II SA/Bk 603/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego sprawy ze skargi A. N. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2016 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość p o s t a n a w i a odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. , A. N. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego podając we wniosku, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem oraz sześciorgiem dzieci (troje dzieci studiuje, dwójka uczy się, a jedno ma [...] lat). Dochodem rodziny jest dochód skarżącej z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 53.000 zł netto. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości około 300.00 zł), samochód osobowy A., rok produkcji [...] oraz samochód dostawczy I., rok produkcji [...]. Rodzina skarżącej ma zaciągnięty kredyt na kwotę 120.000 zł. Miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymaniem rodziny wynoszą około 18.000 zł oraz ponadto skarżąca spłaca w/w kredyt (k. 51-52). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. W złożonym oświadczeniu skarżąca A. N. wykazała, iż prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i sześciorgiem dzieci. Źródło miesięcznego utrzymania rodziny skarżącej stanowi dochód z prowadzonej działalności gospodarczej w kwocie 53.000 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni [...] m2 (wartości około 300.00 zł), a także samochód osobowy A., rok produkcji [...] oraz samochód dostawczy I., rok produkcji [...]. Na miesięczne wydatki związane z bieżącym utrzymanie rodziny skarżąca wydaje kwotę około 18.000 zł oraz spłaca kredyt w kwocie 120.000 zł. Na podstawie danych zawartych we wniosku należy stwierdzić, iż posiadanie przez rodzinę skarżącej stałego źródła dochodu w wysokości 53.000 zł, przy stałych opłatach na bieżące utrzymanie w kwocie około 18.000 zł pozwala na uznanie, iż skarżąca z pozostałej kwoty 35.000 zł, nawet po doliczeniu jeszcze raty kredytu, jest w stanie pokryć koszty sądowe oraz koszty ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nawet przy uwzględnieniu, że na jej utrzymaniu pozostaje jeszcze sześcioro dzieci. Do chwili obecnej wnioskodawczyni pokryła wszystkie koszty sądowe. Co do zasady bowiem prawo pomocy nie powinno być udzielane osobom, które otrzymują stałe miesięczne dochody i posiadają majątek, w wysokości znacznie przewyższającej kwotę ewentualnych kosztów sądowych. Niewątpliwie koszty sądowe nie mogą być stawiane na ostatnim miejscu pod względem kolejności ich zaspokajania, dlatego też część posiadanych dochodów powinna być przeznaczona na ich poniesienie. Prawo pomocy stanowi bowiem instytucję szczególną, zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Wnioskodawczyni natomiast nie udowodniła zaistnienia takiej okoliczności. W tym stanie rzeczy pokrycie przez skarżącą kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w niniejszej sprawie nie doprowadzi do powstania niedostatku w jej utrzymaniu i mieści się w możliwościach płatniczych wnioskodawczyni. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.