II SA/Bk 603/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego p o s t a n a w i a I. Odrzucić wniosek o prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, II. Przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienie adwokata. Dnia 6 stycznia 2009 r. W. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (k. 68). Zgodnie z art. 243 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postanowienie egzekucyjne. Treść art. 239 pkt 4 cytowanej ustawy stanowi, iż strona, której zostało przyznane prawo pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych, w zakresie określonym w prawomocnym postanowieniu o przyznaniu tego prawa. Mając powyższe na uwadze podkreślić należy, iż w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 27 listopada 2008 r. przyznające W. K. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych (k. 51). Powyższe skutkuje tym, iż wnioskodawca jest zwolniony od wszystkich kosztów sądowych, które mogą powstać w sprawie. Wnioskodawca może bowiem korzystać z przyznanego zwolnienia od kosztów sądowych w całym postępowaniu rozpoznawczym, a także w ewentualnym postępowaniu przed NSA zainicjowanym skargą kasacyjną. Dlatego też, mając na uwadze powyższe ponowny wniosek W. K. z dnia 6 stycznia 2009 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3, art. 239 pkt 4 i art. 243 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi podlega odrzuceniu jako niedopuszczalny, o czym orzeczono jak w sentencji. W tych okolicznościach rozpoznaniu podlegał jedynie wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienia adwokata. Wnosząc o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca podał, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką W. W., będącą jego pełnomocnikiem w sprawie niniejszej. Wnioskodawca wskazał ponadto, iż wcześniej przebywał za granicą, gdzie pracował dorywczo, jednak w chwili obecnej nie planuje wyjazdu i będzie szukał pracy w Polsce. Dodatkowo skarżący podkreślił, iż sytuacja rodzinna i majątkowa nie uległa zmianie. Jedynym stałym dochodem rodziny wnioskodawcy jest zasiłek dla bezrobotnych uzyskiwany przez matkę wnioskodawcy w wysokości 441,50 zł. Ponadto matka wnioskodawcy jest osobą o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. na okres do [...]01.2009 r. k. 16) oraz od 1 października 2008 roku posiada status osoby bezrobotnej (decyzja z PUP w G. k. 31). Dodatkowo na przełomie października i listopada 2008 roku wnioskodawca uzyskał dochód z pracy dorywczej wykonywanej za granicą w wysokości 3.000 zł, który pozostawił matce na bieżące wydatki związane z utrzymaniem ich rodziny (oświadczenie wnioskodawcy i jego pełnomocnika k. 36, 41). Wnioskodawca oraz osoba pozostająca we wspólnym gospodarstwie z nim nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości. Mieszkanie, w którym zamieszkują jest wynajęte (umowa najmu k. 17). Do miesięcznych wydatków rodziny wnioskodawcy należy zaliczyć opłacenie: odstępnego za wynajem lokalu – 300 zł, czynszu – około 200 zł, wody – 50 zł, energii elektrycznej – 50 zł, opłaty za TV – 35 zł, zakupu leków – 200 zł oraz zakup żywności. W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 14 listopada 2008 r. pełnomocnik skarżącego potwierdził przedstawione powyżej okoliczności oraz wskazał dodatkowo, iż do bieżących wydatków należy również zaliczyć raty kredytów zaciągniętych przez wnioskodawcę w wysokości 715,40 zł. Do akt sprawy dołączył również dokumenty wskazujące na dochody i wydatki rodziny wnioskodawcy (k. 44-46, 48-49). Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, która ma orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności (orzeczenie Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności w G. na okres do [...]01.2009 r. k. 16). Jedynym stałym źródłem utrzymania dwuosobowej rodziny w chwili obecnej pozostaje zasiłek dla bezrobotnych, uzyskiwany przez matkę wnioskodawcy, w wysokości 441,50 zł. Wnioskodawca dorywczo pracuje za granicą i w miesiącu październiku 2008 roku uzyskał z tego tytułu dochód w wysokości 3.000 zł, który pozostawił matce na bieżące wydatki związane z utrzymaniem ich rodziny (oświadczenie wnioskodawcy i jego pełnomocnika k. 36, 41). W chwili obecnej jednak przebywa w Polsce i poszukuje tutaj pracy (k. 68-69). Wnioskodawca wraz z matką nie posiadają żadnego majątku, w tym nieruchomości, czy też oszczędności. Mieszkanie, w którym zamieszkują jest wynajęte (umowa najmu k. 17). Do miesięcznych wydatków rodziny wnioskodawcy należy zaliczyć: odstępnego za wynajem lokalu – 300 zł, czynsz – około 200 zł, woda – 50 zł, energia elektryczna – 50 zł, opłata za TV – 35 zł, zakup leków – 200 zł i zakup żywności, a także spłata zaciągniętych kredytów – miesięcznie 715,40 zł. Przedmiotowe okoliczności wskazują, iż W. K. spełnił ustawowe przesłanki, do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie częściowym, a mianowicie w odniesieniu do ustanowienia adwokata. Obecnie skarżący nie pracuje już dorywczo i poszukuje pracy, natomiast matka pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym jest osobą bezrobotną i utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych, którego wysokość kształtuje się na poziomie 441,50 zł. Wnioskodawca oraz jego matka nie posiadają żadnych nieruchomości, a mieszkanie, które zamieszkują wynajmują. Zestawienie miesięcznych dochodów rodziny skarżącego oraz miesięcznych opłat związanych z utrzymanie jego rodziny wskazuje, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wprawdzie uzyskał dość wysoki dochód (październik 2008 roku – 3.000 zł), niemniej jednak pieniądze te zostały przeznaczone na bieżące utrzymanie. W chwili obecnej natomiast skarżący nie uzyskuje żadnego dochodu. Ponadto również fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez matkę wnioskodawcy, ograniczone możliwości podjęcia nowej pracy ze względu na jej stan zdrowia, brak innego majątku, w tym nieruchomości wskazuje, iż aktualna sytuacja majątkowa rodziny skarżącego jest trudna. W tych okolicznościach przedstawiona powyżej sytuacja rodzinna wnioskodawcy nie pozwala na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb egzystencjalnych rodziny skarżącego. Biorąc pod uwagę wysokość dochodów wnioskodawcy i jego matki, konieczność ponoszenia wydatków związanych z utrzymaniem rodziny należy stwierdzić, iż nie jest on w stanie pokryć kosztów ustanowienia adwokata w sprawie niniejszej. Z powyższych względów, stosując przepisy art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.