II SA/Bk 604/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.),, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 08 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązania do dostarczenia ekspertyzy określającej rodzaj zagrożenia pożarowego 1. oddala skargę, 2. przyznaje radcy prawnemu G. G. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 312,20 zł (trzysta dwanaście złotych dwadzieścia groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- Postanowieniem z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...], zobowiązujące J. R. do dostarczenia w terminie do 31 sierpnia 2010 r. ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji, spowodowanego wybudowaniem (przed laty) drewnianej stodoły na działce nr geod. [...] położonej przy ul. A. M. [...] w N. niezgodnie z przepisami sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. wszczął na wniosek B. W. postępowanie administracyjne w sprawie drewnianej stodoły, istniejącej na działce nr geod. [...] (przy granicach z działkami nr [...]) w N. przy ul. M. [...], należącej do J. R. W dniu 28 kwietnia 2010 r. organ l instancji dokonał oględzin ww. budynku, w trakcie których stwierdził, że na działce nr [...] w N. istnieje stodoła o konstrukcji drewnianej, obitej deskami, posadowiona na stopach betonowych z dachem dwuspadowym krytym dachówką cementową, służąca do przechowywania słomy i siana oraz sprzętu gospodarczego. Konstrukcja nośna drewniana jest w dostatecznym stanie technicznym, poza oczepem pękniętym od strony działki nr [...] (druga para krokwi). Odległość stodoły od granic z sąsiednimi działkami wynosi mniej niż 1m. Dach przybudówki pokryty jest eternitem falistym. Odległość stodoły od budynków wynosi: od budynku handlowego na działce [...] - ok. 8 m, budynku mieszkalnego na działce nr [...] - ok. 3,5 m, od budynku gospodarczego na działce własnej ([...]) - ok. 25 m. Obecna na oględzinach K. R. (pełnomocnik J. R.) oświadczyła, że stodoła została wybudowana w końcu lat 60 - tych XX wieku. Stwierdziła, że nie posiada dokumentacji związanej z jej budową. Zastrzeżenia zgłosił B. W. (współwłaściciel działki nr [...]), stwierdzając, że stodoła stwarza zagrożenie pożarowe oraz że powinna być doprowadzona do zgodności z przepisami, ponieważ jego brat, będący właścicielem działki nr [...], zamierza prowadzić inwestycję na swojej działce. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. znak [...] zobowiązał J. R. do dostarczenia w terminie do 31 sierpnia 2010 r. ekspertyzy technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji, spowodowanego wybudowaniem drewnianej stodoły na działce Skarżącego niezgodnie z przepisami. Po rozpatrzeniu zażalenia J. R. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ wskazał, że godnie z art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane organy administracji architektoniczno - budowlanei i nadzoru budowanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć w drodze postanowienia na osoby, o których mowa w ust. 1 (inwestora, właściciela lub zarządcę obiektu) obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji słusznie miał wątpliwości, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego związanego z istnieniem starego budynku zbudowanego z materiałów łatwopalnych (drewna) przy granicy z działkami sąsiednimi, a w związku z tym słusznie zażądano ekspertyzy technicznej określającej rodzaj zagrożenia pożarowego i sposób jego likwidacji. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem J. R. złożył skargę (zatytułowaną "zażalenie") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. W skardze wskazał, że nie jest w stanie określić wieku przedmiotowej stodoły. Skarżący podał, że nie służy ona do przechowywania słomy i siana. Zdaniem Skarżącego organ I instancji nie miał podstaw, by przyjąć wyjaśnienia B. W., który nie posiadał ważnego pełnomocnictwa swojego brata – właściciela sąsiedniej działki. Skarżący wskazał, że również pozostałe budynki znajdujące się w okolicznym terenie stwarzają zagrożenie pożarowe, lecz organ architektoniczno-budowlany nie chce się nimi zająć. Skarżący działania przedstawicieli organu I instancji ocenia jako złośliwe, skierowane przeciw jego osobie. W odpowiedzi na skargę P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ stwierdził, że wiek przedmiotowej stodoły nie ma znaczenia w sprawie. Istotnym jest, że jest to obiekt stary, o konstrukcji drewnianej, istniejący w pobliżu granic z działkami sąsiednimi, co powoduje uzasadnione wątpliwości co do zagrożenia pożarowego stwarzanego przez ten obiekt. W odpowiedzi na zarzut braku pełnomocnictwa B. W. organ stwierdził, że jako współwłaściciel działki nr [...], sąsiadującej z działką Skarżącego, nie potrzebuje on takiego pełnomocnictwa. Końcowo organ stwierdził, że nie posiada dowodów potwierdzających niewłaściwe zachowania pracowników organu w stosunku do stron postępowania. Na rozprawie sądowej, w dniu 8 lutego 2011 r., pełnomocnik Skarżącego (ustanowiony na zasadzie prawa pomocy) podniósł zarzut nierozpoznania jego wniosku o wyłączenie pracowników organu I instancji od rozpoznania niniejszej sprawy. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że taki wniosek wpłynął od Skarżącego już po wydaniu postanowienia przez organ I instancji. Przez PWINB został rozpoznany w grudniu 2010 r. postanowieniem oddalającym wniosek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30.08.2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonego orzeczenia, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej nie doszło do naruszenia prawa. Skarga nie jest zasadna. Jeśli chodzi o zarzuty formalnoprawne – nie są one trafne. Wyłączenie organu (pracownika organu) od udziału w postępowaniu administracyjnym, może to nastąpić na wniosek strony (art. 24 § 3 k.p.a. i art. 25 k.p.a.), lecz przed zakończeniem rozpoznania danej sprawy. Niewątpliwym jest, że J. R. złożył wniosek o wyłączenia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H., jak tez P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B., lecz uczynił to już po zakończeniu postępowania w niniejszej sprawie, pismem z dnia 23 listopada 2010 r. skierowanym do Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (k. 114). Okoliczność tę przyznał tez pełnomocnik Skarżącego na rozprawie sądowej (k. 121). Stąd tez nie może być uznany za skuteczny zarzut nie wyłączenia organów od rozpoznania sprawy w sytuacji braku wniosku o wyłączenie w okresie trwania niniejszego postępowania. Należy nadmienić, że toczy się kilka spraw przed różnymi organami zainicjowanych przez Skarżącego i wniosek o wyłączenie organów dotyczył wszystkich spraw. Następny zarzut skargi dotyczył wszczęcia postępowania na wniosek nieuprawnionej osoby – B. W., bo (jak wywodzi skarżący) sporna stodoła przylega do graniczy działki nr [...] będącej własnością J. W., który nie udzielił pełnomocnictwa bratu B. W. Zarzut ten Sąd uznał za niezasadny z następujących względów: Działka o nr. [...], na której znajduje się stodoła skarżącego graniczy również z działką o nr. [...], której współwłaścicielem jest B. W. Art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego daje B. W. przymiot strony postępowania (bez względu na to, kto złożył wniosek o jego wszczęcie), z uwagi na interes prawny wyrażający się działaniami prewencyjnymi dla uniknięcia ewentualnych skutków pożaru, gdyby doszło do takiego zdarzenia na działce Skarżącego w miejscu posadowienia stodoły. Organy nadzoru budowlanego mają z urzędu obowiązek kontrolowania obiektów budowlanych oraz podejmowania działań przewidzianych w przepisach prawa budowlanego, jeśli stwierdzą podczas kontroli uchybienia w obiektach budowlanych. Stanowi o tym przepis art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) zwanej dalej "ustawą". Dlatego też, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. był uprawniony do wszczęcia postępowania i wydania postanowienia na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy bez względu na to, czy działał wskutek "donosu" czy też w następstwie własnych wniosków pokontrolnych, po przeprowadzonych oględzinach obiektu budowlanego. Art. 81 c ust. 2 ustawy daje, organom nadzoru budowlanego, możliwość nałożenia określonych obowiązków na właściciela obiektu, jeśli powstaną uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego tego obiektu. Wówczas organ wydaje postanowienie nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy – określającej m.in. sposób likwidacji uchybień budowlanych. W sprawie niniejszej organy słusznie postąpiły, wydając zaskarżone postanowienie, skierowane do J. R. Nie ulega, bowiem, wątpliwości, iż stodoła Skarżącego licząca około 60 lat, stanowi zagrożenie pożarowe dla obecnych i przyszłych budynków na działkach sąsiednich i to bez względu na okoliczności, czy jest w niej składowana słoma, czy jest pusta. Stodoła zbudowana z drewna (materiału łatwopalnego), nie posiada ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Jak słusznie podniosły organy nadzoru budowlanego, już w trakcie budowy stodoły, nie zostały zachowane przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane. Bez względu na to, czy Skarżący posiadał pozwolenie na budowę czy też nie (upływ tak długiego czasu uniemożliwia ustalenie tej okoliczności), to budynek powinien spełniać określone wymogi przeciwpożarowe zwłaszcza, że został posadowiony na granicy z działką sąsiednią. Sporna stodoła może zagrażać życiu, zdrowiu oraz bezpieczeństwu ludzi i mienia. Wątpliwości organu nadzoru budowlanego, w świetle art. 81 c ust. 2 ustawy są jak najbardziej uzasadnione. Wobec tego, obowiązek nałożony na Skarżącego zaskarżonym postanowieniem, jest zgodny z prawem. Należy zaznaczyć, że Sąd rozpoznając niniejszą sprawę kierował się wyłącznie przepisami obowiązującego prawa i prawidłowością ich zastosowania wobec spornej stodoły. Nie ma podstaw, by zarzucić organom brak obiektywizmu w podjętych rozstrzygnięciach. Postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami k.p.a. (art. 7, 77, 80, 107), natomiast kwestie dotyczące konfliktów sąsiedzkich i skarg wnoszonych przez Skarżącego na organy nadzoru budowlanego (podnoszone w skardze), pozostają poza kognicją Sądu w tej sprawie. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)