II SA/Bk 590/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2024 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 25 lipca 2024 r. nr 406.589/E-10/XXI/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od zawiadomienia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie celowej pomocy finansowej oddala skargę Wnioskiem z dnia 13 grudnia 2023 r. M.L. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Mońkach o przyznanie mu celowej pomocy finansowej, motywując wniosek trudną sytuacją materialną jego rodziny. Wyjaśnił, że uzyskiwane od matki jego syna (zamieszkującej w Niemczech) zaliczki alimentacyjne w kwotach od 50 do 118 euro miesięcznie oraz niemieckie świadczenie Kindergeld (odpowiednik polskiego świadczenia 500+) stanowią jedyny dochód rodziny, a stan jego zdrowia nie pozwala mu na podjęcie pracy zarobkowej. Postanowieniem z dnia 3 stycznia 2024 r. nr 406.1761/AH/XIV/23 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO") wyznaczono Burmistrza Goniądza do załatwienia powyższego wniosku. Pismem z dnia 6 lutego 2024 r., działający z upoważnienia Burmistrza Goniądza Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Goniądzu (dalej: "OPS"), działając na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. oraz art. 107 ust. 5b pkt 19 i ust. 5d ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. 2023 poz. 775; dalej: "u.p.s."), wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku przez złożenie w terminie 7 dni: decyzji lub informacji przyznającej zasiłki rodzinne (Kindergeld) przez instytucję niemiecką, potwierdzającej wysokość zasiłku w listopadzie 2023 r. lub dowodu wpłaty otrzymanej od instytucji niemieckiej potwierdzającego wysokość niemieckiego zasiłku rodzinnego w listopadzie 2023 r., a także dowodu wpłaty potwierdzającego wysokość otrzymanych alimentów od matki dziecka za listopad 2023 lub oświadczenia o wysokości niemieckiego zasiłku rodzinnego otrzymanego w listopadzie 2023 r., oświadczenia o wysokości alimentów otrzymanych za listopad 2023 r., opatrzonego odpowiednia klauzulą. W piśmie poinformowano, że niezastosowanie się do wezwania, a tym samym nieusunięcie braków wniosku, spowoduje pozostawienie wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. bez rozpoznania. W odpowiedzi datowanej na 8 lutego 2024 r. wnioskodawca poinformował, że do wniosku dołączył wszystkie posiadanego i wymagane dokumenty. Wskazał także, że żądana dokumentacja dotyczy świadczeń przysługujących jego synowi, których sumy zostały podane podczas wywiadów środowiskowych. Pismami datowanymi na 13 maja 2024 r. Wojewoda Podlaski poinformował, że od 1 stycznia 2023 r. wysokość zasiłku rodzinnego przyznanego i wypłacanego na rzecz syna wnioskodawcy wynosi 250 euro miesięcznie, która to kwota została wypłacona wnioskodawcy za listopad 2023 r. Zasiłek ten przysługuje wnioskodawcy do sierpnia 2025 r. Pismem z dnia 6 czerwca 2024 r., na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wnioskodawcę wezwano do złożenia w ciągu 7 dni: potwierdzenia otrzymania wpłat środków otrzymanych od matki syna, rodziny i znajomych w listopadzie 2023 r. lub oświadczenia o wysokości środków pieniężnych otrzymanych od rodziny i znajomych w listopadzie 2023 r. W odpowiedzi datowanej na 14 czerwca 2024 r. wnioskodawca wyjaśnił, że udzielona mu pomoc finansowa została mu darowana, zaś kwota tej pomocy nie podlegała zgłoszeniu do organu podatkowego. Do pisma wnioskodawca dołączył oświadczenie złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia. Zawiadomieniem z dnia 19 czerwca 2024 r. nr 5012.8.2024 Kierownik OPS działający z upoważnienia Burmistrza Goniądza powiadomił wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. argumentując, że wnioskodawca nie usunął braków wniosku. Wnioskodawca złożył odwołanie od ww. zawiadomienia. Postanowieniem z dnia 25 lipca 2024 r. nr 406.589/E-10/XXI/2024 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku, na zasadzie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność odwołania, argumentując, że zawiadomienie organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. bez rozpoznania nie jest decyzją w rozumieniu przepisów k.p.a. i odwołanie od niego nie przysługuje. Przytoczono przy tym brzmienie art. 127 § k.p.a. Abstrahując od powyższego wskazano, że powoływany w wezwaniach organu I instancji art. 64 § 2 k.p.a. dotyczy formalnych braków podania, podczas u.p.s. nie reguluje wymogów formalnych dotyczących treści wniosku o przyznanie pomocy społecznej, ani też konieczności załączenia do niego dokumentów. Oznacza to, że u.p.s. nie zawiera przepisu uprawniającego organ do pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr 5012.8.2024 Burmistrz Goniądza odmówił M.L. przyznania zasiłku celowego w grudniu 2023 r. z uwagi na niespełnione kryterium dochodowe oraz odmówił przyznania specjalnego zasiłku celowego z uwagi na brak przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. Decyzja ta została doręczona wnioskodawcy dnia 21 sierpnia 2024 r. W dniu 29 sierpnia 2024 r. M.L. wniósł do sądu administracyjnego skargę na postanowienie SKO z dnia 25 lipca 2024 r. nr 406.589/E-10/XXI/2024 stwierdzające niedopuszczalność odwołania od zawiadomienie organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. o udzielenie celowej pomocy finansowej. Skarżący zarzucił naruszenie art. 6 pkt 14, art. 40 i art. 41 u.p.s. oraz przedstawił argumentację mającą przemawiać za przyznaniem mu wnioskowanego świadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że zaskarżone postanowienie nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Pismem procesowym z dnia 21 listopada 2024 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając jego wydanie z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. i art. 134 k.p.a. a także wskazując na bezczynność organu I instancji. Wskazał, że odwołanie skarżącego, winno było zostać rozpatrzone przez SKO jako ponaglenie, w trybie art. 37 § 6 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem kontroli dokonywanej przez sąd z punktu widzenia kryterium legalności, jest w niniejszej sprawie postanowienie SKO stwierdzające niedopuszczalność odwołania skarżącego od zawiadomienia organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. o udzielenie celowej pomocy finansowej. Zaskarżone postanowienie ma charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga merytorycznie sprawy udzielenia skarżącemu celowej pomocy finansowej, zainicjowanej jego wnioskiem z dnia 13 grudnia 2023 r. Na marginesie sąd zauważa, że sprawa ta została załatwiona decyzją Burmistrza Goniądza z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr 5012.8.2024, utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia 24 września 2024 r. nr 406.678/E-10/XXI/2024. Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA/Bk 653/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę M.L. na ww. decyzję SKO, zatem prawidłowość merytorycznego załatwienia ww. sprawy, stanowiła przedmiot kontroli sądowej w innym postępowaniu. W niniejszej sprawie sąd nie kontroluje zatem prawidłowości zastosowania przez organ przepisów u.p.s., w tym w kontekście podnoszonych przez skarżącego zarzutów naruszenia prawa materialnego (tj. art. 6 pkt 14, art. 40 i art. 41 u.p.s.), bowiem zakres tej kontroli ogranicza się wyłącznie do zasadności zastosowania przez organ odwoławczy przepisu procesowego – tj. art. 134 k.p.a., stanowiącego podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania skarżącego od zawiadomienia organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. o udzielenie celowej pomocy finansowej, (który notabene został merytorycznie rozpoznany, o czym mowa wyżej). Wedle art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Zgodnie zaś z art. 127 k.p.a. odwołanie przysługuje od decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zawiadomienie organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. o udzielenie celowej pomocy finansowej, nie stanowi jednak decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 § 1 i 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej (§ 1); decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (§ 2). Zawiadomienie powyższe nie zawiera ponadto elementów składowych decyzji administracyjnej, wymienianych w art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności zaś brak w nim rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach skarżącego, stanowiącego istotę decyzji administracyjnej. Na gruncie art. 134 k.p.a. odwołanie jest niedopuszczalne albo wówczas gdy decyzję wydano, ale nie weszła ona do obrotu prawnego (tj. nie została stronie prawidłowo doręczona lub ogłoszona), albo gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją, lecz stanowi jedynie czynność materialno-techniczną - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Zaistniała tu bowiem niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych, która obejmuje m.in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia aktu w toku instancji. Skoro zatem zawiadomienie organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 grudnia 2023 r. o udzielenie celowej pomocy finansowej, nie stanowi decyzji administracyjnej, to skarżącemu nie przysługuje prawo do wniesienia od niego odwołania. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują bowiem możliwości skutecznego wniesienia odwołania (ani też innego środka zaskarżenia) od zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania, wydanego na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. i to niezależnie od tego, czy podanie pozostawiono bez rozpoznania zasadnie. Na marginesie w tym względzie wyjaśnić należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia SKO dostrzegło bezpodstawność pozostawienia bez rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 13 grudnia 2023 r., co prawdopodobnie stanowiło asumpt do merytorycznego załatwienia sprawy przez organ I instancji (vide: wspomniana wyżej decyzja z dnia 14 sierpnia 2024 r. nr 5012.8.2024 utrzymana w mocy decyzją SKO z dnia 24 września 2024 r. nr 406.678/E-10/XXI/2024, od której WSA w Białymstoku oddalił skargę skarżącego wyrokiem z dnia 19 grudnia 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 653/24). Z treści odwołania wniesionego przez skarżącego wynika jednoznacznie, że przedmiotem odwołania uczynił on przedmiotowe zawiadomienie organu I instancji, a zatem organ odwoławczy zobligowany był do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na zasadzie art. 134 k.p.a. Wystąpienie przesłanki niedopuszczalności odwołania, nakłada bowiem na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia jego niedopuszczalności w formie postanowienia. Art. 134 k.p.a. będący bezwzględnie obowiązującą normą prawną, wskazuje na związany charakter rozstrzygnięcia i nie pozostawia organowi odwoławczemu żadnej sfery uznania w tej kwestii. W przypadku zatem stwierdzenia przez organ odwoławczy, że złożone przez stronę odwołanie nie jest dopuszczalne m.in. z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, nie może on przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, lecz ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 k.p.a. Znalazło to odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu SKO, które jest prawidłowe. Organ odwoławczy nie dopuścił się zatem naruszenia prawa stwierdzając niedopuszczalność odwołania wniesionego przez skarżącego od zawiadomienia organu I instancji z dnia 19 czerwca 2024 r. o pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku z dnia 13 grudnia 2023 r. o udzielenie celowej pomocy finansowej. Końcowo sąd zauważa, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący na którymkolwiek etapie sprawy formalnie zarzucił organom bezczynność, kierując do któregokolwiek z nich ponaglenie w trybie art. 37 § 1-3 k.p.a. Skoro zatem nie wniesiono w sprawie ponaglenia, (brak jest też postanowienia wydanego na mocy art. 37 § 6 k.p.a.), zaś skarga będąca przedmiotem rozpoznania nie jest skargą na bezczynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") lecz skargą na postanowienie kończące postępowanie, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., zarzucenie bezczynności organowi I instancji, nie mogło odnieść skutku. Mając na uwadze powyższe, sąd oddalił skargę w całości, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji wyroku.