II SA/Bk 592/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje adwokatowi M. Ł. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Decyzją z dnia [...] czerwca 2007 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. z dnia [...] maja 2007 roku odmawiającą J. M. przyznania zasiłku celowego na sfinansowanie ochrony. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu [...] kwietnia 2007 roku J. M. wystąpiła z wnioskiem do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. o sfinansowanie kosztów ochrony jej rodziny przez firmę ochroniarską przed działaniami policji. J. M. twierdzi, że jest prześladowana przez policję od 2002 roku za to, że złożyła skargę do Strasburga. Uważa, że jej życie jest zagrożone, a wynajęcie ochrony (na co nie posiada funduszy) stanowi niezbędną potrzebę bytową. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że J. M. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z bratem J. K. Dochód rodziny wynosi 1810,69 zł miesięcznie, co oznacza, ze na jedną osobę przypada 905,34 zł. Odmawiając przyznania zasiłku celowego, organ I instancji wskazał dwie przyczyny: niespełnienie tzw. kryterium dochodowego oraz celu, na jaki przyznane są zasiłki celowe. Organ wskazał, iż kryterium dochodowym, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 12.03.2004 r. o pomocy społecznej – Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm. – jest kwota 351 zł, zaś dochód przekraczający te kwotę w stosunku miesięcznym na jedną osobę w rodzinie, uniemożliwia przyznanie zasiłku celowego. Na jedną osobę w rodzinie J. M. przypada 905.34 zł miesięcznie (suma renty skarżącej – 524,69 zł i dochodu z gospodarstwa rolnego brata 1285,99 zł wynosi 1810,69 zł dzielona przez dwa). W ocenie organu, nie została również spełniona przesłanka z art. 39 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje przyznanie zasiłku celowego na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych. Za taką potrzebę nie można uznać sfinansowania wynajęcia firmy ochroniarskiej, która miałaby zapewnić rodzinie skarżącej ochronę przed policją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, podzieliło argumentację Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w J. Organ II instancji rozważył także możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego w oparciu o art. 41 pkt 1ustawy o pomocy społecznej. Organ wskazał, iż niezależnie od niewystarczającej ilości środków finansowych w kasie OPS (co podniósł organ I instancji), to cel, jaki wskazała J. M., nie może być zakwalifikowany jako szczególny przypadek mieszczący się w ramach pojęcia "zaspokojenie potrzeby bytowej". W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, J. M. wyraziła swoje niezadowolenie z decyzji organów. Poinformowała, że zwraca się do różnych organów w celu uzyskania ochrony przed policją, lecz ze skutkiem negatywnym. Twierdziła, że zasiłek na wynajęcie ochrony jest niezbędną potrzebą bytową, ponieważ policja stosuje szantaż wobec skarżącej za to, że złożyła skargę do Strasburga. W odpowiedzi na skargę SKO w Ł. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywania przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły praw w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Po myśli, zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie miał podstaw, by uznać zarzuty skargi za uzasadnione. Organy obydwu instancji obiektywnie oceniły stan sprawy. Aby otrzymać zasiłek celowy, osoba ubiegająca się o tę formę pomocy, nie może osiągać dochodu przekraczającego 351 zł miesięcznie (tzw. kryterium dochodowe na osobę w rodzinie). Skarżąca nie kwestionowała ustaleń organu, iż w jej rodzinie przypada na osobę dochód w wysokości 905,34 zł miesięcznie. Stąd też, nie został spełniony warunek wynikający z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dn. 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Gdyby nawet kryterium dochodowe zostało spełnione przez skarżącą, to z pewnością, określony przez nią cel, na jaki domagała się przyznania pomocy finansowej, nie mieści się w pojęciu "niezbędnej potrzeby bytowej", o jakiej stanowi art. 39 w/w ustawy. W art. 39 ust. 2 zostały wyliczone, przykładowo niezbędne potrzeby bytowe takie jak: żywność, leki, leczenie, opał, odzież, niezbędne przedmioty użytku domowego, drobne remonty i naprawy. Jak słusznie zauważa SKO, z zebranych dowodów nie wynika, by skarżąca potrzebowała tego rodzaju pomocy. Skarżąca zresztą o taką pomoc nie wystąpiła. Przyznanie zasiłku na wynajęcie firmy ochroniarskiej niewątpliwie nie jest "niezbędną potrzebą bytową" w świetle art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. SKO, w uzasadnieniu swojej decyzji, wyjaśniło Skarżącej, że to właśnie Policja została powołana do ochrony bezpieczeństwa obywateli przed zagrożeniem i przemocą, natomiast skargi przeciwko konkretnym funkcjonariuszom może Skarżąca wnosić do ich przełożonych, bądź zawiadomić prokuraturę o nieprawidłowych działaniach funkcjonariuszy. W ocenie Sądu, poczucie zagrożenia odczuwanego przez Skarżącą jest kwestią wyłącznie subiektywną, nie mającą realnego przełożenia, o czym świadczy treść licznych pism kierowanych do Sądu i innych organów. Sąd również podziela stanowisko SKO, iż z powodu "braku do zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej" nie było możliwe zastosowanie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, który przewiduje przyznanie specjalnego zasiłku celowego dla osób o dochodzie przekraczającym kryterium dochodowe rodziny. Mając na względzie powyższe, skarga podlegała oddaleniu na postawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu adwokatowi, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Obejmują one opłatę za czynności adwokata w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22 % stawki w kwocie 52,80 zł.