II SA/Bk 597/12
WyrokWSA w Białymstoku2012-11-13
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania zasiłku stałego z powodu niespełnienia kryterium dochodowego jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek stały przysługuje osobie spełniającej łącznie kryteria niezdolności do pracy lub wieku oraz kryterium dochodowe. W przypadku niespełnienia chociaż jednej z tych przesłanek, w tym kryterium dochodowego, organ ma obowiązek odmówić przyznania zasiłku. W niniejszej sprawie dochód skarżącej przekraczał ustawowe kryterium dochodowe, co uzasadniało odmowę przyznania świadczenia.Stan faktyczny
Skarżąca K. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku stałego, który został odmówiony przez organ pierwszej instancji z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na prawidłowe ustalenie dochodu z gospodarstwa rolnego oraz nieopłacanie składek KRUS. Skarżąca podniosła zarzut błędnego ustalenia dochodu, zwłaszcza w kwestii odliczenia składek na ubezpieczenie zdrowotne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 listopada 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.
Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].05.2012 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., po rozpatrzeniu odwołania Pani K. M. od decyzji z dnia [...].03.2011 r. nr [...]wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta B. przez Kierownika Działu Świadczeń Społecznych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. dotyczącej odmowy przyznania zasiłku stałego, utrzymało
w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Pani K.M. (zwana dalej "Skarżącą") wnioskiem z dnia [...].02.2012 r. wystąpiła do MOPR
w B. o przyznanie zasiłku stałego, podając, że znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...].03.2012 r. odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia z powodu niespełnienia kryterium dochodowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą, całkowicie niezdolną do pracy z powodu niepełnosprawności oraz, że jej dochód wnosi 645,74 zł i przekracza kwotę 477,00 zł stanowiącą kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia pieniężnego.
Po rozpatrzeniu odwołania, w którym Skarżąca zarzuciła organowi nieprawidłowe ustalenie dochodu, ze względu na nieodliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...].05.2012 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, ze zm.), zwanej dalej w skrócie: "u.p.s.", zasiłek stały przysługuje osobie spełniającej łącznie określone kryteria dotyczące niezdolności do pracy lub wieku i kryterium dochodowe, przy czym niezdolność do pracy została w ustawie zdefiniowana w art. 6 pkt 1 u.p.s. jako niezdolność całkowita, zaliczenie do I lub II grupy inwalidzkiej bądź legitymowanie się znacznym lub umiarkowanym stopniem niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Kolegium podniosło, że z materiału dowodowego wynika, że Skarżąca posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności orzeczony do dnia [...].10.2013 r., a zatem jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Organ odwoławczy podniósł również, że źródłem dochodu Skarżącej jest dochód z gospodarstwa rolnego o powierzchni 3,1195 ha przeliczeniowego. Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. dochód miesięczny z 1 ha przeliczeniowego wynosi 207,00 zł. Zatem w przypadku Skarżącej dochód wyniósł 645,74 zł. Kolegium uwzględniając zarzuty odwołania, podniosło, że dochód strony skarżącej z gospodarstwa rolnego, nawet po odliczeniu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w wysokości 115,00 zł wynosi 530,74 zł, a więc przekracza kryterium dochodowe. Organ odwoławczy wskazał również, że z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji ustalił, że strona nie płaci składek KRUS, o czym świadczy pismo KRUS-u oddziału
w B. W związku z powyższym Kolegium odmówiło przyznania zasiłku stałego.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżąca złożyła skargę
do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Strona skarżąca podniosła, że w roku 2010 r. i w latach wcześniejszych otrzymywała zasiłek stały. Wskazała również, że zarówno jej dochód jak i ustawa o pomocy społecznej nie uległy zmianie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że Skarżąca nie wykazała, czy rzeczywiście opłaca składki w KRUS-ie. O nieopłaceniu składek, zadaniem Kolegium, może świadczyć fakt, iż strona równolegle z wnioskiem o zasiłek stały ubiegała się
o zasiłek celowy na pokrycie składek w KRUS-ie. Ponadto organ podniósł, że Skarżąca otrzymała w 2010 r. zasiłek stały na podstawie ówczesnego stanu faktycznego. Natomiast w chwili obecnej ustalenia organu i stan faktyczny i prawny nie dają możliwości przyznania wnioskowanego świadczenia.
Podczas rozprawy w dniu 13 listopada 2012 r. Skarżąca oświadczyła, że
z córką mieszkała do 5.11.2010 r. oraz, że obecnie córka przebywa w rodzinie zastępczej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga podlegała oddaleniu.
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działań organów administracji publicznej stosując kryterium zgodności tych działań z prawem. Nie dostrzegając
w sprawie mających wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego ani mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa procesowego, i nie stwierdzając wad kwalifikowanych decyzji (skutkujących nieważnością decyzji), oddala skargę (vide: art. 145 w związku z art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a"). W sprawie niniejszej zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa regulującymi tryb i zasady przyznawania zasiłku stałego.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 u.p.s. zasiłek stały przysługuje osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Aby otrzymać zasiłek stały powyższe przesłanki muszą być spełnione łącznie. Wówczas organ nie ma podstaw do wydania decyzji odmownej, bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie zasiłku stałego ma charakter związany. Jednak w przypadku niespełnienia chociaż jednej przesłanki – zasiłek nie przysługuje.
Kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej ustalono w art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy i na dzień wydawania zaskarżonej decyzji wynosiło 477 zł.
Jak wynika z akt sprawy Skarżąca jest osobą samotnie gospodarującą. Posiada umiarkowany stopień niepełnosprawności orzeczony do dnia [...].10.2013 r., a zatem jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Ponadto jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przeliczeniowej 3,1195 ha. Zgodnie z art. 8 ust. 9 u.p.s. przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny
w wysokości 207 zł. Prawidłowo zatem wyliczył organ, że miesięczny dochód Skarżącej, liczony jako dochód z gospodarstwa rolnego według ilości ha przeliczeniowych – wynosi 645, 74 zł (3, 1195 ha x 207 zł). Stosownie do art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenia podatkiem dochodowym od osób fizycznych, 2) składki na ubezpieczenia zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Organ słusznie, więc pomniejszył dochód
z gospodarstwa rolnego o składki na ubezpieczenie społeczne rolników w wysokości 115,00 zł (k. 3 akt administracyjnych). Kwota dochodu ustalona przez organ wyniosła 530,74 zł, a więc przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 pkt 1u.p.s., tj. 477 zł. W tych okolicznościach zaakceptować należy stanowisko organu, że Skarżącej zasiłek stały nie przysługiwał, bowiem nie spełniła ona kryterium dochodowego . Dla wydania decyzji odmownej nie miał znaczenia fakt niezdolności Skarżącej do pracy, gdyż jak to już wcześniej zostało podniesione, rozstrzygnięcie
w przedmiocie zasiłku stałego ma charakter związany, a zatem niespełnienia chociaż jednej przesłanki (w tym przypadku kryterium dochodowego), skutkuje odmową przyznania świadczenia.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że Skarżąca istotnie otrzymała w 2010 r. zasiłek stały (vide decyzja k. 3), jednak jak wynika
z uzasadnienia tego rozstrzygnięcia – nastąpiło to w innych okolicznościach faktycznych. Wyliczono wówczas zasiłek stały jak dla osoby w rodzinie, a nie jak obecnie dla osoby samotnie gospodarującej. Co więcej Skarżąca podczas rozprawy w dniu 13 listopada 2012 r. oświadczyła, że z córką mieszkała do [...].11.2010 r. oraz, że obecnie córka przebywa w rodzinie zastępczej. Nie jest rzeczą Sądu, by oceniać prawidłowość ww. decyzji z 2010 roku oraz wzorować się na niej, orzekając
w niniejszej sprawie. Dochód z gospodarstwa rolnego stanowi, niewątpliwie, przesłankę do oceny kryterium dochodowego, jak wskazano w powyższych wywodach uzasadnienia. Poprzednie ustalenia nie mogły zatem stanowić wiążącego punktu odniesienia dla sprawy niniejszej.
Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło