II SA/Bk 602/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Z. O. i D. O. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę Postanowieniem z dnia [...].06.2011 r. nr [...]P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., po rozpatrzeniu zażalenia Z. i D. O., utrzymał w mocy postanowienie Starosty A. z dnia [...].04.2011 r. nr [...]o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...].08.1998 r. nr [...] dotyczącej wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów i budynków obręb A. [...]. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne. Wnioskiem z dnia [...].03.2011 r. D. i Z. O. wystąpili do Starosty A. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...].08.1998 r. nr [...], dotyczącą wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów obrębu A. [...], polegającej na sprostowaniu mylnego zapisu powierzchni nieruchomości położonych przy ulicy L. [...] i [...], oznaczonych numerami geodezyjnymi [...] i [...]. W wyniku zmiany, działkę nr [...] o pow. 533 m2 przypisano do E. i K. O., jako osób władających gruntem, natomiast działkę nr [...] o pow. 487 m2 do Z. i D. O., również jako osób władających gruntem. W uzasadnieniu strony skarżące podały, że ww. decyzja została wydana w wyniku przestępstwa z naruszeniem przepisów o własności i bez udziału stron w przeprowadzonym postępowaniu. Postanowieniem z dnia [...].04.2011 r. nr [...] Starosta A. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...].08.1998 r. nr [...]. Jako podstawową przyczynę odmowy wznowienia postępowania organ podał uchybienie miesięcznego terminu, wymaganego do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, który należy liczyć od chwili dowiedzenia się, przez Skarżących, o okolicznościach będących podstawą wznowienia (art. 148 § 1 k.p.a.). Termin ten upłynął ponad 12 lat temu, gdyż Z. i D. O. zapoznali się z treścią spornej decyzji, po jej doręczeniu w dniu [...].08.1998 r. Utrzymując w mocy zaskarżone postanowienie P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. stwierdził, że wniosek o wznowienie nie potwierdza istnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 pkt 2,4 i 5 k.p.a. oraz został wniesiony z naruszeniem przepisu art. 148 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy stwierdził, że Skarżący nie udokumentowali faktu, że decyzja została wydana w wyniku przestępstwa, oraz faktu, że nie brali udziału w postępowaniu w sprawie w 1998 r. [...]WINGiK w B. podniósł również, że D. i Z. O. wnosząc podanie o wznowienie postępowania uchybili terminowi do jego złożenia, tj. ww. wniosek został złożony po upływie 12,5 lat od wydania przedmiotowej decyzji. Z akt sprawy wynika, że kwestionowaną decyzję doręczono stronom w dniu [...].08.1998 r. Ponadto za niezasadny organ odwoławczy uznał zarzut, że powierzchnie działek nr [...] i [...], położonych w A. przy ul. L. powinny być jednakowe i wynosić po 522 m2 . Zdaniem organu zarówno w 1998 r. jak i obecnie powierzchnie tych działek wykazane w ewidencji gruntów i budynków miasta A. wynosiły i wynoszą dla działki nr [...] – 533 m2, a dla działki nr [...]- 487 m2. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem strony skarżące 29 czerwca 2011 r. złożyły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, którą następnie uzupełniły pismem z dnia [...].09.2011 r. W uzasadnieniu strony skarżące podniosły, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...]04.1998 r. jest fałszywa, gdyż została w niej zmieniona powierzchnia działek. Skarżący wskazali, że przez 38 lat mieli powierzchnię-522 m2, później 510 m2, a obecnie ich działka wynosi tylko 487 m2. Końcowo wnieśli o przywrócenie części utraconej nieruchomości i zakończenie "tej przykrej sprawy", którą wyrządziła im nieuczciwa ówczesna Pani Kierownik Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Rejonowego w A.decyzją z dnia [...]1998 r. W odpowiedzi na skargę [...]WINGiK w B. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym postanowieniu zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż zarówno ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny, jak i zastosowane przepisy prawa oraz ich wykładnia nie budzą wątpliwości. Na wstępie należy zaznaczyć, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte, co najmniej jedną z kwalifikowanych wadliwości procesowych wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 i 145a § 1 kpa. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania może zostać wszczęte z urzędu lub na wniosek strony. Złożenie wniosku wszczyna postępowanie wstępne, które powinno zakończyć się załatwieniem sprawy, rozstrzygnięciem przewidzianym w art.149 kpa. Obowiązkiem organu, do którego wpływa wniosek o wznowienie postępowania jest zbadanie w pierwszej kolejności, czy wniosek został wniesiony przez osobę będącą stroną, czy został on złożony w ustawowym terminie oraz czy wnoszący go podmiot powołuje się na przesłanki określone w art. 145 § 1 lub 145a k.p.a. Dopiero pozytywna weryfikacja wniosku pod względem ww. przesłanek może skutkować wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 149 § 2 k.p.a., a następnie przeprowadzeniem przez organ postępowania, co do przyczyn wznowienia i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W przypadku zaś nie spełnienia którejkolwiek z przyczyn formalnych, o których mowa wyżej, organ na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., zobowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. Ta ostatnia okoliczność zaistniała w niniejszej sprawie, albowiem wniosek Skarżących o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Zgodnie z brzmieniem art. 148 § 1 k.p.a. podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania. W sytuacji złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy) bieg terminu rozpoczyna się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 2 kpa). Wykazanie okoliczności świadczących o dotrzymaniu terminu spoczywa na stronie ubiegającej się o wznowienie postępowania. Organ natomiast zobowiązany jest z urzędu badać dochowanie terminu (por. NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 1995 r., sygn. akt SA/Wr 1164/95, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy podzielić należy stanowisko organów, iż Skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania z uchybieniem ww. terminu. Z akt sprawy wynika bowiem bezsprzecznie, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w A. z dnia [...].08.1998 r. nr [...]została doręczona stronom skarżącym w dniu [...].08.1998 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach adm. organu I instancji). Termin na złożenie wniosku o wznowienie postępowania upłynął zatem z dniem 30 września 1998 r. W związku z powyższym rację ma organ odwoławczy twierdząc, ze wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie około 12,5 lat od wydania przedmiotowej decyzji. Była to, w ocenie Sądu, wystarczająca przesłanka do odmowy wznowienia postępowania, bez potrzeby badania, przez organy, podstaw wznowienia wskazanych przez Skarżących. Należy zauważyć, że sporna decyzja z dnia [...].08.1998 r. została wydana na wspólny wniosek E. i Z. (Skarżącego) O. Po osobistym odebraniu tej decyzji w dniu [...].08.1998 r., Skarżący nie kwestionowali jej treści przez okres 12 lat. Skoro więc został uchybiony termin do wniesienia podania o wznowienie decyzji ostatecznej, to bezzasadne było badanie podstaw wznowienia, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. Jednakże Sąd, ustosunkowując się do zarzutu podniesionego w skardze, a mianowicie, że decyzja z dnia [...].08.1998 r. jest fałszywa i została wydana w wyniku przestępstwa pragnie podkreślić, że wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 k.p.a. (decyzja została wydana w wyniku przestępstwa) jest dopuszczalne, jeżeli łącznie zostaną spełnione trzy warunki: 1) musi mieć miejsce fakt popełnienia przestępstwa, 2) popełnienie przestępstwa (np. fałszerstwa) ma być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu 3) pomiędzy wydaniem decyzji, a popełnieniem przestępstwa ma istnieć związek przyczynowy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 2006 r., s. 645). Niewątpliwie, Skarżący nie wykazali tych przesłanek. Podnieśli jedynie, że dokumenty geodezyjne określające powierzchnie działek zostały sfałszowane przez ówczesnego kierownika Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Rejonowego w A. –D. Z. i w związku z tym została wydana fałszywa decyzja z dnia 28.08.1998 r. zmniejszająca powierzchnię działki Skarżących do 487 m2. Kwestia popełnienia czy też nie popełnienia pozostaje poza oceną Sądu z przyczyn powyżej wskazanych. Sąd administracyjny niezwiązany granicami skargi nie stwierdził innych naruszeń prawa, które mogłyby stanowić podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.