II SA/Bk 598/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku sporządzenia raportu w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - oddala skargę.- Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., na podstawie art. 138 §1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa oraz art. 51 ust. 2 pkt 1 i art. 52 ust. 1, 1a i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. nr 62, poz. 6277 ze zm.), uchyliło postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] maja 2008r. nr [...] stwierdzające obowiązek sporządzenia raportu w ramach postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, w części określającej zakres raportu i ustaliło zakres raportu obejmujący elementy wymienione w art. 52 ust. 1, 1b i 3 ustawy, z wyłączeniem analizy możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, w pozostałej części utrzymało w mocy. U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: W dniu 27 marca 2008r. przedsiębiorstwo R. R. Z., wystąpiło z wnioskiem do Burmistrza W. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na powierzchniowej eksploatacji kruszywa naturalnego ze złoża S. M zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w obrębie S. gmina W. Organ stosownie do treści §3 ust. 1 pkt 40 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. nr 257, poz. 2573 ze zm.) zaliczył przedsięwzięcie do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko ustalany jest po uprzednim zasięgnięciu opinii organu do spraw ochrony środowiska. Starosta B., działając jako organ ochrony środowiska, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008r. nie stwierdził obowiązku sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko dla przedmiotowego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu stwierdził, że budowa oraz eksploatacja przedsięwzięcia nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko. Burmistrz W., niezależnie od treści powyższej opinii, która jego zdaniem nie wskazuje dowodów ani faktów, na podstawie których została wydana oraz przyczyn z powodu których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko nie jest wymagane, stwierdził że wnioskowana inwestycja może znacząco oddziaływać na środowisko i wymaga sporządzenia raportu. Wydając to rozstrzygnięcie organ uwzględnił uwarunkowania wymienione w § 4 i 5 w/w rozporządzenia a w szczególności: - lokalizację przedsięwzięcia w otulinie Parku Krajobrazowego Puszczy K. i bliskie sąsiedztwo obszaru specjalnej ochrony Natura 2000, - skalę i powiązania z innymi przedsięwzięciami w szczególności nakładania się oddziaływań istniejącego na części nieruchomości gdzie planowana jest inwestycja i nieruchomości sąsiedniej zakładu górniczego S. Ł (łączna powierzchnia obu zakładów będzie wynosiła 18,9 ha), - bliskie sąsiedztwo innych kopalni kruszywa naturalnego, - obawy właścicieli nieruchomości leśnych sąsiadujących z przedmiotową inwestycją przyjmując, że powstałe wyrobisko wpłynie na zmianę stosunków wodnych w sąsiedztwie i doprowadzi do osuszenia terenów przyległych i obumarcia szaty roślinnej. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł inwestor i kwestionując zasadność nałożonego obowiązku zarzucił przekroczenie granic uznania administracyjnego, a także nieuwzględnienie opinii organu ochrony środowiska. Organ odwoławczy uznał, że kwestionowane rozstrzygnięcie jest prawidłowe i dokonał jedynie jego reformacji poprzez wyeliminowanie z zakresu raportu analizy możliwych konfliktów społecznych. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że o konieczności sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w przedmiotowej sprawie przesądzają następujące przesłanki: - realna możliwość kumulowania się oddziaływań planowanej inwestycji z oddziaływaniami innych przedsięwzięć znajdujących się na terenie sąsiednim, przy czym nie chodzi tu wyłącznie o teren eksploatacji kruszywa i istniejący już zakład górniczy S. Ł ale również o zakład przeróbczy kruszywa oraz wysypisko śmieci, -wielkość zajmowanego terenu, łącznie z istniejącym zakładem wynosząca około 19 ha, - wykorzystanie zasobów naturalnych, - wystąpienie emisji (hałas i spaliny), -usytuowanie przedsięwzięcia w pobliżu obszaru Natura 2000 "Puszcza K.", - usytuowanie inwestycji w bezpośrednim sąsiedztwie obszaru leśnego oraz otulinie Parku Krajobrazowego Puszczy K. Organ wskazał przy tym na brak, w przedmiotowej sprawie, racjonalnego uzasadnienia wymogu analizowania w raporcie możliwych konfliktów społecznych związanych z planowanym przedsięwzięciem, gdyż teren objęty wnioskiem znajduje się z dala od terenów zamieszkałych i jest kontynuacją już istniejącego przedsięwzięcia. Postanowienie organu odwoławczego zakwestionował inwestor i wywiódł skargę do sądu administracyjnego. W skardze zarzucił, że organ nie odniósł się do zarzutów prawnych podniesionych w zażaleniu a dokonał jedynie oceny merytorycznej postanowienia wydanego w I instancji oraz niekonsekwentność w uzasadnieniu. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano wszystkie przesłanki, które zdaniem organu odwoławczego uzasadniają sporządzenie raportu. Skarżący wywiódł, że posiada certyfikaty Euro 2 i Euro 3 na wykorzystywany sprzęt, stwierdzające, że zarówno emisja spalin jak i hałasu jest poniżej dopuszczalnej normy. Wskazał również, że zgodnie z rozporządzeniem dopiero powierzchnia przedsięwzięcia przekraczająca 25 ha zobowiązuje do wykonania raportu. Zdaniem skarżącego samo wydobywanie kopalin nie jest równoznaczne z wykorzystywaniem zasobów naturalnych i nie powoduje konieczności sporządzania raportu. Odnośnie usytuowania inwestycji w pobliży obszaru Natura 2000 skarżący podniósł, że przy sporządzaniu raportu określa się maksymalną strefę oddziaływania inwestycji jako 500 m a w sprawie niniejszej obszar chroniony położony jest w odległości 1000m od inwestycji. Końcowo skarżący zaznaczył, że organ odwoławczy zwolnił go z wymogu analizowania w raporcie możliwych konfliktów społecznych uzasadniając, że teren objęty wnioskiem znajduje się z dala od terenów zamieszkałych i jest kontynuacją istniejącego przedsięwzięcia. W ocenie skarżącego nie do przyjęcia jest fakt, że w jednym uzasadnieniu kontynuację przedsięwzięcia raz stawia się jako przesłankę sporządzenia raportu a raz jako przesłankę zwolnienia z niektórych jego wymagań. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał argumentację zawartą z zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wskazał, że istotą raportu oddziaływania inwestycji na środowisko jest przede wszystkim określenie potencjalnego wpływu przedsięwzięcia na środowisko. W sprawie niniejszej, organy obu instancji, doszukały się przesłanek, zgodnie z kryteriami przewidzianymi w rozporządzeniu do zakwalifikowania planowanej inwestycji do sporządzenia raportu. Sporządzenie raportu nie przesądza jednak o przyszłym, rzeczywistym oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Dopiero organ sporządzający raport dokona analizy wpływu przedsięwzięcia na otoczenie kierując się wymogami określonymi w art. 52 ustawy – Prawo ochrony środowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 §1 w zw. z art. 145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje tylko w takim przypadku, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a podniesione w skardze zarzuty i argumenty nie podważają jego legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu. Wbrew twierdzeniom skargi Sąd rozpoznając niniejszą skargę nie dopatrzył się, aby organy wydając zaskarżone postanowienie naruszyły prawo. W pierwszej kolejności ustosunkować się trzeba do zarzutu wydania postanowienia przez burmistrza gminy w sytuacji wydania przez starostę powiatu postanowienia nie stwierdzającego obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Prawdą jest, iż w praktyce organy wydające akty administracyjne zazwyczaj uwzględniają stanowisko wyrażone w opinii innych organów. Jednakże pamiętać należy, że stanowisko starosty powiatu, jako organu ochrony środowiska, wyrażone na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, ma charakter prawny "opinii", a zatem nie jest wiążące dla zasięgającego opinii. Organ opiniujący winien przekonać zasięgającego opinię swoją argumentacją merytoryczną. I tu trzeba stwierdzić, iż postanowienie Starosty Powiatu w B. z dnia [...] kwietnia 2008r. takiej argumentacji w istocie nie zawiera. Treść uzasadnienia sprowadzić można do dwu konstatacji, a mianowicie: 1) wydobywanie kopalin ze złoża metodą odkrywkową jest przedsięwzięciem, dla którego raport o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany; 2) budowa oraz eksploatacja przedmiotowego przedsięwzięcia nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko. Organ stanowisko zajął, lecz nie przedstawił jakiegokolwiek uzasadnienia. W skardze skarżący wyjaśnia, iż Starosta "miał ku temu zasadne podstawy", jednakże jest to stanowisko zainteresowanej strony i nie może zastąpić braku uzasadnienia postanowienia organu ochrony środowiska. Niesporna między stronami, a także potwierdzona opinią Starosty, jest okoliczność, iż przedsięwzięcie należy do kategorii takich, dla których raport może być wymagany. A zatem postanowienie Burmistrza W. z dnia [...] maja 2008r. ma swoją podstawę prawną i gdy chodzi o uzasadnienie merytoryczne nie wykracza- zdaniem Sądu – poza granice swobodnego uznania administracyjnego. Należy podkreślić, iż w odróżnieniu od postanowień Starosty Powiatowego w B. postanowienie Burmistrza W. jest należycie uzasadnione. Argumentacja organu I instancji uwzględnia uwarunkowania wymienione w § 4 oraz 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Również postanowienie reformacyjne SKO w B. wskazuje na przesłanki przemawiające za potrzebą sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. Trafne jest, dokonane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wyeliminowanie z zakresu raportu analizy możliwych konfliktów społecznych. Pozostałe, wymienione w uzasadnieniu postanowienia SKO, przesłanki przesądzające o potrzebie sporządzenia raportu są zgodne z kryteriami przewidzianymi w rozporządzeniu do zakwalifikowania planowanej inwestycji do sporządzenia raportu. W uzasadnieniu skargi skarżący kwestionuje wszystkie przesłanki, które zdaniem organu odwoławczego uzasadniają sporządzenie raportu. Analizując każdą z przesłanek z osobna skarżący stara się podważyć jej zasadność. Skarżący nie dostrzega wszakże, że nie pojedyncze przesłanki, ale cały zespół przesłanek, wszystkie łącznie we wzajemnym uwarunkowaniu przemawiają jednoznacznie za konstatacją, iż przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na środowisko, co upoważnia organ do nałożenia obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko. Nałożenie takiego obowiązku nie oznacza, wbrew obawom skarżącego, uznania inwestycji za znacząco oddziałującą na środowisko. W tej kwestii wypowiedzieć się musi ekspert sporządzający raport. Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.