II SA/Bk 591/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Barbara Romanczuk (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 7 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. N. na decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Dubiczach Cerkiewnych z dnia 16 sierpnia 2024 r. Nr 03-113/1/D-OCZ/2024 w przedmiocie odmowy cofnięcia zakazu wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen p o s t a n a w i a odrzucić skargę. , Pismem z dnia 21 października 2024 r., uzupełnionym pismem z 19 listopada 2024 r. M. N. (dalej: "skarżąca") skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Dubiczach Cerkiewnych z 16 sierpnia 2024 r., numer 03-113/1/D-OCZ/2024 w przedmiocie odmowy cofnięcia zakazu wjazdu. Postanowieniem z 24 stycznia 2025 r., sygn. IV SA/Wa 46/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość oraz przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku zgodnie z właściwością miejscową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu z dwóch przyczyn – z powodu wniesienia jej po terminie oraz z uwagi na niewyczerpanie środków zaskarżenia. Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia. Z akt administracyjnych (k. 79 akt admin.) oraz danych znajdujących się w systemie śledzenia przesyłek Poczty Polskiej na stronie https://emonitoring.poczta-polska.pl/ (k. 100 akt sądowych) wynika, że decyzja organu I instancji z 16 sierpnia 2024 r. została skutecznie doręczona skarżącej na ręce pełnomocnika do doręczeń O. M. w dniu 24 sierpnia 2024 r. Tymczasem skarga na opisaną decyzję została wniesiona do tutejszego Sądu w dniu 26 października 2024 r. (data nadania wynikająca ze stempla pocztowego – k. 45/48 akt sądowych), czyli z uchybieniem trzydziestodniowego terminu na jej wniesienie, wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a., który upłynął bezskutecznie z dniem 23 września 2024 r. W tych okolicznościach skarga podlega odrzuceniu jako spóźniona, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Idąc dalej, w myśl art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Oznacza to zatem, że w sprawach, w których od decyzji organu I instancji przysługuje odwołanie, przedmiotem skargi skierowanej do sądu administracyjnego może być tylko decyzja organu odwoławczego – orzekającego wskutek wniesienia odwołania. Powołane art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a ponadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, która gwarantuje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ I instancji (por. np. postanowienia: WSA we Wrocławiu z 16 stycznia 2024 r., sygn. akt IV WSA/Wr 594/23, WSA w Poznaniu z 18 lipca 2022 r. sygn. akt IISA/Po 462/22). Tymczasem zaskarżona decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Dubiczach Cerkiewnych z 16 sierpnia 2024 r. w przedmiocie odmowy cofnięcia zakazu wjazdu jest decyzją wydaną w pierwszej instancji. Sąd zwraca uwagę, że decyzja ta zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania do organu II instancji, tj. Komendanta Głównego Straży Granicznej, za pośrednictwem organu I instancji. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że niewyczerpanie przez stronę skarżącą środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, w tym przypadku – odwołania do organu II instancji – czyni skargę niedopuszczalną i jako taką podlegającą odrzuceniu. Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5 tego przepisu. Z przytoczonych powyżej względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 i 6 p.p.s.a. obowiązany był skargę odrzucić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.