II SA/Bk 606/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 06 marca 2008 r. sprawy ze skargi S. F. Z. w B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie środowiskowych uwarunkowań inwestycji 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu T. O. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.- U podstaw podjętego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne. Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] wydanym z upoważnienia Prezydenta Miasta B. odmówiono Stowarzyszeniu E. D. G. prawa do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie tymczasowego lotniska K. w B.. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie F. Z. w B. wywiodło zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B.. W wyniku rozpoznania tego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] podjętym na podstawie art. 134 kpa stwierdziło jego niedopuszczalność. Organ wskazał, iż w myśl art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie. W świetle tego przepisu nie ulega wątpliwości, iż podmiotem uprawnionym do złożenia zażalenia jest jedynie organizacja, której odmówiono udziału w postępowaniu na prawach strony. Stąd w niniejszej sprawie Stowarzyszenie F. Z. w B. nie jest uprawnione do wniesienia środka odwoławczego. Na powyższe postanowienie Stowarzyszenie F. Z. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B.. W jej uzasadnieniu skarżąca nie sformułowała konkretnych zarzutów pod adresem kwestionowanego rozstrzygnięcia, wyraziła natomiast niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie lotniska K.. Natomiast pełnomocnik skarżącej w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2007 r. podkreślił, iż Stowarzyszenie działa w interesie publicznym. Uznając zatem, iż zażalenie jest niedopuszczalne, nie informując uprzednio, kto jest uprawnionym do wniesienia środka odwoławczego, organ naruszył zasadę określoną w art. 9 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. podtrzymało dotychczasowe stanowisko zajęte w sprawie i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego postanowienia, to jest jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Zgodnie zaś z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. nie dopatrzył się, aby w kwestionowanym postanowieniu zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego. Przede wszystkim na wstępie podnieść należy, iż przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło we wstępnym postępowaniu organu odwoławczego, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy badając dopuszczalność odwołania, nie może wejść w ocenę zasadności odwołania. Podkreśla to NSA w wyroku z dnia 24 lutego 1992 r., I SA 1318/91 (ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 80) stwierdzając, iż "wniosku o niedopuszczalności odwołania (art. 134 kpa) organ nie może wyprowadzić z oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu". W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym, jak również i podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji. Niedopuszczalność zaś odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka odwołania, a zatem gdy odwołanie wniosła osoba trzecia lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji albo też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnej (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609). Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, iż organ odwoławczy prawidłowo z przyczyn podmiotowych stwierdził niedopuszczalność zażalenia wniesionego przez skarżącą na postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] maja 2006 r. odmawiające Stowarzyszeniu E. D. G. prawa do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań inwestycji. Zgodnie bowiem z treścią art. 33 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm.), na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji ekologicznej służy zażalenie. Trafnie zatem organ uznał, iż w świetle tego przepisu podmiotem uprawnionym do złożenia zażalenia jest jedynie organizacja, której odmówiono udziału w postępowaniu na prawach strony. Stąd Stowarzyszenie F. Z. w B. jako jednostka niemająca legitymacji do wniesienia tego środka odwoławczego nie była uprawniona do złożenia w konkretnej sprawie zażalenia. W ocenie Sądu zaistniała w sprawie sytuacja bezspornie wyczerpuje przesłanki z art. 134 kpa obejmujące sytuację wniesienia odwołania przez osobę niemającą legitymacji do dokonania tej czynności. Zażalenie było zatem niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Nie można natomiast podzielić stanowiska pełnomocnika skarżącej o naruszeniu zasady wyrażonej w art. 9 kpa, tj. obowiązku organów należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego odnosić należy do stron postępowania. Powyższego faktu nie zmienia okoliczność działania Stowarzyszenia w interesie publicznym. Marginalnie wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy administracyjnej Stowarzyszenie E. D. zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu z dnia [...] maja 2006 r., złożyło zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. W wyniku jego rozpoznania organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i uznał, iż Stowarzyszenie E. D. G. ma prawo do uczestniczenia w postępowaniu w sprawie na prawach strony. Mając powyższe na względzie zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie. O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz przepisów § 2 ust. 1 i 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł.