II SA/Bk 603/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. umorzyć postępowanie wywołane wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (k. 35). Następnie w dniu 24 listopada 2008 roku pełnomocnik skarżącego podniósł, iż wnioskodawca rezygnuje z pomocy prawnej, wnosząc jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie (k. 40). Wnosząc o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką W. W., będącą jego pełnomocnikiem w sprawie niniejszej. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż w chwili obecnej przebywa za granicą, gdzie pracuje dorywczo. Z uwagi na wyjazd za granicę obecnie skarżący utracił status bezrobotnego (decyzja PUP w G. k. 18,19). Jedynym stałym dochodem rodziny wnioskodawcy jest zasiłek dla bezrobotnych uzyskiwany przez matkę wnioskodawcy – W. W. w wysokości 441,50 zł (decyzja z k. 31). Ponadto matka wnioskodawcy do momentu podjęcia w miesiącu wrześniu pracy na umowę zlecenie w A. Z. S. C. O. w W., gdzie otrzymała wynagrodzenie około 1.200 zł netto (umowa zlecenie k. 20) utrzymywała się z zasiłku stałego w wysokości 305,85 zł oraz dodatku mieszkaniowego w wysokości 171,15 zł, uzyskiwanych z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w G. (decyzje z MOPS w G. k. 21). Na chwilę obecną matka wnioskodawcy jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. na okres do [...]01.2009 r. k. 16) oraz od 1 października 2008 roku posiada status osoby bezrobotnej (decyzja z PUP w G. k. 31). Dodatkowo na przełomie października i listopada 2008 roku wnioskodawca uzyskał dochód z pracy dorywczej wykonywanej za granicą w wysokości 3.000 zł, który pozostawił matce na bieżące wydatki związane z utrzymaniem ich rodziny (oświadczenie wnioskodawcy i jego pełnomocnika k. 36, 41). Wnioskodawca oraz osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie z nim nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości. Mieszkanie, w którym zamieszkują jest wynajęte (umowa najmu k. 17). Do miesięcznych wydatków rodziny wnioskodawcy należy zaliczyć opłacenie: odstępnego za wynajem lokalu – 300 zł, czynszu – około 200 zł, wody – 50 zł, energii elektrycznej – 50 zł, opłaty za TV – 35 zł, zakupu leków – 200 zł oraz zakup żywności. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 14 listopada 2008 r. pełnomocnik skarżącego potwierdził przedstawione powyżej okoliczności oraz wskazał dodatkowo, iż do bieżących wydatków należy również zaliczyć raty kredytów zaciągniętych przez wnioskodawcę w wysokości 715,40 zł. Do akt sprawy dołączył również dokumenty wskazujące na dochody i wydatki rodziny wnioskodawcy (k. 44-46, 48-49). Na wstępie należy wskazać, odnosząc się do wniosku W. K. w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata lub radcy prawnego, iż w dniu 24 listopada 2008 roku pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek w tym przedmiocie (k. 40). Z tych względów postępowanie zainicjowane wnioskiem W. K. o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego na podstawie art. 161 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podległo umorzeniu jako bezprzedmiotowe, o czym orzeczono w punkcie II sentencji. W tych okolicznościach rozpoznaniu podlegał jedynie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. na okres do [...]01.2009 r. k. 16). Jedynym stałym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny w chwili obecnej pozostaje zasiłek dla bezrobotnych, uzyskiwany przez matkę wnioskodawcy, w wysokości 441,50 zł (decyzja z PUP w G. k. 31). Wnioskodawca dorywczo pracuje za granicą i w miesiącu październiku 2008 roku uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 3.000 zł, który pozostawił matce na bieżące wydatki związane z utrzymaniem ich rodziny (oświadczenie wnioskodawcy i jego pełnomocnika k. 36, 41). Wnioskodawca wraz z matką nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości, czy też oszczędności. Mieszkanie, w którym zamieszkują jest wynajęte (umowa najmu k. 17). Do miesięcznych wydatków rodziny wnioskodawcy należy zaliczyć: odstępnego za wynajem lokalu – 300 zł, czynsz – około 200 zł, woda – 50 zł, energia elektryczna – 50 zł, opłata za TV – 35 zł, zakup leków – 200 zł i zakup żywności, a także spłata zaciągniętych kredytów – miesięcznie 715,40 zł. Przedmiotowe okoliczności wskazują, iż W. K. spełnił ustawowe przesłanki, do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie skarżący pracuje jedynie dorywczo, natomiast matka pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest osobą bezrobotną i utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych, którego wysokość kształtuje się na poziomie 441,50 zł. Wnioskodawca oraz jego matka nie posiadają żadnych nieruchomości, a mieszkanie, które zamieszkują wynajmują. Zestawienie miesięcznych dochodów rodziny skarżącego oraz miesięcznych opłat związane z utrzymanie jego rodziny wskazuje, iż nie jest on w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Wnioskodawca wprawdzie uzyskuje dość wysoki dochód (październik 2008 roku – 3.000 zł), niemniej jednak nie jest to stały dochód. Powyższe skutkuje tym, iż kwota ta musi być również rozliczana na wydatki związane z bieżącym utrzymaniem wnioskodawcy w okresie, kiedy nie pracuje. Ponadto również fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez matkę wnioskodawcy, ograniczone możliwości podjęcia nowej pracy ze względu na jej stan zdrowia, brak innego majątku, w tym nieruchomości wskazuje, iż aktualna sytuacja majątkowa skarżącego jest trudna, a ewentualne większe kwoty uzyskiwane przez niego z pracy dorywczej stanowią zabezpieczenie na przyszłość niezbędnych potrzeb bytowych wnioskodawcy i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W tych okolicznościach przedstawiona powyżej sytuacja rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb egzystencjalnych rodziny skarżącego. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów wnioskodawcy i jego matki, konieczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny należy stwierdzić, iż nie jest on w stanie uiścić kosztów sądowych w sprawie niniejszej. Z powyższych względów, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.