II SA/Bk 599/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.) po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. i R. L. wobec postanowienia referendarza sądowego z dnia 14 września 2007r. przyznającego E. K. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 zł w sprawie ze skargi E. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 (dwustu) zł, 1. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. E. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 24). We wniosku podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z bratem W. K., który jest osobą bezrobotną i schorowaną, wymagającą opieki lekarskiej. Brat nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych (k.25). Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni 60 m², nieruchomość rolna o powierzchni 17 ha oraz obora. Źródłem utrzymania rodzeństwa pozostają dopłaty obszarowe z Unii Europejskiej otrzymywane przez wnioskodawcę w wysokości około 900 zł miesięcznie (10800 zł rocznie) – k. 26. Z powodu złego stanu zdrowia E. K. wynajmuje pracowników do pracy w prowadzonym gospodarstwie rolnym, co w konsekwencji wpływa na niską wysokość uzyskiwanych dochodów (k. 25). Nadto podał iż jest właścicielem samochodu osobowego marki Polonez rok produkcji 1996 r. oraz ciągnika rolniczego rok produkcji 1992. W skład posiadanego inwentarza żywego wchodzą: 3 krowy; 3 cielaki i 2 tuczniki. Wnioskodawca otrzymał 12 stycznia 2007 r. dopłaty do produkcji rolnej U.E. w łącznej kwocie 11957,94 zł (dopłaty bezpośrednie – 8801,44 zł; ONW – 3156,50 zł). Od marca 2007 r. do sierpnia 2007 r. skarżący otrzymywał zasiłek chorobowy (w okresie marzec – lipiec 2007 r. w wysokości 180 zł, w sierpniu 2007 r. wysokość przedmiotowego świadczenia wyniosła 216 zł). Skarżący oświadczył, iż nie prowadzi sprzedaży mleka (k. 36). Wnioskodawca uchylił się od wskazania wysokości ponoszonych miesięcznie wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem swoim i brata oraz prowadzonego gospodarstwa rolnego, ograniczając się do stwierdzenia, iż nie prowadzi księgi przychodów i rozchodów oraz, iż nie zbiera rachunków dokumentujących wysokość wydatków przeznaczanych na bieżące utrzymanie oraz produkcję rolną. Podobnie wnioskodawca nie podał dochodów uzyskanych w roku bieżącym ze sprzedaży inwentarza żywego i płodów rolnych oświadczając, że w tym zakresie ponoszone wydatki przewyższają uzyskiwane dochody (k. 36). Po rozpatrzeniu wniosku przez referendarza sądowego, postanowieniem z dnia 14 września 2007r. E. K. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 zł w pozostałym zakresie wniosek został oddalony. Od powyższego postanowienia uczestnicy postępowania E. i R. L. wywiedli sprzeciw. W uzasadnieniu podnieśli, że wnioskodawca jest w o wiele lepszej sytuacji finansowej niż przeciętny obywatel i wskazali, że jego majątek stanowi nie tylko dom 60 m 2 ale również jest on właścicielem domu murowanego, dwóch obór i stodoły, posiada podstawowe maszyny do prowadzenia gospodarstwa – ostatnio kupił kosiarkę rotacyjną. Wnioskodawca posiada zdecydowanie większą liczbę trzody chlewnej niż wskazał we wniosku. Odnośnie dochodu wnioskodawcy podali, że oprócz dopłat z UE osiąga on dochód ze sprzedaży zboża, truskawek i ziemniaków. Podnieśli również, że W. K. pobiera rentę z ZUS – oraz, że z braćmi mieszka matka która ze względu na wiek ma wysoką emeryturę. Końcowo nadmienili, że wnioskodawca nie jest tak bardzo schorowany o czym świadczy m. in. to, że prowadzi on samodzielnie skup owoców, czy też wspólnie z siostrą i bratem zbiera ziemniaki. E. K. ustosunkowując się do treści sprzeciwu podał, że informacje w nim zawarte nie są prawdziwe. A mianowicie wskazał, że nie jest prawdą, że jest właścicielem dwóch obór oraz stodoły, nie jest również właścicielem domu 60 m 2 , jedynie w nim zamieszkuje. Maszyny rolnicze które posiada stanowią wartość złomową. Ponadto podał, że nigdy nie prowadził skupu owoców, truskawki uprawiał na własne potrzeby, nie miał zawartej umowy kontraktacyjnej na 2 ha ziemniaków oraz, że dochód ze sprzedaży zboża nie jest wysoki, ponieważ cena za zboże w poprzednim roku oscylowały w granicach 400 zł za tonę. Kłamliwe jest również twierdzenie, że jego brak pobiera rentę z ZUS oraz, że jego matka ma wysoką emeryturę. Wniesienie sprzeciwu zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) spowodowało utratę mocy postanowienia referendarza i konieczność rozpoznania sprawy będącej przedmiotem wniosku przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu w wysokości 500 zł. W ocenie Sądu wykazany przez wnioskodawcę majątek oraz wysokość osiąganego dochodu pozwalają na przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez niego pełnych kosztów sądowych, stanowiłoby zbyt duże obciążenie finansowe i mogłoby spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym oraz jego rodziny. Wniesiony sprzeciw nie miał wpływu na ustalenie przez Sąd sytuacji materialnej wnioskodawcy, gdyż twierdzenia w nim zawarte nie zostały poparte żadnymi konkretnymi dowodami i właściwie treść sprzeciwu stanowiła polemikę z ustaleniami poczynionymi w sprawie przez referendarza sądowego. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.