowiązany do zgłoszenia przewozu drogowego w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy (a więc po drodze publicznej), rozpoczynanego na terytorium kraju, w rozumieniu art. 2 pkt 12 ustawy, podczas gdy obowiązek taki pozostawał poza zakresem normy art. 7 ust. 1 ustawy; - naruszenie prawa materialnego w postaci art. 10 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych, poprzez wadliwe zastosowanie, jako że treścią tego przepisu nie jest objęta sytuacja, gdy przewoźnik drogowy przyjmuje ładunek (towar) od przewoźnika kolejowego na terytorium kraju; - pominięcie w toku subsumpcji istotnej okoliczności, że przewóz na odcinku Włochy – P. miał charakter kolejowy i z tej przyczyny nie był objęty przepisami ustawy i tym samym nie podlegał zgłoszeniu do rejestru SENT; - wadliwe uzasadnienie decyzji, które ograniczyło się wyłącznie do przytoczenia przepisów ustawy bez ich analizy, w szczególności poprzez brak rozpatrzenia zarzutów podniesionych przez stronę w toku postępowania, które zostały pominięte, co naruszyło zaufanie strony do organu; Podnosząc powyższe zarzuty, odwołujący się wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania. W toku postępowania odwoławczego odwołujący się złożył pismo procesowe datowane [...].11.2017r., w którym podniósł dodatkową argumentację wskazującą na wadliwość uznania przez organ I instancji, że przewóz drogowy, wykonywany przez niego, zaczynający się na terytorium Polski jako na terytorium państwa członkowskiego, podlega przepisom ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...].11.2017r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej, organ II instancji stwierdził, że stan faktyczny sprawy był niewątpliwy. Kontrola środka przewozowego należącego do przewoźnika K. M., dokonana w dniu [...].05.2017r. wykazała, że przewóz towaru tym środkiem przewozowym, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju nie został zgłoszony do rejestru. Z listu przewozowego wynikało, że towar był przewożony z terytorium państwa członkowskiego (Włoch) na terytorium drugiego państwa członkowskiego (Litwę), przez terytorium Polski. Towar został dostarczony z Włoch drogą kolejową do terminala w P. w dniu [...].05.2017r. i następnie miał być dostarczony przez przewoźnika K. M. w przewozie drogowym do K. w dniu [...].05.2017r. Przewoźnik K. M. w dniu [...].05.2017r. odebrał towar z Terminala Kontenerowego w P. W momencie kontroli, dokonanej [...].05.2017r w trakcie przewozu drogowego przez Polskę, kierowca środka przewozowego, nie dysponował potwierdzeniem zgłoszenia przewozu do rejestru przed jego rozpoczęciem. Zgłoszenie nastąpiło już po dokonaniu kontroli. Organ II instancji podzielił ocenę prawną stanu faktycznego ustalonego w trakcie kontroli. Wskazał na treść art. 7 ust. 1 o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych. Podkreślił, że w świetle przepisu przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, zgłoszenie przewozu do rejestru i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Organ II instancji stwierdził, że przepis art. 7 ust. 1 ww. ustawy określa obowiązki przewoźnika w przypadku przewozu towarów przez terytorium kraju (RP), jeżeli zaczyna się on i kończy w innym państwie – członkowskim lub trzecim (tzw. tranzyt). Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów odwołania. Zdaniem organu odwoławczego, przepis art. 7 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów drogowych należy odczytywać w oparciu o art. 2 pkt 9 tejże ustawy. Rzeczywiście przewóz towaru na odcinku V. (Włochy) – P. (Polska) nie był przewozem drogowym, a tym samym "przewozem towarów" w rozumieniu art. 2 ust. 9 ustawy. Nie oznacza to jednak braku odpowiedzialności przewoźnika za brak zgłoszenia przewozu na odcinku P. (Polska) – K. (Litwa). Zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy, przewozem towaru, który podlega monitorowaniu, jest wyłącznie przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej. Przewóz towarów musi nastąpić w ramach przewozu z jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego – art. 7 ust. 1 ustawy. Jeżeli więc na jakimś odcinku terytorium Polski rozpoczęło się przemieszczenie towaru środkiem transportu po drodze publicznej, będąc następstwem przewozu towaru z jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, to na tym odcinku nastąpił przewóz towarów w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy. Tym samym przewoźnik, który rozpoczął ten przewóz (w niniejszej sprawie w P.), był obowiązany przesłać do rejestru zgłoszenie, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium RP i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy. Organ odwoławczy podkreślił, że obowiązek uzyskania przez przewoźnika numeru referencyjnego aktualizuje się dopiero przed rozpoczęciem przewozu po drodze publicznej na terytorium Polski. Organ II instancji stwierdził także, że przepis art. 10 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów towarów, nie miał zastosowania w sprawie albowiem dotyczy on sytuacji, gdy podmiotem obowiązanym do dokonania zgłoszenia do rejestru i uzyskania numeru referencyjnego, jest odbiorca lub nadawca towaru , a nie przewoźnik. Również nie miał zastosowania w sprawie przepis art. 5 ust. 1 ww. ustawy, gdyż odnosi się on do obowiązku podmiotu wysyłającego a nie do obowiązku przewoźnika. W skardze wywiedzionej do sądu administracyjnego na powyższą decyzję ostateczną, K. M. podtrzymał zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez wadliwą wykładnię przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów towarów i przyjęcie w oparciu o wadliwą wykładnię, ze skarżący swoim działaniem wyczerpał hipotezę tego przepisu, podczas, gdy hipoteza przepisu, czytana wespół z legalną definicją "przewozu towarów" z art. 2 pkt 9 ustawy, odnosi się do przewozu drogowego towarów z jednego kraju UE na terytorium innego kraju UE lub kraju trzeciego, przez terytorium Polski. Skarżący raz jeszcze podkreślił, że przewóz na odcinku Włochy – Polska był przewozem kolejowym, a przewoź drogowy z Polski na Litwę rozpoczął się z terytorium Polski (terminalu kolejowego w P.) i jako taki pozostawał poza hipotezą art. 7 ust. 1 ustawy. Zdaniem skarżącego hipotezą art. 7 ust. 1 ustawy, objęte są tylko przewozy wykonywane po drogach publicznych a więc drogowe z obszaru UE, podczas gdy ze względu na dowóz towaru z Włoch do P. koleją, zdarzenie objęte postępowaniem takiego charakteru nie miało. W konsekwencji wadliwie zastosowano sankcję z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozów towarów. Dodał, ze przepisy sankcyjne powinny być wykładane ściśle a wykładnia organu ma charakter rozszerzający, co jest niedopuszczalne. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Wbrew zarzutowi skargi, organy administracji prawidłowo zastosowały w sprawie przepisy ustawy z dnia 9.03.2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów, wyprowadzając z ich treści i w oparciu o poczynione ustalenia, obowiązek nałożenia na skarżącego kary pieniężnej przewidzianej art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy. Podkreślić w sprawie należy, że skarżący nie kwestionuje, iż przewożony towar należał do towarów tzw. "wrażliwych" tj. należących do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję, którego przewóz poprzez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, podlega systemowi monitorowania. Skarżący nie kwestionuje również, iż jako przewoźnik, co do zasady, podlega przepisom ustawy z dnia [...].03.2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Podważanie decyzji oparte jest o twierdzenie, że w sprawie nie miał miejsca przewóz towarów w rozumieniu definicji z art. 2 pkt 9 ww. ustawy. Twierdzenie powyższe jest następstwem błędnego odczytania przez skarżącego legalnej definicji "przewozu towaru" oraz treści art. 7 ust. 1 ustawy, nakładającego na przewoźnika obowiązki związane z funkcjonowaniem systemu monitorowania drogowego przewozu towarów. W świetle legalnej definicji "przewozu towarów", takim przewozem jest przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Sformułowanie "na lub przez terytorium kraju" jednoznacznie wskazuje, że przemieszczeniem towaru tzw. wrażliwego środkiem transportu po drodze publicznej RP, jest również przemieszczenie tranzytowe. Przepis art. 7 ust. 1 ustawy także ma brzmienie jednoznaczne. Stanowi wprost, że w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego, przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Z listu przewozowego wynikało, że wrażliwy towar był przewożony z terytorium państwa członkowskiego (Włoch) na terytorium drugiego państwa członkowskiego (Litwę), przez terytorium Polski. Towar został dostarczony z Włoch drogą kolejową do terminala w P. w dniu [...].05.2017r. i następnie miał być dostarczony przez przewoźnika K. M. w przewozie drogowym do K. w dniu [...].05.2017r. Przewoźnik K. M. w dniu [...].05.2017r. odebrał towar z Terminala Kontenerowego w P. W momencie kontroli, dokonanej [...].05.2017r w trakcie przewozu drogowego przez Polskę, konkretnie na drodze krajowej Nr [...] na obwodnicy miasta A., kierowca środka przewozowego, nie dysponował potwierdzeniem zgłoszenia przewozu do rejestru przed jego rozpoczęciem. Zgłoszenie nastąpiło już po dokonaniu kontroli. Zatem od P. do miejsca kontroli (A.) skarżący przewoźnik dokonywał przewozu wrażliwego towaru, objętego system monitorowania drogowego bez stosownego zgłoszenia tego faktu do rejestru zgłoszeń, służącemu monitorowaniu drogowego przewozu wrażliwych towarów na (przez) terytorium kraju. Skład orzekający w pełni podziela stanowisko organu, iż fakt, że przewóz towaru na odcinku V. (Włochy) – P. (Polska) nie był przewozem drogowym, a tym samym "przewozem towarów" w rozumieniu art. 2 ust. 9 ustawy, nie wyłącza odpowiedzialności przewoźnika za brak zgłoszenia przewozu do rejestru i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia dla przewozu towaru na całym odcinku od P. (Polska) do K. (Litwa). Jak trafnie podkreślił organ, obowiązek uzyskania przez przewoźnika numeru referencyjnego aktualizuje się przed rozpoczęciem przewozu po drodze publicznej na terytorium Polski. Argumentacja skarżącego jest nietrafna. Jej podzielenie byłoby równoznaczne z zaprzeczeniem celu i sensu ustawy z dnia 9.03.2017r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Skarżący celowo pomija wyraźne rozróżnienie przez ustawę odpowiedzialności różnych podmiotów, związanej z funkcjonowaniem systemu monitorowania drogowego przewozu wrażliwych towarów. Odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów ciąży na wysyłającym, odbierającym, przewoźniku i kierującym środkiem transportu (vide: art. 1 pkt 2 ustawy). Każdy z tych podmiotów ponosi odpowiedzialność w zakresie wynikającym z dalszych przepisów ustawy. Dla transparentności ustawy, obowiązki każdego z podmiotów zostały uregulowane w odrębnej jednostce redakcyjnej. Obowiązku przewoźnika zgłoszenia przewozu towaru do rejestru i uzyskania numeru referencyjnego przed rozpoczęciem przewozu na (przez) terytorium kraju, dotyczy przepis art. 7 ustawy. Przepis ten bezspornie został naruszony, co skutkować musiało nałożeniem kary pieniężnej przewidzianej art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przepisy ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez odpowiedzialne podmioty zasad systemu monitorowania drogowego przewozu tzw. wrażliwych towarów. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił (art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).