II SA/Bk 601/16
WyrokWSA w Białymstoku2016-10-20
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Mieczysław Markowski, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografu, jeśli kierowca prowadził pojazd poza drogami publicznymi (np. na terenie żwirowni)?Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność administracyjną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografu, nawet jeśli część czynności wykonywana była poza drogami publicznymi, o ile przewóz drogowy był wykonywany choćby częściowo po drogach publicznych. Obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia 3821/85 w zakresie rejestracji wszystkich rodzajów aktywności kierowcy nie dotyczą wyłącznie przewozów wykonywanych w całości po drogach publicznych. Kierowca ma obowiązek rejestrowania swojej aktywności, w tym okresów "innej pracy", począwszy od momentu przejęcia pojazdu, a wyjęcie karty kierowcy jest dopuszczalne tylko z określonych powodów.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy kierowców i obsługi tachografu. Organy administracji ustaliły, że kierowca przedsiębiorcy przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy oraz nie rejestrował prawidłowo swojej aktywności za pomocą tachografu. Skarżący kwestionował te ustalenia, twierdząc m.in., że pojazd poruszał się na terenie prywatnym (żwirowni), co zwalniałoby z obowiązku rejestracji czasu pracy. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie sędzia NSA Mieczysław Markowski, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 października 2016 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
` Rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych
i prawnych:
W dniu [...] sierpnia 2013 r. w S., na drodze wojewódzkiej [...], inspektorzy P. Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego zatrzymali do kontroli drogowej samochód ciężarowy marki M. o nr rej. [...], którym kierował M. J. Ustalono, że pojazdem tym był wykonywany przewóz drogowy kruszywa w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy M. R., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą R. M. w B. (dalej: "Skarżący"). Z kontroli sporządzono protokół, który został podpisany przez kierowcę bez uwag. W toku kontroli przesłuchano także M. J.
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "PWITD"), decyzją z dnia [...] listopada 2013 r., nałożył na Skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 7.800 złotych. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły stwierdzone naruszenia: nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym – kara 5000 zł), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut (l.p. 5.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – kara 2x150 zł) oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (l.p. 5.2.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym- kara 2x1.000 zł); naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę (l.p. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym – kara 500 zł).
Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] lutego
2014 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji.
W sprawie ustalono, że kierowca w dniu [...] sierpnia 2013 r. przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 57 minut, gdyż prowadził pojazd bez odebrania wymaganej przerwy przez 7 godzin i 27 minut
w okresie od godziny 6:52 dnia [...] sierpnia 2013 r. do godziny 16:47 tego dnia. Ponadto po dokonaniu analizy danych cyfrowych oraz zeznań świadka M. J. ustalono, że również w dniu [...] sierpnia 2013 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny i 53 minuty (prowadził pojazd bez odebrania wymaganej przerwy przez 7 godzin i 23 minuty
w okresie od godziny 5:37 dnia [...] sierpnia 2013 r. do godziny 16:16 tego dnia).
W toku kontroli nie okazano dokumentów mogących uzasadnić odstąpienie od obowiązku przestrzegania norm czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw lub odpoczynków.
Organ odwoławczy podkreślił, że w świetle całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie mógł uznać, że w powyższych okresach pracownik Skarżącego wykonywał tzw. inną pracę, napędzając na żwirowni maszynę do przesiewania piasku. Wskazał, że początkowo w piśmie z dnia [...] września 2013 r. Skarżący, wyjaśniając okoliczność prowadzenia pojazdu bez karty kierowcy oświadczył, że kierowca samowolnie wyjmował kartę z tachografu, pomimo że miał czas na wykonywanie przerw. Jednak w kolejnych pismach Skarżący podawał, że nierejestrowanie aktywności związane było z napędzaniem maszyny do przesiewania piasku. Organ uznał, że za słusznością twierdzenia, że w dniach [...]
i [...] sierpnia 2013 r. kierowca M. J. wyjmował kartę kierowcy z tachografu prowadząc pojazd, nie zaś przesiewając piasek, przemawia treść zeznań kierowcy, złożonych pod rygorem odpowiedzialności karnej. M. J. wyjaśnił, że w dniach [...] sierpnia 2013 r. wyjął kartę z tachografu i prowadził pojazd, aby nie naruszyć norm czasu pracy, a także, że wyjął kartę w celu zrobienia przerwy, a następnie prowadził pojazd przez okres wskazany. Organ uznał na podstawie tych zeznań, że rzeczywistą aktywnością kontrolowanego kierowcy w dniach [...] sierpnia 2013 r. było prowadzenie pojazdu.
Organ ustalił ponadto na podstawie odczytu plików cyfrowych z karty kierowcy M. J., że w kontrolowanym okresie nie sczytano danych z karty kierowcy. Zakres kontroli dotyczył dnia kontroli oraz poprzednich 28 dni.
Odnośnie naruszenia nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi organ wskazał, że z materiału dowodowego w postaci protokołu kontroli, protokołu przesłuchania świadka M. J. wynika, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. między godziną 11:16 a 12:10 kierowca wyjął kartę kierowcy z cyfrowego urządzenia rejestrującego, następnie zaś kontynuował jazdę nie rejestrując za pomocą cyfrowego urządzenia rejestrującego na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Powyższe prowadzić miało do zafałszowania zapisu na karcie kierowcy, poprzez wykazanie odpoczynku w okresie, w którym kierowca prowadził pojazd.
Organ odwoławczy przeanalizował przepis art. 15 ust. 2 rozporządzenia 3821/85 i stwierdził, że wynika z niego, że kierowca miał obowiązek rejestrowania na karcie kierowcy okresów, w których prowadzony czy też obsługiwany przez niego pojazd napędzał jedynie maszynę do przesiewania piasku, o ile tego dnia wyjeżdżał na drogę publiczną. Organ odwoławczy podkreślił jednak, że ze zgromadzonego
w sprawie materiału dowodowego wynika, że kierowca w dniach [...] oraz [...] sierpnia 2013 r. prowadził pojazd, nie zaś przesiewał piasek.
Organ dokonał też analizy art. 92b ust. 1 pkt 1 u.t.d. i stwierdził, że w aktach sprawy nie ma jakichkolwiek dowodów na okoliczność stosowania przez stronę skarżącą realnych rozwiązań w zakresie organizacji i dyscypliny pracy. Z drugiej zaś strony liczba naruszeń stwierdzonych w protokole kontroli oraz ustalonych na podstawie zebranego w toku kontroli materiału dowodowego świadczy bezsprzecznie o tym, że jeżeli taki system istnieje, to jest on nieskuteczny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Skarżący, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzucił naruszenie prawa materialnego tj.:
- art. 92a ust.1, 6, i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (dalej: u.t.d.) w zw. z l.p. 6.2.1; l.p. 5.2.1., 5.2.2. załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie ww. przepisów i w konsekwencji niesłuszne nałożenie na Skarżącego kary pieniężnej w łącznej wysokości 7.800 zł za stwierdzone naruszenia,
oraz prawa procesowego, tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. wskutek niepodjęcia przez organ działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy oraz brak inicjatywy organu w zakresie gromadzenia materiału dowodowego mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego; - art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów państwa podważający świadomość prawną obywateli.
W uzasadnieniu skargi wskazał m.in., że organ dokonał błędnych ustaleń stanu faktycznego oraz błędnego zastosowania przepisów normujących czas pracy kierowców określonych w rozporządzeniu (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, nakładając na Skarżącego kary wynikające z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Bk 374/14 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję PWITD z dnia [...] listopada 2013 r. Sąd I instancji stwierdził, że organy dopuściły się przede wszystkim naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 92 b u.t.d. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu organ nie ustalił w sposób wyczerpujący i rzetelny wszystkich aspektów dotyczących stanu faktycznego sprawy, tj.: jak i dokładnie gdzie był wykorzystywany kontrolowany pojazd w dniach [...] sierpnia 2013 r. i czy pojazd ten poruszał się w spornych dniach po drogach publicznych, czy też może faktycznie służył do innych celów, polegających na napędzaniu maszyny przesiewania piasku oraz rozwożenia wydobytego surowca na terenie prywatnym (żwirowni). Według Sądu, słusznie wskazywał Skarżący, że samo przyznanie się do wyjęcia tachografu z czytnika nie powoduje automatycznej odpowiedzialności przedsiębiorstwa transportowego, co wprost wynika z brzmienia art. 9 2b u.t.d. Organ nie ustalił, w jakich warunkach karty te były wyjmowane. Według WSA organ rozpoznając sprawę nie ustalił, czy pojazd był użytkowany wyłącznie na drogach publicznych, czy też nie.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 20/15 uchylił wyrok sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. NSA stwierdził, że Sąd I instancji pominął, że w aktach sprawy znajdują się wyjaśnienia przedsiębiorcy, z których wynika, że kierowca samowolnie wyjmował kartę z tachografu a następnie Skarżący wyjaśniał, że w dniu [...] sierpnia 2013 r.
w godzinach od 11:39 do 12:22 oraz od 12:44 do 14:03 kierowca pracował przy użyciu pojazdu poddanego kontroli na terenie żwirowni, w związku z czym był zwolniony z obowiązku rejestrowania czasu pracy za pomocą tachografu. Zdaniem NSA, Sąd I instancji nie rozważył również, że w aktach sprawy znajduje się protokół zeznań kierowcy, w którym odnotowano, że kierowca wyjmował w ww. okresie kartę
z tachografu, aby nie naruszyć norm czasu pracy. WSA nie uwzględnił także zapisów na karcie kierowcy przebytej drogi, o których również jest mowa w decyzjach organów. NSA podkreślił, że Sąd I instancji, choć zauważył, że organ stwierdził naruszenie opisane w l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d. również wobec aktywności kierowcy zarejestrowanej w dniu [...] sierpnia 2013 r., to w istocie nie ocenił ustaleń organu w tym zakresie. Sąd pominął bowiem, że wyjaśnienia przedsiębiorcy dotyczące wykonywania pracy na terenie żwirowni odnoszą się wyłącznie do dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz, że organ odwoławczy jasno wyraził swoje stanowisko
w zakresie stwierdzonego naruszenia z dnia [...] sierpnia 2013 r.
NSA uznał za wadliwe stanowisko Sądu I instancji, że przepis art. 92 b ust.1 u.t.d. ma zastosowanie w odniesieniu do naruszenia polegającego na nierejestrowaniu za pomocą tachografu na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.). Zdaniem NSA, uregulowanie to ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do naruszeń w nim wskazanych (dotyczących generalnie rzecz ujmując czasu prowadzenia pojazdów). Nie ma natomiast zastosowania do naruszeń dotyczących zasad stosowania i obsługi tachografów.
NSA stwierdził też, że obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia 3821/85 w zakresie rejestracji wszystkich rodzajów aktywności kierowcy nie dotyczą wyłącznie przewozów wykonywanych w całości po drogach publicznych. Zdaniem NSA, w myśl art. 15 ust. 3 pkt b rozporządzenia nr 3821/85 "inna praca" oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r.
w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. NSA zaznaczył przy tym, że przy dokonywaniu oceny w zakresie naruszeń dotyczących rejestracji aktywności kierowcy należy mieć na uwadze art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/95, w myśl którego kierowcy stosują karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się karty pojazdu z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów.
Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Białymstoku zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną prowadzenia kontroli przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy stanowią przepisy rozdziałów 9 i 10 ustawy z dnia 6 września 2001 r.
o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.t.d.". Podstawę zaś nakładania kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wykonywania transportu drogowego stanowią przepisy art. 92 i następne tej ustawy. Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej. Wykaz naruszeń oraz wysokości kar zostały określone w załącznikach do ustawy o transporcie drogowym Natomiast art. 4 pkt. 22 u.t.d. precyzuje, że przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumieć należy obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz przepisów ustaw, rozporządzeń Rady (EWG), rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) wymienionych enumeratywnie w tym przepisie, a także obowiązki lub warunki wynikające z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Kontrole podmiotów wykonujących przewozy drogowe prowadzone stosownie do ustawy o transporcie drogowym mają więc na celu między innymi ustalenie, czy podmioty takie przestrzegają przepisów regulujących czas pracy kierowców zawartych w ustawie
z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2012 r. poz. 1155) oraz obowiązków wynikających z postanowień rozporządzeń Rady.
W tym miejscu należy podkreślić, że rozstrzygnięcia o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wydawane na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d., są skutkiem wprowadzenia przez ustawodawcę odpowiedzialności administracyjnej podmiotów wykonujących transport drogowy. Ma ona charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Właściwy organ jest zobowiązany nałożyć karę pieniężną w sytuacji ustalenia okoliczności związanych z przewozem drogowym uznanych przez ustawodawcę za nieprawidłowe
i niedopuszczalne, niezależnie od tego, kto prowadził pojazd, jeśli tylko osobą tą przewoźnik posługuje się przy wykonywaniu działalności. Odpowiedzialność administracyjna związana z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest zależna od wystąpienia określonego skutku (od wystąpienia określonego naruszenia), przy czym organ nie ma obowiązku dowodzić związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego a powstałym skutkiem, a to przewoźnik powinien udowodnić, przedstawiając odpowiednie dowody, że mimo zachowania należytej staranności nie można było uniknąć zdarzenia lub okoliczności, z którym prawo wiąże naruszenie przepisów. Podstawowym warunkiem ukarania jest także to, by określone naruszenie przypisane przewoźnikowi miało oparcie w konkretnym przepisie prawa (vide wyroki z dnia 15 października 2015 r., II GSK 2111/14, z dnia 11 marca 2015 r., II GSK 240/14, z dnia 21 stycznia 2015 r., II SA/Go 843/14, z dnia 25 lutego 2015 r., II SA/Go 17/15, z dnia 14 stycznia 2015 r., II SA/Rz 905/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie zaś z treścią art. 92a ust. 7 u.t.d. przepisy ust. 1, ust. 3 pkt 5 i ust. 5 i 6 stosuje się do podmiotów wykonujących czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności do:
1 spedytora, 2 nadawcy, 3 odbiorcy, 4 załadowcy, 5 organizatora wycieczki,
6 organizatora transportu, 7 operatora publicznego transportu zbiorowego - jeżeli okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia.
W myśl art. 92b ust. 1 u.t.d. nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach
i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:
1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:;
a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia
15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85;
b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym;
c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);
2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa
w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.
Sąd zauważa, że odnośnie możliwości zastosowania tej regulacji Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 maja 2016 r., II GSK 20/15 stwierdził, że przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do naruszeń w nim wskazanych (dotyczących generalnie rzecz ujmując czasu prowadzenia pojazdów). Nie ma natomiast zastosowania do naruszeń dotyczących zasad stosowania
i obsługi tachografów. W związku z powyższym Sąd orzekający w sprawie, będąc związany wskazanym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdza, że powyższy przepis art. 92b ust. 1 u.t.d. nie mógł znaleźć zastosowania na gruncie tej sprawy.
W okolicznościach tej sprawy na szczególną uwagę zasługuje przepis art. 15 ust. 2 i ust. 3 pkt b rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, zgodnie z którym kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się wykresówki lub karty kierowcy z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karty kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.
Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt b rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85, kierowcy: zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, obsługują przełączniki umożliwiające osobną
i wyraźną rejestrację następujących okresów: a "inna praca" oznacza wszelkie czynności inne niż prowadzenie pojazdu, zgodnie z definicją z art. 3 lit. a) dyrektywy 2002/15/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 marca 2002 r. w sprawie organizacji czasu pracy osób wykonujących czynności w trasie w zakresie transportu drogowego(9), a także wszelkie prace wykonywane dla tego samego lub innego pracodawcy w sektorze transportowym lub poza nim. Naczelny Sąd Administracyjny w cyt. wyroku z dnia 19 maja 2016 t., II GSK 20/15, a którym Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w tej sprawie jest związany, dokonując interpretacji tego przepisu wyjaśnił, że obowiązki wynikające z przepisów rozporządzenia 3821/85
w zakresie rejestracji wszystkich rodzajów aktywności kierowcy nie dotyczą wyłącznie przewozów wykonywanych w całości po drogach publicznych. NSA wskazał, że przy dokonywaniu oceny w zakresie naruszeń dotyczących rejestracji aktywności kierowcy należy mieć na uwadze art. 15 ust. 2 rozporządzenia nr 3821/95 w myśl, którego kierowcy stosują karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od momentu, w którym go przejmują. Nie wyjmuje się karty pojazdu z urządzenia przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Zatem, jak wskazał NSA, ocena, czy prawidłowo kierowca rejestrował swoją aktywność, musi uwzględniać powyższe unormowania.
W kontekście zaprezentowanego przez NSA stanowiska należy wyraźnie stwierdzić, że z punktu widzenia możliwości zastosowania kar za naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego istotne jest ustalenie, że przewozy były wykonywane choćby częściowo po drogach publicznych. Ta kwestia pozostaje sporną pomiędzy organem a Skarżącym. Jest ona zaś zasadnicza w sprawie, gdyż od tego zależy stwierdzenie, czy doszło do zarzucanych Skarżącemu naruszeń, których stwierdzenie skutkowało nałożeniem kar pieniężnych.
Zdaniem organu, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że kierowca Skarżącego w dniach [...] sierpnia i [...] sierpnia 2013 r. prowadził pojazd wyjeżdżając na drogę publiczną, co obligowało go do stosowania się do odpowiednich przepisów. Skarżący stoi na stanowisku, że w sprawie nie wykazano, że w spornych dniach [...] sierpnia i [...] sierpnia 2013 r. pojazd Skarżącego poruszał się po drogach publicznych. W rzeczywistości bowiem, jak twierdzi Skarżący, pojazd ten poruszał się jedynie na terenie prywatnym.
Oceniając tą kwestię Sąd uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał organowi na przyjęcie, że w dniach [...] sierpnia i [...] sierpnia 2013 r. pojazd Skarżącego poruszał się po drogach publicznych. Organ ustalił
w pierwszej kolejności podczas przeprowadzonej kontroli w dniu [...] sierpnia 2013 r., że kontrolowany pojazd był używany do wykonania przewozu drogowego kruszywa. Nie bez znaczenia jest również to, że w dniu kontroli pojazd został zatrzymany do kontroli na drodze wojewódzkiej nr [...]. Na podstawie badania karty pojazdu
i tachografu organ poczynił ustalenia, że w dniach [...] i [...] sierpnia 2013 r. kierowca przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu, nie odbierał wymaganych przerw oraz że wielokrotnie dochodziło do wyjmowania karty kierowcy z tachografu (k. 15 akt admin.). Przesłuchany w dniu [...] sierpnia 2013 r. kierowca M. J. odpowiedział, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. wyjął kartę z tachografu
i prowadził pojazd, aby nie naruszyć norm czasu pracy, zaś pytany o datę [...] sierpnia 2013 r. stwierdził, że wyjął kartę w celu zrobienia przerwy a następnie prowadził pojazd. Sąd zauważa, że podczas przesłuchania kierowca nie wskazywał na okoliczność, że nie prowadził pojazdu po drogach publicznych. Z kolei Skarżący
w piśmie z dnia [...] września 2013 r., odnosząc się do zarzutu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy – wskazań o zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi wyjaśnił, że kierowca samowolnie wyjmował kartę z tachografu pomimo, że miał czas na wykonanie przerw. Dopiero w piśmie
z dnia [...] listopada 2013 r. Skarżący podniósł, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. kierowca w godzinach od 11:39 do 12:22 i od 12:44 do 14:03 pracował tym pojazdem poza drogami publicznymi, tj. na terenie żwirowni, a zatem był zwolniony z obowiązku rejestrowania czasu pracy za pomocą tachografu. Sąd stwierdza, że na podstawie powyższych danych organ miał podstawy by przyjąć, że kierowca, prowadząc pojazd Skarżącego w dniach [...] i [...] sierpnia 2013 r. przekraczał normy czasu pracy i aby to zataić, wyjmować kartę kierowcy z tachografu. Należy też podzielić ustalenia organu co do tego, że kierowca w tych dniach dokonywał przewozów po drogach publicznych, mając przy tym świadomość przekraczania norm czasu pracy. Argument o tym, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. kierowca pracował pojazdem poza drogami publicznymi pojawił się w końcowej fazie prowadzonego w sprawie postępowania, a w kontekście całokształtu okoliczności sprawy organy miały podstawy do tego, by uznać go za niewiarygodny.
W tej sytuacji zasadnie wymierzono Skarżącemu karę pieniężną za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi (l.p. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym), przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas powyżej 15 minut do 30 minut (l.p. 5.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym) oraz za każde następne rozpoczęte 30 minut (l.p. 5.2.2. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym). Sąd zauważa, że strona Skarżąca w toku całego postępowania nie kwestionowała ustaleń wynikających
z zapisów tachografu, które były podstawą powyższych ustaleń co do czasu pracy kierowcy.
W ocenie Sądu zasadnie przyjęły organy, że Skarżący dopuścił się naruszenia w postaci naruszenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Przede wszystkim już w toku kontroli stwierdzono na podstawie odczytu plików cyfrowych
z karty kierowcy, że w kontrolowanym okresie danych z karty kierowcy nie sczytano. Sąd zauważa, że wprawdzie w piśmie z dnia [...] września 2013 r. Skarżący stwierdził, że dane te zostają w jego firmie pobierane z kart kierowców co 25 dni, jednak wezwany w toku postępowania do przesłania plików z karty kierowcy M. J. nie dopełnił tego obowiązku. Powyższe uprawniało organ do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej na podstawie l.p. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy
o transporcie drogowym.
Sąd podziela też stanowisko organu, że strona skarżąca nie wykazała
w sprawie wystąpienia przesłanek z art. 92 ust. 1 i 2 ani też art. 92c ust. 1 u.t.d.
Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia zarzucanych przepisów postępowania. Organ w sposób wystarczający zebrały w sprawie materiał dowodowy i dokonały prawidłowej jego oceny. Skarżący zarzuca wprawdzie niepodjęcie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy, jednak nie wskazuje, jakie jeszcze działania mogłyby pomóc organowi w lepszym jej wyjaśnieniu.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło