II SA/Bk 60/06

WyrokWSA w Białymstoku2006-05-16

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Małgorzata Roleder, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba niepełnosprawna, która uzyskała orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i rentę socjalną, ma prawo do zasiłku pielęgnacyjnego, jeśli niepełnosprawność powstała przed ukończeniem 21. roku życia, ale nie zostało to jednoznacznie ustalone w orzeczeniu o stopniu niepełnosprawności, a jedynie wynika z wyroku sądu pracy?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o odmowie przyznania zasiłku pielęgnacyjnego została wydana z naruszeniem prawa materialnego, ponieważ organy administracyjne nie uwzględniły definicji umiarkowanego stopnia niepełnosprawności zawartej w ustawie o świadczeniach rodzinnych. Definicja ta obejmuje nie tylko orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale także orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy, które zostało potwierdzone wyrokiem sądu pracy przyznającym rentę socjalną. Sąd uznał, że wyrok ten jednoznacznie wskazuje na powstanie niepełnosprawności przed ukończeniem 18. roku życia, co spełnia warunek do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.
Stan faktyczny
Skarżąca M.S.A. wniosła o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, dołączając orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i wyrok przyznający rentę socjalną. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że niepełnosprawność skarżącej powstała po ukończeniu 21. roku życia. Skarżąca w odwołaniu i skardze podniosła, że pełna dokumentacja medyczna i uzasadnienie wyroku sądu pracy wskazują na powstanie niepełnosprawności w dzieciństwie. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. i stwierdzono, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi M.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą jej wydanie decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] października 2005r. Nr [...], 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wnioskiem złożonym [...] września 2005r. skarżąca M.S.A. wystąpiła do Prezydenta Miasta Ł. o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z uwagi na niepełnosprawność. Skarżąca dołączyła do wniosku orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł. zaliczające ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym datującego się od 20 grudnia 1999r. tj. powstałego po 18 roku życia skarżącej (urodziła się ona w 1951r.) oraz wyrok Sądu Okręgowego w Ł. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2005r. ( sygn. [...]) zmieniający decyzję ZUS-Oddział w B. o odmowie przyznania renty socjalnej i przyznający skarżącej rentę socjalną na stałe od 1 listopada 2004r. Decyzją z dnia [...] października 2005r. Prezydent Miasta Ł. po rozpatrzeniu wniosku orzekł o nieprzyznaniu skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego. Organ powołał się na art. 16 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych wskazującego komu przysługuje zasiłek pielęgnacyjny i stwierdził, że osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się umiarkowanym stopniem niepełnosprawności ( jak skarżąca) zasiłek taki przysługuje gdy niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Niepełnosprawność skarżącej datuje się zaś od 20 grudnia 1999r. tj. od okresu kiedy miała ukończone 48 lat. W odwołaniu od tej decyzji M.S.A. podniosła, że z powodu zaginięcia dokumentacji medycznej nie była w stanie przed zespołem ds. orzekania o niepełnosprawności udowodnić wcześniejszej daty powstania niepełnosprawności. Po odnalezieniu pełnej dokumentacji medycznej okazało się, że naruszenie sprawności organizmu skarżącej istnieje od 1963r. tj. od 12 roku życia skarżącej a powyższe zostało potwierdzone dołączonym wyrokiem Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. przyznającym skarżącej rentę socjalną. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu powyższego odwołania orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej. Kolegium podtrzymało ustalenia organu I instancji podkreślając, że skarżąca urodzona 6 stycznia 1951r. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł. zaliczającym ją do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym oraz wyrokiem Sądu Okręgowego w Ł. przyznającym prawo do renty socjalnej na stałe od 1 listopada 2004r. Jak wynika z akt sprawy niepełnosprawność skarżącej powstała po 21 roku życia. Przyznanie zatem skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego możliwe byłoby jedynie w przypadku, gdyby legitymowała się ona znacznym stopniem niepełnosprawności. W skardze wniesionej do sądu administracyjnego M.S.A. podtrzymała twierdzenia z odwołania i dołączyła, dla wzmocnienia argumentacji, uzasadnienie wyroku sądu pracy i ubezpieczeń społecznych orzekającego o przyznaniu renty socjalnej, w którym sąd ustalił, że naruszenie stopnia sprawności organizmu datuje się od 1963r. ( krótkowzroczność wysoka z niedowidzeniem stopnia małego). Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem "orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności". Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 3 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych, stanowiącym podstawę prawną zaskarżonej decyzji, zasiłek pielęgnacyjny przysługuje osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. W tym miejscu wskazać należy, że w art. 3 pkt 20 w/w ustawy została zawarta ustawowa definicja umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z tą definicją umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza: - niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (art. 5 pkt 2 tej ustawy stanowi , że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o całkowitej niezdolności do pracy jest traktowane na równi z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności), - całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, - posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do II grupy inwalidów. Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że organy administracyjne orzekły w oderwaniu od ustawowej definicji umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Za podstawę rozstrzygnięcia o odmowie przyznania skarżącej zasiłku pielęgnacyjnego organy przyjęły wyłącznie orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności w Ł. zaliczające skarżącą do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności o charakterze trwałym datującego się od 20 grudnia 1999r. i powstałego po 18 roku jej życia. Organy pominęły natomiast fakt istnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z [...] czerwca 2005r. ( sygn. [...]) zmieniającego decyzję ZUS-Oddział w B. o odmowie przyznania renty socjalnej i przyznającego skarżącej rentę socjalną na stałe od 1 listopada 2004r. Jak wykazano powyżej umiarkowany stopień niepełnosprawności oznacza nie tylko niepełnosprawność w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych ale również całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Takie orzeczenie stanowi wyrok Sądu Okręgowego w Ł. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych przyznający skarżącej rentę socjalną na stałe od 1 listopada 2004r. Zgodnie bowiem z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej, renta socjalna przysługuje osobie pełnoletniej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu naruszenia sprawności organizmu, które powstało bądź przed ukończeniem 18 roku życia, bądź w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej- przed ukończeniem 25 roku życia, bądź w trakcie studiów doktoranckich lub aspirantury naukowej. Ustalenia przy tym całkowitej niepełnosprawności dokonuje się właśnie na zasadach i w trybie określonym w ustawie z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych- ( vide: art. 5 ustawy o rencie socjalnej). Z treści uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wynika, że całkowita niezdolność do pracy skarżącej ujawniła się w roku 1963 tj. w okresie gdy skarżąca liczyła lat 12. Tym samym, w świetle powyższych rozważań, należało uznać, że od tego roku datuje się umiarkowany stopień niepełnosprawności strony, który powstał przed ukończeniem przez skarżącą 18 roku życia. Sąd uznając, iż zaskarżona decyzja naruszyła przepis art. 3 pkt 20 ustawy z 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinny, na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Konsekwencją uwzględnienia skargi było stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło