II SA/Bk 605/16
WyrokWSA w Białymstoku2017-04-06
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. dotyczące składowania odpadów, które nakłada na spółkę obowiązki m.in. w zakresie przestrzegania warunków decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska, przyjmowania odpadów zgodnych z charakterystyką i decyzjami oraz zawiadamiania o przekazywaniu odpadów niezgodnych, zostało wydane prawidłowo?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone zarządzenie pokontrolne w zakresie punktów dotyczących braku siatek ochronnych, przyjmowania odpadów niezgodnych z decyzjami (w tym odpadu o kodzie 200301 przed wydaniem nowej decyzji) oraz nieprawidłowości w przyjmowaniu odpadów z grupy 17 z odpadami komunalnymi. Uzasadniono to niewystarczającymi ustaleniami organu w tych kwestiach, w szczególności brakiem wyjaśnienia posiadania siatek ochronnych przez stronę skarżącą oraz nieuwzględnieniem okresu, w którym dany odpad był dopuszczony do składowania. W pozostałym zakresie skargę oddalono, uznając ustalenia organu za wystarczające do wydania zarządzeń pokontrolnych.Stan faktyczny
Spółka M. Sp. z o.o. złożyła skargę na zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. dotyczące składowania odpadów. Zarządzenie nakładało na spółkę szereg obowiązków, w tym prowadzenie ewidencji odpadów, przestrzeganie warunków decyzji, przyjmowanie tylko zgodnych odpadów oraz zawiadamianie o niezgodnych. Spółka kwestionowała ustalenia organu, podnosząc m.in. błędy w stanie faktycznym, niewystarczające uzasadnienie nakazów oraz naruszenie przepisów proceduralnych. Sąd częściowo uwzględnił skargę, uchylając zarządzenie w niektórych punktach z powodu niewystarczających ustaleń organu, a w pozostałym zakresie ją oddalił.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone zarządzenie w punktach: 3, 5, 6; oddala skargę w pozostałej części; zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. na rzecz strony skarżącej M. Sp. z o.o. w B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia WSA Marek Leszczyński, starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. w B. na zarządzenie pokontrolne P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie składowania odpadów 1. uchyla zaskarżone zarządzenie w punktach: 3, 5, 6; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od P. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w B. na rzecz strony skarżącej M. Sp. z o.o. w B. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.
Zarządzeniem pokontrolnym z dnia 10 maja 2016 r., znak: [...], wydanym na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686 ze zm., zwanej dalej: "u.i.o.ś") P. Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w B. (zwany dalej: "PWIOŚ w B.") nakazał M. Sp. zo.o. w B. (zwanemu dalej: "Spółką"), zarządzającemu odpadami na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O., gm. M.:
1. Prowadzenie ewidencji odpadów zgodnie ze wszystkimi wymaganiami określonymi w Rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie wzorów dokumentów stosowanych na potrzeby ewidencji odpadów.
2. Sporządzenie rocznego sprawozdania o wytwarzanych odpadach i o gospodarowaniu ich w sposób prawidłowy.
3. Przestrzeganie warunków zawartych w decyzji zatwierdzającej instrukcję prowadzenia składowiska odpadów w m. O., gm. M. oraz przestrzeganie warunków określonych w decyzji - pozwolenie zintegrowane.
4. Dopuszczenie do składowania na składowisku odpadów w m. O., pn. M. wyłącznie odpadów, w stosunku do których została sporządzona podstawowa charakterystyka odpadów oraz przeprowadzono testy zgodności w przypadku, gdy są wymagane, po dokonaniu weryfikacji, o której mowa w art. 114 ust. 2 ustawy o odpadach.
5. Przyjmowanie na składowisko odpadów w m. O., gm. M. wyłącznie odpadów, których skład jest zgodny z informacjami zawartymi w podstawowej charakterystyce odpadów oraz zgodny z decyzją zatwierdzającą instrukcję prowadzenia składowiska, z instrukcją prowadzenia składowiska oraz zgodny z pozwoleniem zintegrowanym.
6. W przypadku przekazywania do składowania na składowisko odpadów
m. O., gm. M. odpadów niezgodnych z dokumentami, o których mowa w pkt 5 niniejszego zarządzenia, zawiadomić o tym niezwłocznie wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska.
7. Utrzymywanie i prowadzenie składowiska odpadów w sposób zapewniający właściwe funkcjonowanie urządzeń technicznych stanowiących składowiska.
8. Monitorowanie składowiska odpadów w m. O., gm. M. w zakresie i z częstotliwością określoną w obowiązujących przepisach i posiadanych decyzjach.
9. Poddawanie unieszkodliwianiu na składowisku odpadów w m. O., gm. M. wyłącznie odpadów, z których uprzednio wysegregowano nadające się do odzysku.
Ponadto wyznaczono termin przesłania pisemnej informacji o zakresie podjętych działań służących wyeliminowaniu wskazanych w zarządzeniu naruszeń na dzień [...] czerwca 2016 r.
Z uzasadnienia niniejszego zarządzenia wynika, że na podstawie ustaleń kontroli (udokumentowanej protokołem kontroli nr [...]), przeprowadzonej przez inspektorów Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. w dniach [...] października 2015 r.- [...] stycznia 2015 r. w M. Sp. zo.o. w B. na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w m. O., gm. M., obejmujących przestrzeganie przepisów i decyzji administracyjnych w zakresie ochrony środowiska, stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska. Celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości nałożono ww. nakazy.
Jako uzasadnienie pierwszego nakazu wskazano niewypełnienie w kartach przekazania odpadów rubryk dotyczących miejsca prowadzenia działalności (instalacji) oraz rubryk dotyczących numeru rejestracyjnego pojazdu, przyczepy lub naczepy transportującej odpady oraz powołano art. 68 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21). Uzasadniając drugi z nałożonych obowiązków wskazano, że zbiorcze zestawienie danych o rodzajach i ilościach odpadów oraz sposobach gospodarowania nimi, przekazanym w dniu 16 marca
2015 r. do Marszałka Województwa P. budzi wątpliwości co do jego prawidłowego wypełnienia oraz, że ww. zestawieniu nie została wypełniona rubryka dotycząca masy odpadów dotychczas przyjętej do składowania od początku funkcjonowania składowiska. Podstawą do nałożenia trzeciego nakazu były nieprawidłowości stwierdzone podczas oględzin, polegające na naruszeniu warunków instrukcji prowadzenia składowiska odpadów zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr DO[...]oraz warunków określonych w decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]. Organ podniósł, że odpady przyjmowane na przedmiotowe składowisko nie były ważone na terenie składowiska, lecz na bazie M. przy ul. [...] w B. Wskazał, że w trakcie oględzin ustalono, że strefa wjazdowa na składowisko była zabezpieczona bramą wjazdową, ale nie wyposażona w tablicę informacyjną. Ślady kół pozostawione wyłącznie po prawej stronie brodzika, świadczyły o tym, że nie był on wykorzystywany w celu umycia i dezynfekcji kół przez samochody dostarczające odpady, opuszczające teren składowiska. W miejscu wyładunku odpadów nie zostały ustawione przenośne siatki ochronne w celu ochrony przed rozwiewaniem lekkich frakcji zawartych w odpadach. Podczas poboru prób wody podziemnej ustalono, że z wymaganych 4 czterech piezometrów zostały wykonane tylko 3. Piezometr, który powinien monitorować stan wód podziemnych w obrębie kwatery nr. nie został wykonany. Ponadto ustalono, że na składowisku nie zostały wykonane cztery repery kontrolno-porównawcze: Rp1, Rp2, Rp3, Rp4, które powinny służyć do pomiaru stateczności zboczy i osiadania powierzchni składowiska. Studnie odgazowujące nie zostały wyposażone w pochodnie zbiorcze.
Jako uzasadnienie czwartego z nałożonych obowiązków wskazano przyjęcie na przedmiotowe składowisko przez M. do składowania odpad o kodzie 19 12 09 Minerały (np. piasek, kamienie), dla którego nie przeprowadzono wymaganych badań. Uzasadniając piąty i szósty obowiązek wskazano art. 120, art. 135 ustawy
o odpadach oraz art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach (Dz.U. z 2016 r. poz. 250) PWIOŚ zaznaczył, że w wyniku kontroli przeprowadzonej na ww. składowisku w dniach [...] i [...] października 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r. stwierdzono, że w masie odpadów o składzie charakterystycznym dla odpadów z grupy 17, tj. odpadów powstających z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych, umieszczonych na kwaterze do składowania odpadów, znajdowały się odpady charakterystyczne dla odpadów powstających w gospodarstwach. W masie odpadów stwierdzono obecność odpadów komunalnych, co do których istnieje obowiązek ich selektywnego zbierania i odbierania i które powinny wówczas zostać zaliczone do odpadów z grupy 16, 15
i 20. Jako uzasadnienie siódmego nakazu powołano art. 135 ustawy o odpadach. Podniesiono, w trakcie kontroli przeprowadzonej w 2014 r. stwierdzono, że w ciągu całego 2013 r. w piezometrze P1 zlokalizowanym na dopływie wód podziemnych do składowiska nie dokonano poboru próbki z uwagi na brak wody oraz nie przeprowadzono badań w piezometrze P IV- na odpływie wód podziemnych ze składowiska. Uzasadniając ósmy nakaz powołano art. 124 ustawy o odpadach oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2013 r. w sprawie składowisk odpadów (Dz.U. z 2013 r. poz. 523). Wskazano, że zarządzający składowiskiem odpadów w 2014 r. nie wykonał: pomiaru poziomu wód podziemnych, badań parametrów wskaźnikowych w wodach podziemnych w piezometrze P1 z uwagi na wciąż suchy piezometr oraz w piezometrze P4 z uwagi na brak piezometru oraz kontroli osiadania powierzchni składowiska oraz stateczności skarp.
Uzasadniając dziewiąty obowiązek wskazano na art. 17, 18, 33 i 105 ustawy o odpadach PWIOŚ zaznaczył, że w wyniku wizji terenowych przeprowadzonych na ww. składowisku w dniach [...] i [...] października 2015 r. oraz [...] grudnia 2015 r. stwierdzono, że w masie odpadów o składzie charakterystycznym dla odpadów z grupy 17, stwierdzono obecność odpadów komunalnych, które powinny zostać zaliczone do odpadów z grupy 20. W trakcie wizji terenowej zaobserwowano, że w masie odpadów umieszczonych na kwaterze składowiska znajdowały się odpady zapakowane w worki plastikowe z rodzaju takich w jakich są odbierane odpady, co świadczyło o tym, że odpady te przed umieszczeniem na składowisku nie zostały poddane skutecznemu procesowi przekształcenia w tym segregacji.
Pismem z dnia [...] września 2015 r., [...] stycznia 2016 r. oraz z dnia [...] marca 2016 r. Spółka wniosła zastrzeżenia do ww. protokołu.
Spółka dnia [...] czerwca 2016 r. wystąpiła do ww. organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o uchylenie przedmiotowego zarządzenia, ewentualnie o jego zmianę. Skarżąca podniosła, że organ dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego.
Organ w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. podniósł, że nie zgadza się
z kwestionowaniem ustaleń stanu faktycznego dokonanych przez inspektorów PWIOŚ i niezależnego eksperta z Głównego Instytutu Górnictwa na etapie postępowania kontrolnego, jak również w wydanym zarządzeniu pokontrolnym z dnia [...] maja 2016 r. oraz podtrzymał swoje stanowisko co do poczynionych ustaleń
i zebranych dowodów w sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na "rozstrzygnięcie PWIOŚ w B. z dnia [...] lipca 2016 r. złożyła Spółka zaskarżając je w całości wraz z zarządzeniem pokontrolnym z dnia [...] maja 2016 r." Wniosła o uchylenie obydwu rozstrzygnięć i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o uchylenie "rozstrzygnięcia" PWIOŚ w B. z dnia [...] lipca 2016 r., i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, jak również o dopuszczenie dowodu z dokumentów: protokołu PWIOŚ w B. z oględzin z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzającego wykonanie kwatery składowiska reperami-przenośnymi i stałymi. Obydwa dokumenty zdaniem strony skarżącej potwierdzają, że składowisko spełnia wymagania techniczne, w szczególności potwierdza obecność reperów na tym składowisku. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie przepisów, które miały wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 12 ust. 1 pkt 1 u.i.o.ś., poprzez wydanie zarządzenia pokontrolnego na podstawie dowodu z opinii eksperta;
- nierozstrzygnięcie co do istoty sprawy;
- zbyt ogólne sformułowanie nakazów w zarządzeniu, powodujące jego niewykonalność;
- art. 9 ust. 2 pkt 6 u.i.o.ś., poprzez powoływanie się przez organ na pewne okoliczności lub braki w dokumentacji, podczas gdy organ nie wzywał strony do złożenia wyjaśnień lub dostarczenia dokumentów,
- naruszenie zasady prawdy obiektywnej;
- nieustosunkowanie się do zarzutów i twierdzeń strony, ani dowodów przez nią podnoszonych i przedłożonych na etapie I i II instancji; nierozważenie przez organ
w toku postępowania wszystkich okoliczności sprawy; obrazę art. 7, 8 i 9 k.p.a. w zw.
z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności faktycznych, na podstawie których powinno być oparte rozstrzygnięcie, pomijając jednocześnie dowody i zarzuty przedłożone i podnoszone przez stronę; brak należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego;
- niestwierdzenie przez organ naruszeń o jakich mowa w zarządzeniu pokontrolnym
i piśmie z [...] lipca 2016 r. w prawidłowy sposób i niedostateczne ich wykazanie;
- wydanie zarządzenia wbrew wnioskom końcowym wyrażonym przez eksperta
w uzupełnieniu do oceny rodzaju składowanych odpadów;
- niepoinformowanie strony o możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego, co stanowi naruszenie prawa strony do sądu,
- wydanie zarządzenia na podstawie protokołu, który nie spełnia ustawowych wymagań,
- niesprostowanie treści protokołu ani niedokonanie jego zmiany w żaden inny sposób, pomimo wniosków strony, co doprowadziło do pozostania w obiegu prawnym kwestionowanego protokołu, a to z kolei miało wpływ na wydane rozstrzygnięcie.
W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że w niniejszej sprawie organ wydał dwa rozstrzygnięcia, tj. zarządzenie pokontrolne w dniu [...] maja 2016 r. oraz pismo w dniu [...] lipca 2016 r. stanowiące odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Wskazała, że tryb postępowania organu stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż pismo z dnia [...] lipca 2016 r. nie rozstrzyga sprawy co do istoty. Ponadto podniosła, że z punktu 2 zarządzenia nie wynika jakie ustalenia kontroli uzasadniają wyprowadzone przez organ stwierdzenie naruszenia ani też jakie to regulują.
Spółka wskazała też na zastrzeżenia odnośnie punktu 3 zarządzenia. Podniosła, że nie zgadza się ze stwierdzeniem organu, iż ślady kół pozostawione wyłącznie po prawej stronie brodzika świadczyły o tym, że nie był on wykorzystywany w celu umycia i dezynfekcji kół przez samochody dostarczające odpady. Zaprzeczyła też stwierdzeniu organu, że brak przenośnych siatek ochronnych świadczy o tym, że ich nie ma. Strona skarżąca podniosła również, wbrew twierdzeniom organu, że na składowisku wykonano repery i piezometry we właściwej ilości.
Ponadto, w ocenie strony skarżącej, opinia sporządzona przez eksperta powołanego przez organ, tj. M. G. jest nieważna z mocy prawa. Na karcie tytułowej opinii: jest umieszczone logo Głównego Instytutu Górnictwa wraz
z pełnym adresem i danymi kontaktowymi; powoływanie się nas certyfikowany Zintegrowany System Zarządzania oraz fakt, iż GIG jest jednostką notyfikowaną nr 1453; a także widnieją dwa podpisy: Kierownika Zakładu Monitoringu Środowiska GIG - Pana L. D. oraz podpis nieczytelny kierownika pracy. Zdaniem strony sugeruje to powołanie przez organ biegłego w postaci instytutu naukowo-badawczego, a nie eksperta, o jakim mowa w ustawie o IOŚ. Jednakże, poza zarzutem braku podpisu pod opinią, to niezależnie od systemu jakości obowiązującego w danej jednostce, zgodnie z obowiązującymi przepisami instytut taki może być reprezentowany na zewnątrz wyłącznie przez dyrektora (art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o instytutach badawczych). Zatem w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że osoby które podpisały się pod oceną były upoważnione do reprezentacji. Zdaniem Spółki, z tego m.in. powodu ocena nie ma waloru dowodu z opinii biegłego. W tym miejscu zarzuciła również naruszenie art. 79 § 1 k.p.a., gdyż strona została postawiona przed faktem dokonanym, nie mogła skutecznie podnieść zarzutów przeciwko temu dowodowi.
Zdaniem strony skarżącej ekspert wydał opinię wyłącznie na podstawie wizji terenu i oględzin. Ponadto opiera się ona na czynnościach organu. Ekspert posłużył się w niej ogólnikami.
Spółka podniosła również, że organ wydał zarządzenie na podstawie protokołu, który nie spełnia ustawowych wymagań. Jest on powieleniem sporządzonej opinii (identyczne fragmenty opinii na stronie 14).
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko
w sprawie oraz wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Podczas rozprawy w dniu 30 marca 2017 r. pełnomocnik strony skarżącej doprecyzowała, że przedmiotem skargi jest także pismo P. Inspektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2016 r. nr [...]
Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podniosła, że odpad o kodzie 200301 mógł znajdować się na składowisku odpadów do mniej więcej sierpnia 2015 bowiem zgodnie z decyzją z [...] marca 2012 r. Marszałka Województwa P., tj. pkt 4 podpunkt 2 odpad o kodzie 200301 był dopuszczony do składowania na tym składowisku. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. orzeczono, że odpad o takim kodzie nie może być składowany na tym składowisku. Wskazała także, że pkt 5 zarządzenia pokontrolnego w swoim uzasadnieniu odnosi się do odpadów o tym kodzie, jak również opinia biegłego wskazuje nieprawidłowości w składowaniu odpadów wskazuje ze odpad znajduje się wbrew pozwoleniom. Zaznaczyła, że obowiązek posiadania siatek przenośnych wynika z pkt 10 instrukcji eksploatacji wysypiska stanowiącego załącznik do decyzji z dnia 31 grudnia 2014 r. Marszałka Województwa nr [...] str. 4 w części "wyładunek odpadów
w kwaterze składowiska". Pełnomocnik oświadczyła, źe w trakcie kontroli nikt nie zapytał skarżącej czy jest w posiadaniu siatek ochronnych przed roznoszeniem odpadów. Podniosła, że w decyzji z [...] sierpnia 2012 r. – Pozwolenie zintegrowane
w pkt 3 podpunkt 2 organ wskazuje, że dopuszcza się do składowania na składowisku odpadów odpad o kodzie 191212 i pod tabelką jest zapis ze wyżej wymienione odpady są składowane w sposób nieselektywny. W uzasadnieniu pkt 5 i 6 zarządzenia pokontrolnego organ wskazuje na obowiązek selektywnego zbierania tych odpadów. Wskazała, że również biegły wadliwie stwierdza w swojej opinii, że można dostrzec symptomy mało wydajnego procesu prowadzonej segregacji. Wskazała, że u nich w składowisku nie dokonuje się segregacji odpadów, a jedynie przyjmuje i unieszkodliwia.
Z kolei pełnomocnik organu oświadczyła, że kontrola składowiska trwała trzy dni i w ciągu tego czasu siatki nie było. Poinformowała, że WIOŚ nie wystąpił
o wszczęcie postępowania karnego w odniesieniu do wiceprezesa zarządu
w odniesieniu do składowiska w O. Podniosła również, że podmiot zobowiązany powinien poinformować na piśmie, że nałożone obowiązki realizuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.
Skarga jest częściowo zasadna.
Zaskarżone zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. sporządzonego po przeprowadzeniu kontroli na podstawie art. 9 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r.
o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686) w zw. z art. 79 ustawy
z dnia 6 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2015 r., poz. 584 ze zm.). Kontrola dotyczyła składowiska odpadów w miejscowości Olchówka gm. Narewka zarządzanego przez M. sp. z o.o. w B. i przeprowadzona została przez upoważnionych inspektorów w dniach od [...] października 2015 r. do [...] stycznia 2016 r., a jej celem miało być sprawdzenie wymagań w zakresie postępowania z odpadami w tym odpadami niebezpiecznymi. Zgodnie z protokołem czynności kontrolne zostały zakończone [...] stycznia 2016 r. W tym miejscu należy wskazać, że wbrew twierdzeniom Spółki, organ informował ją na 7 dni przed terminem o przeprowadzanych dowodach ze świadków, biegłych i oględzinach.
Protokół ten został przesłany Panu G. P. wiceprezesowi Spółki, członkowi wieloosobowego zarządu uprawnionemu jednoosobowo do jej reprezentacji, jak wynika z zapisów KRS.
Zastrzeżeń wniesionych przez skarżącą, co do stwierdzonych naruszeń wskazanych w protokole organ nie uwzględnił.
W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa wniesionym w ustawowym terminie skarżąca zakwestionowała zasadność stwierdzonych naruszeń wskazanych w zarządzeniu i domagała się ich uchylenia.
Odpowiedź na wezwanie organ udzielił pismem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], w którym wskazał, że wyniki kontroli dawały podstawę do wydania kwestionowanego zarządzenia pokontrolnego.
Podniesione w skardze zarzuty są tylko częściowo uzasadnione i dawały podstawę do uwzględnienia skargi w zakresie dotyczącym pkt 3, 5, 6 zaskarżonego zarządzenia.
Na wstępie należy wskazać, że zarządzenie nie jest decyzją administracyjną, z uwagi jednak na fakt, że w sposób władczy rozstrzyga o obowiązkach kontrolowanego podmiotu w zakresie stwierdzonych naruszeń podlega zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."), po uprzednim wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., które to wezwanie stanowi wymóg formalny dopuszczalności skargi, a nie uruchamia postępowania w II instancji.
Udzielenie odpowiedzi w związku z wniesieniem wezwania w formie pisma jak to uczynił organ i co kwestionuje skarżąca nie jest naruszeniem prawa. Przepisy prawa bowiem nakładają na organ obowiązek udzielenia odpowiedzi na wezwanie, ale też nie wskazują formy w jakiej odpowiedź może być udzielona. Do postępowania związanego z przeprowadzeniem kontroli i wydaniem zarządzenia pokontrolnego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, stąd też wskazywanie przez skarżącą naruszenia art. 7, 8, 9 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. są nieuzasadnione.
Badanie legalności zaskarżonego zarządzenia przez Sąd sprowadza się do sprawdzenia czy organ w toku kontroli poczynił wystarczające ustalenia do stwierdzenia naruszenia prawa, innymi słowy czy stan faktyczny wynikający
z czynności kontrolnych i opisany w protokole kontroli, który zgodnie z art. 12 ust. 1 u.i.o.ś., stanowi podstawę do wydania zarządzenia jest wystarczający do ich wydania.
W tym zakresie skarżąca kwestionuje ustalenia organu wskazując, że nie wziął pod uwagę jej zastrzeżeń wniesionych do protokołu.
Jak wskazano powyżej wprawdzie organ w postępowaniu kontrolnym nie prowadzi postępowania dowodowego w oparciu o przepisy k.p.a., to jednakże nie zwalnia go to z przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego, co zresztą organ uczynił wykorzystując ustalenia z dokumentacji pracy badawczo – usługowej sporządzonej przez jednostkę organizacyjną GIG: Zakład Monitoringu Środowiska. W takim jednak wypadku miał obowiązek ustosunkowania się do przedstawionych przez skarżącą zastrzeżeń.
PWIOŚ w B. w pkt 3 zarządzenia pokontrolnego zarzucił Spółce, że w miejscu wyładunku odpadów nie zostały ustawione siatki ochronne w celu ochrony przed rozwiewaniem lekkich frakcji zawartych w odpadach. Tymczasem skarżąca twierdzi, że siatki były i są na składowisku, lecz w trakcie kontroli, nikt jej nie zapytał czy jest w posiadaniu siatek ochronnych. Zaprzeczyła też stwierdzeniu organu, że brak przenośnych siatek ochronnych świadczy o tym, że ich nie ma. Pełnomocnik Spółki podczas rozprawy w dniu 30 marca 2007 r. oświadczył do protokołu, że obowiązek posiadania siatek przenośnych wynika z pkt 10 instrukcji eksploatacji wysypiska stanowiącego załącznik do decyzji z dnia [...] grudnia 2014 r. Marszałka Województwa nr [...], str. 4 w części "wyładunek odpadów
w kwaterze składowiska". Mając powyższe, Sąd stwierdził, że organ nie wyjaśnił kwestii posiadania przez Skarżącą siatek ochronnych.
W ocenie Sądu, organ nie poczynił również dostatecznych ustaleń odnośnie pkt 5 i 6 skarżonego zarządzenia pokontrolnego. Otóż, jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącej, odpad o kodzie 200301 mógł się znajdować na składowisku odpadów do mniej więcej sierpnia 2015 r., bowiem zgodnie z decyzją z [...] marca 2012 r. Marszałka Województwa P., tj. pkt 4 podpunkt 2 odpad o kodzie 200301 był dopuszczony do składowania na tym składowisku. Dopiero decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. orzeczono, że odpad o takim kodzie nie może być składowany na tym składowisku. Wskazała także, że pkt 5 zarządzenia pokontrolnego w swoim uzasadnieniu odnosi się do odpadów o tym kodzie, jak również opinia biegłego wskazuje nieprawidłowości w składowaniu odpadów wskazuje, że odpad znajduje się wbrew pozwoleniom. Tymczasem w zarządzeniu pokontrolnym w adnotacji do punktu 5 i 6 organ stwierdził, że Spółka od stycznia do sierpnia 2015 r. przyjęła m.in. ww. odpad, nie biorąc pod uwagę faktu, że dopiero decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. orzeczono, iż nie może być on składowany na przedmiotowym wysypisku.
Ponadto pełnomocnik Spółki podniosła, że w decyzji z [...] sierpnia 2012 r. – Pozwolenie zintegrowane w pkt 3 podpunkt 2 organ wskazuje, że dopuszcza się do składowania na składowisku odpadów odpad o kodzie 191212 i pod tabelką jest zapis, że wyżej wymienione odpady są składowane w sposób nieselektywny.
Tymczasem w uzasadnieniu pkt 5 i 6 zarządzenia pokontrolnego organ wskazał na obowiązek selektywnego zbierania tych odpadów. Strona skarżąca wskazała również, że biegły wadliwie stwierdza w swojej opinii, że można dostrzec symptomy mało wydajnego procesu prowadzonej segregacji oraz, że u nich w składowisku nie dokonuje się segregacji odpadów, a jedynie przyjmuje i unieszkodliwia.
Z tych więc względów Sąd uznał, że brak było wystarczających ustaleń do wydania zarządzeń pokontrolnych, o których mowa w poz. 3, 5 i 6 kontrolowanego zarządzenia i w oparciu o art. 146 § 1 p.p.s.a zaskarżone zarządzenie w tym zakresie uchylił. W tym też zakresie organ ponownie prowadząc postępowanie winien uwzględnić powyższe wskazania do ustalenia stanu faktycznego.
Oddalając skargę na zarządzenie pokontrolne opisane w pkt 1, 2, 4, 7, 8 i 9 Sąd stwierdza, że mają one oparcie w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w ustaleniach wynikających z protokołu kontroli.
Dotyczy to właściwego prowadzenia ewidencji odpadów, niewykorzystania brodzika do dezynfekcji kół oraz braku jednego piezometru.
W związku z powyższym, Sąd za bezzasadny uznał zarzut nieprawidłowego prowadzenia ewidencji odpadów i niedostarczenia testów zgodności odpadów. Jak słusznie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, w przedstawionych podczas kontroli kartach przekazania odpadów rubryki dotyczące numeru rejestracyjnego, miejsca prowadzenia działalności (instalacji) oraz rubryki dotyczące numeru rejestracyjnego pojazdu, przyczepy lub naczepy transportującej odpady nie zostały wypełnione. Stąd też organ prawidłowo stwierdził, że ewidencja odpadów nie zawierała wszystkich wymaganych informacji. Twierdzenie skarżącej, że dostarczyła omyłkowo badania innych odpadów (dla odpadu o kodzie 19 12 09) jest nieprecyzyjna, gdyż jak wynika z przedstawionej w trakcie kontroli ewidencji odpadów Spółka na przedmiotowe składowisko w 2015 r. przyjęła do składowania odpad o kodzie 19 12 09 Minerały (np. piasek, kamienie), dla którego nie przeprowadzono wymaganych badań. Z akt sprawy wynika, że przedstawione przez kontrolowany podmiot karty charakterystyki odpadów nie obejmowały wszystkich odpadów zaobserwowanych na przedmiotowym składowisku. W związku z powyższym słuszne jest stanowisko organu, że do składowania na składowisku odpadów zostały dopuszczone odpady, co do których nie została sporządzona podstawowa charakterystyka odpadów. Dlatego też organ prawidłowo stwierdził naruszenie art. 109 ustawy o odpadach.
Odnosząc się do brodzika dezynfekcyjnego, organ zasadnie wykazał, że nie był on wykorzystywany w celu umycia i dezynfekcji kół przez samochody dostarczające odpady i opuszczające teren składowiska. Powyższe ustalił na podstawie stanu technicznego brodzika, braku śladów jego użytkowania i wyjeżdżonych śladów kół pozostawionych po prawej stronie brodzika.
Ponadto organ wykazał brak piezometru P4, który powinien monitorować stan wód podziemnych w obrębie kwatery nr 2 oraz 4 reperów kontrolno-porównawczych: Rp1, Rp2, Rp3, Rp4, które powinny służyć do pomiaru skuteczności zboczy i osiadania powierzchni składowiska. Z akt sprawy wynika, że organ nie uzyskał odpowiedzi od kontrolowanego co się stało z czterema reperami oraz jednym piezometrem, które wcześniej były wykonane, a podczas kontroli nie zostały zlokalizowane.
Stąd też, słuszne jest stanowisko organu, że nieprawidłowości stwierdzone podczas oględzin przeprowadzonych w trakcie kontroli stanowiły naruszenie warunków instrukcji prowadzenia składowiska odpadów zatwierdzonej decyzją Marszałka Województwa P. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w zakresie sposobu składowania, poszczególnych rodzajów odpadów, w zakresie procedury przyjęcia odpadów na składowisko oraz w zakresie wyposażenia składowiska w urządzenia i instalacje niezbędne do prawidłowego funkcjonowania i monitorowania składowiska odpadów. Ponadto stwierdzone nieprawidłowości stanowiły naruszenie warunków określonych w decyzji Marszałka Województwa P. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] pozwolenie zintegrowane w szczególności w zakresie sposobów osiągania wysokiego poziomu ochrony środowiska jako całości w wyniku braku możliwości prowadzenia monitoringu elementów środowiska narażonych na negatywne oddziaływanie eksploatowanej instalacji zgodnie z wymogami prawa.
Oddalając skargę w tym zakresie Sąd stwierdził, że ustalenia zawarte
w protokole kontroli były wystarczające do wydania zarządzeń pokontrolnych w tym zakresie.
Końcowo należy wyjaśnić, że PWIOŚ w B. na podstawie art. 9 ust. 2a ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska upoważnił do przeprowadzenia czynności kontrolnych przedstawiciela Głównego Instytutu Górnictwa w K. Powodem podjęcia decyzji o udziale w kontroli niezależnego eksperta był fakt, że działalność Spółki prowadzona m.in. na przedmiotowym składowisku odpadów była i jest przedmiotem wielu skarg kierowanych do organu. Ustalenia inspektorów WIOŚ w B. oraz upoważnionego eksperta stanowiły podstawę do sporządzenia protokołu z kontroli. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie skarżącej, że zarządzenie pokontrolne zostało wydane na podstawie dowodu z opinii eksperta. Inspektorat dokumentację prac badawczo- usługowych w zakresie "Ocena rodzaju składowanych odpadów na składowisku odpadów innych niż niebezpieczne i obojętne w O., gm. M." wykorzystał do sporządzenia protokołu z kontroli. Ponadto zarządzenie pokontrolne było skierowane do osoby fizycznej Pana G. P. – wiceprezesa skarżącej Spółki, a zatem nie został naruszony art. 12 ust. 1 u.i.o.ś. Przedstawiciel kontrolowanej jednostki odmówił podpisania protokołu kontroli.
Z tych względów Sąd orzekł o częściowym oddaleniu skargi zgodnie z art. 151 p.p.s.a., a o kosztach stosownie do art. 206 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło