II SA/Bk 590/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] stycznia 2006 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania organu I instancji w sprawie zmiany decyzji dotyczącej ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego p o s t a n a w i a odrzucić skargę Pan W. L. w dniu [...] sierpnia 2006 roku złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. dnia [...] stycznia 2006 roku nr [...], na mocy której została uchylona decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. w dniu [...] listopada 2005 roku nr [...], w sprawie uchylenia decyzji ustalającej prawo do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego przyznanych pani K. L. i odmowy ich przyznania, a postępowanie organu I instancji w tej sprawie umorzono. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wskazało, iż skarżący nie posiada legitymacji prawnej do wniesienia przedmiotowej skargi z uwagi na to, że zaskarżona decyzja nie wkracza w sferę uprawnień skarżącego. Dodatkowo skarżący nie wykazał, aby w przedmiotowej sprawie do naruszenia takiego interesu lub uprawnienia doszło, a sam stan jedynie zagrożenia naruszeniem nie jest wystarczający. Na tej podstawie organ wniósł o oddalenie skargi. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W B. ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: Zgodnie z treścią art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy kto ma w tym interes prawny oraz w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich i organizacja społeczna, jeżeli sprawa mieści się w zakresie jej statutowej działalności i brała ona udział w postępowaniu administracyjnym. Legitymacja do złożenia skargi została oparta na kryterium interesu prawnego, co oznacza, że ze skargą może wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej. Kryterium "interesu prawnego", na którym oparta jest legitymacja do wniesienia skargi oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być własny, indywidualny i oparty o konkretny przepis prawa powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96 - ONSA 1997 Nr 2 poz. 89). Przypomnieć trzeba, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że mieć interes prawny to tyle, co wskazać przepis prawa uprawniający dany podmiot do wystąpienia z określonym żądaniem w stosunku do organu administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83). Wprawdzie oba te orzeczenia wydane zostały na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. nr 74, poz. 368 ze zm.), niemniej jednak zachowały aktualność pod rządami obecnie obowiązującej ustawy. Skoro zatem zarówno w postępowaniu administracyjnym interes prawny musi być wywodzony przede wszystkim z przepisów prawa materialnego, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym, może być on oparty także o przepisy prawa procesowego lub ustrojowego. Ze skargą może więc wystąpić, co do zasady, podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2003, str. 424). Innymi słowy rzecz ujmując, osoba nie mająca interesu prawnego nie może poszukiwać ochrony na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego. W rezultacie skarga wniesiona przez podmiot, który a limine nie może mieć legitymacji skargowej podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi. Przedstawione wyżej okoliczności sprawy, a w szczególności fakt, że zaskarżona decyzja adresowana jest do innego podmiotu (K. L.) niż wnoszący skargę (W. L.), a skarżący nie uczestniczył w żadnym stadium postępowania administracyjnego skłania już do uznania, iż skarżący wnosząc skargę dokonał czynności procesowej, do której nie był uprawniony w świetle art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarżący W. L. w swojej skardze kwestionuje trafność przyznania pani K. L. świadczeń rodzinnych na córkę P. L., z uwagi na ograniczenie władzy rodzicielskiej. Okoliczności objęte przedmiotową decyzją dotyczą zatem jedynie kwestii przyznanych pani K. L. uprawnień do świadczeń rodzinnych, a nie odnoszą się w ogóle do skarżącego. Pan W. L. zatem byłby stroną w sprawie niniejszej, gdyby równolegle (konkurencyjnie) z panią K. L. ubiegał się o takie same uprawnienia. Wynika to z treści art. 28 Kpa, zgodnie z którym "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Jeżeli nawet pojęcie strony postępowania sądowo-administracyjnego jest pojęciem szerszym niż wynikające z definicji strony według kpa, to nie oznacza to, iż między obu pojęciami nie ma ścisłego związku. Mianowicie stroną postępowania sądowoadministracyjnego będzie strona postępowania administracyjnego (odpowiadająca właściwościom określonym w art. 28 kpa), jeśli wyczerpie środki przewidziane w art. 50 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ale również - podmiot nie uczestniczący w postępowaniu administracyjnym, o ile ma interes prawny we wniesieniu skargi. Interes prawny lub obowiązek (rozumiany również jako prawne zobowiązanie), o których mowa w art. 28, należy zatem wykazać tak w postępowaniu administracyjnym, jak i sądowoadministracyjny, by zyskać możność bycia stroną tych postępowań (być legitymowanym do wniesienia skargi w postępowaniu sądowym). Tak rozumianego przymiotu strony pan W. L. nie wykazał, bowiem brak jest łączności między treścią zaskarżonej decyzji a prawną sytuacją skarżącego. Okoliczności te w świetle przedstawionych wywodów odnośnie warunków, jakie muszą być spełnione przy wniesieniu skargi, powodują, że pan W. L. nie ma czynnej legitymacji procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Wyłącza to możliwość oceny zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny, który - jak wskazano wyżej - "wszczyna postępowanie na podstawie skargi wniesionej przez uprawniony podmiot" (art. 50 cytowanej ustawy). Jako, że posiadanie uprawnienia do złożenia skargi do sądu administracyjnego stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, a skarżący takiej legitymacji nie posiada, skarga na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30.08.2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlegała odrzuceniu.