II SA/Bk 606/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-11-21

Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Marcin Kojło, Marek Leszczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Powiatu może pozbawić odcinek drogi kategorii drogi powiatowej, jeśli nie spełnia on przesłanek określonych w art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a jednocześnie spełnia przesłanki do zaliczenia go do kategorii drogi gminnej?
Ratio decidendi
Rada Powiatu może pozbawić odcinek drogi kategorii drogi powiatowej, jeśli nie spełnia on przesłanek określonych w art. 6a ust. 1 ustawy o drogach publicznych, a jednocześnie spełnia przesłanki do zaliczenia go do kategorii drogi gminnej (art. 7 ust. 1 u.d.p.). Kluczowe jest, aby odcinek ten utracił swoją dotychczasową rolę użytkową i funkcjonalną w układzie transportowym, a jego znaczenie komunikacyjne ograniczyło się do ruchu lokalnego, służącego miejscowym potrzebom. W przypadku "kaskadowej dekategoryzacji" dróg, zastosowanie mają przepisy szczególne (art. 10 ust. 5a-5f u.d.p.), które nie podlegają ogólnym regulacjom dotyczącym terminów podejmowania uchwał.
Stan faktyczny
Gmina R. zaskarżyła uchwałę Rady Powiatu Z. pozbawiającą odcinek starodroża drogi krajowej nr 8 kategorii drogi powiatowej. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym brak poinformowania o zamiarze podjęcia uchwały po unieważnieniu poprzedniej, niezastosowanie terminów wejścia w życie uchwały oraz brak przesłanek do skategoryzowania odcinka jako drogi gminnej. Gmina podniosła również, że uchwała została podjęta arbitralnie i nie odnosi się do faktycznego stanu rzeczy, gdyż odcinek ten nadal ma znaczenie komunikacyjne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy R.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Gminy R. na uchwałę Rady Powiatu Z. z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr [...] przebiegającego przez miejscowość M. oddala skargę. Uchwałą nr XLVI/436/18 z dnia 26 marca 2018 r. w sprawie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającego przez miejscowość M. na terenie powiatu z. (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 10 kwietnia 2018 r. poz. 1592), Sejmik Województwa P., działając na podstawie art. 18 pkt 20 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2017 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "u.s.w.") oraz art. 10 ust. 5a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 2017 r., poz. 2222 ze zm., dalej: "u.d.p.") pozbawił kategorii drogi wojewódzkiej odcinek starodroża drogi krajowej nr 8 o długości około 1,9 km, przebiegający przez M. na terenie powiatu z., który z mocy prawa w 2017 r. został, w trybie art. 10 ust. 5 u.d.p., zaliczony do kategorii dróg wojewódzkich, w związku z oddaniem do użytku obwodnicy M. w ciągu drogi krajowej nr 8. Zarząd Powiatu Z. uchwałą z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] poinformowała Wójta Gminy R. o zamiarze podjęcia przez Radę Powiatu Z. uchwały w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża Dk 8 przebiegającego przez miejscowość M. o długości około 1,9 km. Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] skierowanym do Starosty Z., Wójt Gminy R. poinformował, że nie zgadza się z ww. uchwałą i opiniuje ją negatywnie, bowiem propozycja przekazania starodroża jako drogi gminnej nie spełnia warunków określonych w art. 7 ust. 1 u.d.p. - leży bowiem w ciągu dróg powiatowych, ponieważ jest naturalnym przedłużeniem istniejącej drogi powiatowej nr [...], łączy się z drogą powiatową nr [...] i dalej prowadzi do drogi powiatowej nr [...]. Uchwałą w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającego przez miejscowość M., z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Rada Powiatu Z., na mocy art. 12 pkt 11 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. 219, poz. 511, dalej: "u.s.p.") i art. 10 ust. 5c u.d.p., pozbawiła kategorii drogi powiatowej odcinek starodroża drogi krajowej nr 8 o długości około 1,9 km, przebiegający przez M., który został zaliczony do kategorii dróg powiatowych, na mocy ww. uchwały Sejmiku Województwa Podlaskiego. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że przedmiotowy odcinek drogi nie spełnia żadnej z przesłanek zaliczenia go do dróg powiatowych, określonych w art. 6a ust. 1 u.d.p., wedle którego do kategorii tych dróg zalicza się drogi inne niż określone w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 u.d.p., stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. Rozstrzygnięciem nadzorczym nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. Wojewoda P. stwierdził nieważność ww. uchwały Rady Powiatu Z. z tego względu, że została podjęta z istotnym naruszeniem prawa, tj. bez wykazania, że dany odcinek nie spełnia dłużej definicji drogi powiatowej, do czego obliguje brzmienie art. 10 ust. 5c u.d.p. , a także, że nie spełnia funkcji drogi o kategorii wyższej niż powiatowa. W ocenie Wojewody, zamiarem prawodawcy było takie ukształtowanie procedury postępowania z drogami zastąpionymi przez nowo wybudowane odcinki dróg, by doprowadzić do sytuacji w której kategoria drogi odpowiada jej funkcjom określonym w art. 6 ust. 1, art. 6a ust. 1 i art. 7 ust. 1 u.d.p., a rozstrzygnięcia podejmowane w tym zakresie przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego nie miały charakteru arbitralnego i nie sprowadzały się do prób przekazywania dróg za wszelką cenę "w dół" celem unikania wydatków związanych z utrzymaniem dróg i przerzucania tych wydatków na gminy. Wojewoda uznał za sprzeczne z treścią art. 10 ust. 5c u.d.p. pozbawienie kategorii drogi powiatowej odcinka drogi, co do którego nie zachodzą przesłanki dla skategoryzowania go jako drogi gminnej, a których w niniejszej sprawie nie wykazano. Według Wojewody, w sytuacji przekazania dotychczasowej drogi powiatowej w trybie art. 10 ust. 5c u.d.p., rzeczą organów tej jednostki samorządu terytorialnego jest poczynienie ustaleń, czy przekazany odcinek drogi faktycznie utracił charakter drogi powiatowej. Takich zaś ustaleń w sprawie zabrakło, bowiem uzasadnienie uchwały [...] sprowadza się jedynie do przywołania ww. uchwały Sejmiku Województwa P. z dnia [...] marca 2018 r. oraz lakonicznego stwierdzenia, że przebieg i lokalizacja przedmiotowego odcinka nie spełnia żadnej z przesłanek określonych w dyspozycji art. 6a ust. 1 u.d.p., co de facto stanowi zakwestionowanie legalności uchwały Sejmiku. Tymczasem należyte uzasadnienie uchwały podejmowanej w ww. trybie, winno zawierać szczegółowe uzasadnienie braku spełniania przez przekazywany odcinek drogi, kryteriów uzasadniających uznawanie jej za drogę powiatową, bądź drogę wyższej kategorii, potwierdzające zasadność przyjętego rozwiązania. W szczególności zaś, w sprawie nie wskazano w sposób wyczerpujący, że przedmiotowa droga straciła swoją dotychczasową rolę użytkową i funkcjonalną w układzie transportowym. Nie ma informacji, czy jej znaczenie komunikacyjne ograniczone zostało do lokalnego i stanowi obecnie uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom - co jest przesłanką do zaliczenia przedmiotowej drogi do kategorii drogi gminnej. Uchwała ponadto w sposób ogólnikowy wskazuje na przekazywany odcinek drogi. Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającego przez miejscowość M. (Dz. Urz. Woj. Podl. z dnia 19 czerwca 2019 r. poz. 3311) Rada Powiatu Z., na podstawie art. 12 pkt 11 u.s.p. i art. 10 ust. 5c u.d.p. pozbawiła kategorii drogi powiatowej odcinek starodroża drogi krajowej nr 8 o długości 1,954 km (od 597+265 km do 599+219 km według pikietażu sprzed oddania do użytkowania obwodnicy M.), przebiegający przez miejscowość M., oznaczony kolorem czerwonym na załączniku graficznym stanowiącym załącznik do uchwały. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że przedmiotowy odcinek drogi nie stanowi bezpośredniego połączenia między miastami, a podjęcie przez Sejmik uchwały Nr [...] z dnia [...] marca 2018 r. wskazuje, że nie ma on znaczenia dla województwa, czego Powiat Z. nie kwestionuje przyznając, że odcinek ten nie spełnia przesłanek do zaliczenia go do kategorii dróg wojewódzkich. Powołując się na art. 6a ust. 1 u.p.d., Rada wskazała, że przekazywany odcinek drogi nie stanowi połącznia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin jak również nie stanowi połączenia siedzib gmin między sobą. W tym m.in. nie stanowi połączenia miasta Z., który jest siedzibą Powiatu Z., z miejscowością R. , która jest siedzibą Gminy R.; ani też między miejscowościami K., R., S. i Z., które są siedzibami gmin powiatu z. Wprawdzie początek odcinka, rozpoczyna się od strony wschodniej skrzyżowaniem drogi wojewódzkiej nr [...] z drogą powiatową, to przez fakt, że z wiaduktu M. nie ma wjazdu na S8, czyni go drogą o znaczeniu lokalnym, służącą mieszkańcom M., w szczególności użytkownikom zlokalizowanych przy niej posesji. Przebieg i lokalizacja przedmiotowego odcinka nie spełnia więc żadnej z przesłanek określonych w art. 6a ust. 1 u.d.p., a jego znaczenie komunikacyjne ogranicza się do ruchu lokalnego i służy jedynie miejscowym potrzebom. Zgodnie zaś z art. 7 ust. 1 u.d.p. do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Przedmiotowy odcinek drogi odpowiada tym funkcjom ponieważ posiada znaczenie lokalne stanowiąc uzupełnienie sieci dróg służących miejscowym potrzebom (stanowi drogę dojazdową do nieruchomości przy nim zlokalizowanych). Skargę na ww. decyzję wniosła do tut. sądu Gmina R., zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie: 1. art. 10 ust. 5d u.d.p. przez niepoinformowanie przez Zarząd Powiatu Wójta Gminy R. o zamiarze podjęcia uchwały o pozbawieniu kategorii drogi powiatowej z dnia [...] czerwca 2019 r., w sytuacji wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody P. z dnia [...] maja 2019 r. stwierdzającego nieważność uchwały organu z dnia [...] kwietnia 2019 r. w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającej przez miejscowość M., co obligowało Zarząd Powiatu do ponownego poinformowania Wójta Gminy o zamiarze podjęcia przedmiotowej, skarżonej uchwały, 2. art. 10 ust. 3 zd. 2 u.d.p. przez wskazanie, że skarżona uchwala wchodzi w życie po upływie 14 dnia od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Podlaskiego, w sytuacji gdy pozbawienie kategorii drogi powiatowej może nastąpić z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego, w którym podjęto skarżoną uchwałę, 3. art. 10 ust. 5c u.d.p. przez podjęcie skarżonej uchwały w sytuacji gdy: a) brak jest istnienia przesłanek umożliwiających skategoryzowanie odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającej przez miejscowość M. jako drogi gminnej, z uwagi na to że nie ma charakteru lokalnego dla skarżącego, a także to, że organ nie wskazał w treści uzasadnienia uchwały, w oparciu o co ustalił, że wskazany odcinek drogi utracił cechy uzasadniające dalsze uznawanie go za drogę powiatową i o co ustalił, że ten odcinek będzie mógł stanowić drogę gminną, co spowodowało naruszenie art. 6a ust. 1, 7 ust. 1 u.d.p. b) brak jest informacji, czy pozbawiony przez organ kategorii drogi powiatowej odcinek starodroża drogi krajowej nr 8 o długości 1,954 km (od 597+265 km do 599+219 km wg pikietażu sprzed oddania do użytkowania obwodnicy M.) odpowiada w: całości bądź proporcjonalnie odcinkowi wskazanemu w uchwale nr [...] Sejmiku Województwa P. z dnia [...] marca 2018 r. w sprawie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającego przez M. na terenie powiatu z., która to spowodowała ex lege zaliczenie jej do drogi powiatowej i tym samym stanowi własność powiatu, posługuje się nieostrym określeniem "około 1,9 km" bez jednoczesnego wskazania dokładnego kilometraża (początku i końca) tego odcinka, jak i bez załącznika graficznego w postaci mapy, 4. art. 2 i 7 Konstytucji RP przez to, że skarżone rozstrzygnięcie organu podjęte zostało w sposób arbitralny, bez odniesienia do okoliczności zaistniałych w stanie faktycznym oraz analizy stanu faktycznego i prawa, przez ogólnikowe stwierdzenie, że wskazany w skarżonej decyzji odcinek drogi ogranicza się do ruchu lokalnego i służy jedynie miejscowym potrzebom, co stoi w opozycji z obiektywnym stanem faktycznym, że wskazany odcinek drogi nie posiada znaczenia lokalnego, tym bardziej że mieszkańcy M. nie korzystają z niego, gdyż mają możliwość dostania się do Ł. drogą wojewódzką nr 679 natomiast do B. m.in. drogą S8, tym bardziej że na przedmiotowym odcinku drogi kursuje również autobus PKS relacji B., a ta okoliczności powodują, że nie stracił on charakteru drogi powiatowej. Z uwagi na powyższe, skarżąca gmina wniosła o stwierdzenie nieważności skarżonej uchwały w całości. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że stwierdzenie przez Wojewodę nieważności poprzedniej uchwały podjętej w przedmiotowym trybie nie skutkuje koniecznością powtórzenia informowania o zamiarze podjęcia uchwały, bowiem ich treść jest tożsama, a także, że unormowania zawarte w art. 10 ust. 5a-5d u.d.p. stanowią lex specialis względem art. 10 ust. 1-5 u.d.p., a zatem nie mogą mieć zastosowania ograniczenia terminów z art. 10 ust. 3 zd. 2 u.d.p. Ponadto w ocenie organu z faktu korzystania z przedmiotowego odcinka drogi przez kierowców samochodów ciężarowych oraz dojazdu autobusu PKS, nie można wyprowadzić wniosku, że jest to droga tranzytowa. Z kolei oznaczenie przedmiotowego odcinka nastąpiło na podstawie dokumentacji otrzymanej wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Powiatu Z. z dnia [...] czerwca 2019 r. sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającego przez miejscowość M. W ocenie Sądu zakwestionowana uchwała stanowi akt prawa miejscowego w rozumieniu art. 40 u.s.p., albowiem jej oddziaływanie skierowane jest bezpośrednio do innej jednostki samorządu terytorialnego i adresowane do nieokreślonej ilości oraz kategorii osób i podmiotów. Jest to akt zawierający rozstrzygnięcie generalne – pozbawienie drogi określonej kategorii i skutkuje nadaniem tejże drodze z mocy prawa kategorii drogi gminnej. Zakwalifikowanie drogi do danej kategorii pociąga za sobą skutki prawne między innymi w postaci przejścia prawa własności, konieczności stosowania określonych przepisów prawa o ruchu drogowym. Powyższe oznacza, że tego typu uchwała wywiera skutki zewnętrzne, gdyż odnosi się do nieograniczonej liczby użytkowników i obowiązuje aż do jej uchylenia lub zmiany, co potwierdza słuszność zakwalifikowania jej do aktów prawa miejscowego. W przedmiotowej sprawie nie budzi też wątpliwości, że skarżąca Gmina posiada legitymację do wniesienia skargi, albowiem zaskarżona uchwała narusza jej interes prawny. Zmiana kategorii drogi z powiatowej na gminną oznacza zarówno powiększenie zasobu własności gminy (zwiększenie jej majątku), jak i automatycznie wiąże się z powstaniem obciążeń w postaci konieczności wykonywania przez właściciela obowiązków zarządcy drogi. Taki pogląd zgodnie prezentowany jest w orzecznictwie sądów administracyjnych i skład orzekający w pełni go podziela (tak m.in. WSA w Lublinie w wyroku z dnia 21 czerwca 2018 r. III SA/Lu 2/18, WSA w Warszawie w wyroku z dnia 30 maja 2018 r. VII SA/Wa 1918/17, WSA w Łodzi w wyroku z dnia 29 marca 2017 r. III SA/Łd 1050/16, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiła regulacja zawarta w art. 10 ust. 5a-5f u.d.p. dotycząca, tzw. kaskadowego przekazywania dróg. Powyższe przepisy zawierają regułę, że odcinek drogi określonej kategorii, zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem, drogi staje się drogą kategorii niższej. Zgodnie z art. 10 ust. 5 tej ustawy odcinek drogi krajowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi wojewódzkiej. Sejmik województwa może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi wojewódzkiej odcinek drogi wojewódzkiej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi krajowej, o którym mowa w ust. 5. Ten odcinek drogi wojewódzkiej zostaje zaliczony do kategorii drogi powiatowej (art. 10 ust. 5a ustawy). Zgodnie natomiast z art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych, stanowiącym właściwą podstawę prawną uchwały zaskarżonej w niniejszej sprawie, rada powiatu może, w drodze uchwały, pozbawić kategorii drogi powiatowej odcinek drogi powiatowej o proporcjonalnej długości do odcinka drogi wojewódzkiej, o którym mowa w ust. 5a. Ten odcinek drogi powiatowej zostaje zaliczony do kategorii drogi gminnej. Zarząd powiatu informuje wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o zamiarze podjęcia uchwały, o której mowa w ust. 5c, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem (art. 10 ust. 5d). Odcinek drogi powiatowej zastąpiony nowo wybudowanym odcinkiem drogi z chwilą oddania go do użytkowania zostaje pozbawiony dotychczasowej kategorii i zaliczony do kategorii drogi gminnej (art. 10 ust. 5f). Omówione przepisy art. 10 ust. 5a do 5f u.d.p. stanowią lex specialis w stosunku do zawartej w art. 10 ust. 1 do 3 u.d.p. regulacji normującej kwestie związane z pozbawianiem drogi dotychczasowej kategorii w trybie zwykłym. Na taki charakter tych regulacji wskazuje zarówno szczególna przesłanka ich zastosowania, jaką jest wybudowanie nowej drogi, jak i przede wszystkim okoliczność, iż odmiennie niż przy zwykłym trybie dekategoryzacji drogi, nie przewidują one współdziałania pomiędzy pozbywającym się drogi i przejmującym drogę organami administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, lecz jedynie jednostronne władcze rozstrzygnięcie podmiotu pozbawiającego drogę określonej kategorii. Z charakteru regulacji zawartych w art. 10 ust. 5a do 5f u.d.p. wynika również, że do zmiany kategorii drogi w trybie kaskadowym nie stosuje się zarówno wymogu jednoczesnego zaliczenia tej drogi odpowiednią uchwałą do nowej kategorii, bo następuje to z mocy prawa, jak i wymogu, że pozbawienie i zaliczenie nie może być dokonane później niż do końca trzeciego kwartału danego roku, z mocą od dnia 1 stycznia roku następnego (tak: wyrok WSA w Łodzi z dnia 22 lutego 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 1160/17). Podobnie NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt I OSK 2536/17, wskazał, że "skoro uruchomienie procesu kaskadowej dekategoryzacji następuje według odmiennych podstaw prawnych, to do całego uruchomionego procesu kaskadowej dekategoryzacji dróg publicznych nie znajdują zastosowania ogólne regulacje prawne określające właściwy czas podejmowania stosowanych uchwał przez organy stanowiące jednostki samorządu terytorialnego, procedury opiniodawcze oraz moment uzyskiwania mocy obowiązującej przez te uchwały". NSA przyjął, że "kaskadowa dekategoryzacja dróg publicznych następuje według odmiennych reguł proceduralnych oraz temporalnych odnoszących się do momentu wystąpienia skutku przekazania zadań i kompetencji na inny podmiot administracyjny. Wniosek przeciwny musiałby posiadać wyraźne podstawy prawne". Tym samym NSA nie podzielił poglądu odmiennego prezentowanego w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/GL 63/17, na który to wyrok powołała się skarżąca jako uzasadnienie swojej tezy o naruszeniu przepisu art. 10 ust. 3 u.d.p. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie - uznając go za błędny. W uzasadnieniu cytowanego wyżej wyroku NSA podniesiono, że "prawidłowa kategoryzacja ma swe następstwa związane z jakością utrzymania drogi i jej standardami oraz z podmiotem publicznym odpowiedzialnym za utrzymanie danej drogi. Nie można tym samym założyć, iż racjonalny ustawodawca w związku z zasadniczą rozbudową sieci dróg publicznych w Polsce w ostatnich latach zakładał, iż proces dekategoryzacji dróg publicznych będzie rozłożony w czasie kilku lat i będzie prowadzony według wysoce sformalizowanych, uwzględniających potrzebę ochrony samodzielności zainteresowanych jednostek samorządu terytorialnego różnego szczebla, czasochłonnych reguł ogólnych określonych w art. 10 ust. 3 u.d.p. i innych przepisach. Ustawodawca (...) wprowadzającej powyższe rozwiązania prawne zerwał z ogólnymi zasadami kategoryzacji dróg publicznych i przewidział szczególny termin na uruchomienie procesu pierwotnej kaskadowej dekategoryzacji dróg publicznych wynoszący 90 dni od dnia wejścia w życie ustawy. Termin ten jest oderwany od jakiegokolwiek kwartału roku kalendarzowego i wywołuje skutki prawne od dnia wejścia w życie uchwały gminy. Wynika to wprost z przepisu art. 10 ust. 5, 5e, 5f u.d.p. Moment oddania do użytkowania nowo wybudowanego odcinka drogi (krajowej, wojewódzkiej lub powiatowej) wywołuje skutek wynikający bezpośrednio z ustawy w postaci degradacji o jeden stopień starego odcina drogi. Jeśli więc proces dekategoryzacji odcinka drogi uruchamiany jest w pełnym oderwaniu od regulacji zawartej w art. 10 ust. 3 u.d.p., to brak jest podstaw prawnych do dalszej dekategoryzacji tego samego odcinka drogi według reguł ogólnych". Z wyżej wskazanych przyczyn zarzut skarżącej opisany w pkt 2 skargi nie zasługiwał na uwzględnienie. Przechodząc zaś do dalszych rozważeń w sprawie, podnieść należy, że prawidłowe zastosowanie trybu pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8, określonego szczegółowo w art. 10 ust. 5c i d u.d.p., wymagało spełnienia łącznie następujących przesłanek: (-) przedmiotowy odcinek drogi powinien być zaliczony do kategorii drogi powiatowej, (-) ww. odcinek drogi nie mógł spełniać wymogów określonych w definicji drogi powiatowej - art. 6a ust. 1 u.d.p., (-) powinny zachodzić przesłanki dla skategoryzowania ww. odcinka drogi jako drogi gminnej, (-) ww. odcinek drogi powiatowej przeznaczony do pozbawiania go kategorii powinien być o proporcjonalnej długości do odcinka drogi, który stał się drogą powiatową na podstawie uchwały Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., (-) Powiat Z. powinien poinformować Wójta Gminy R. o zamiarze podjęcia uchwały, w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża nr 8 przebiegającego przez m. M., co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem. W ocenie Sądu zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała spełnia wszystkie wyżej wymienione przesłanki. W jej uzasadnieniu wskazano bowiem, że zaliczenie dotychczasowej drogi wojewódzkiej odcinek starodroża drogi krajowej nr 8 do kategorii drogi powiatowej nastąpiło na podstawie uchwały Sejmiku Województwa P. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w sprawie pozbawienia kategorii drogi wojewódzkiej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8, przebiegającego przez m. M. Przedmiotowy odcinek nie stanowi bezpośredniego połączenia między miastami, podjęta zaś ww. uchwała Sejmiku wskazuje, że nie ma on znaczenia dla województwa. Oznacza to, że odcinek drogi, której dotyczy ta uchwała nie spełnia przesłanek do zaliczenia go do kategorii dróg wojewódzkich – art. 6 ust. 1 ustawy. Następnie wykazano, że zaliczony odcinek drogi wojewódzkiej do kategorii drogi powiatowej faktycznie utracił swoją rolę użytkową i funkcjonalną w układzie transportowym, tj. charakter drogi powiatowej. Organ ustalił bowiem, że przekazany odcinek drogi nie stanowi połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin (miasta Z., które jest siedzibą Powiatu Z.z miejscowością R., która jest siedzibą Gminy R.), jak również nie stanowi połączenia siedzib gmin między sobą (miejscowości K., R., S. i Z., które są siedzibami gmin powiatu z.). Wprawdzie Rada zauważyła, że początek odcinka rozpoczyna się od strony wschodniej skrzyżowaniem drogi wojewódzkiej nr 679 z drogą powiatową, to jednak trafnie wywiodła, że poprzez fakt, że z wiaduktu M. nie ma wjazdu na S8, czyni go drogą o znaczeniu lokalnym, służącym mieszkańcom M., w szczególności zlokalizowanych przy niej posesji. W świetle powyższego zgodzić się należy z organem, że wymieniony w uchwale odcinek drogi nie spełnia również wymagań zaliczenia go do kategorii dróg powiatowych określonej w art. 6a ust. 1 ustawy. Natomiast lokalizacja i przebieg spornego odcinka drogi wskazują, że jego znaczenie komunikacyjne ograniczone zostało do lokalnego i służy obecnie miejscowym potrzebom (stanowi drogę dojazdowa do nieruchomości przy niej zlokalizowanych), co jest z kolei przesłanką do zaliczenia przedmiotowego odcinka drogi do kategorii drogi gminnej art. 7 ust. 1 ustawy. W ocenie Sądu powyższe stanowisko Rady nie budzi wątpliwości, zostało przy tym szczegółowo uzasadnione w zaskarżonej uchwale i jako takie odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skargi podjęta uchwała odnosi się do okoliczności zaistniałych w niniejszym stanie faktycznym, a ich ocena została prawidłowo dokonana w odniesieniu do przepisów prawa mających zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym. Powyższego stanowiska nie zmienia natomiast podnoszona przez skarżącą okoliczność, że mieszkańcy M. nie korzystają z tego odcinka drogi, gdyż mają możliwość dostania się do Ł. droga wojewódzką nr 679, natomiast do B. m.in. drogą S8 i na przedmiotowym odcinku drogi kursuje autobus PKS relacji B. Powyższe fakty nie mogą bowiem - jak chce tego skarżąca powodować, że sporny odcinek nie stracił charakteru drogi powiatowej. W tym zakresie należy zwrócić uwagę na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 sierpnia 2015 r. sygn. II CSK 637/14 (Lex nr 1813350), gdzie skład orzekający uznał, iż o zaliczeniu drogi do odpowiedniej kategorii i określeniu czyją własność ona stanowi decyduje nie sposób wykorzystania danego odcinka drogi, ale przepis u.d.p. oraz określone w tej ustawie organy administracji państwowej lub samorządowej. Taka regulacja wynika z konieczności zapewnienia na terenie całego kraju właściwego połączenia dróg poszczególnych kategorii i rozłożenia kosztów ich utrzymania pomiędzy poszczególne jednostki organizacyjne. O zaliczeniu zaś starego odcinka drogi krajowej do drogi gminnej, a tym samym o jego własności, nie decydują żadne inne względy, jak tylko jednobrzmiący przepis ustawy. W kwestionowanej uchwale, wbrew zarzutom skargi, wymieniono też dokładnie odcinek drogi wskazany do pozbawienia kategorii, przebieg tego odcinka, miejscowość, na terenie której jest usytuowany oraz numer drogi. W szczególności w zaskarżonej uchwale organ precyzyjnie określił początek i koniec odcinka drogi posługując się kilometrażem oraz umieścił załącznik graficzny, obrazujący jej przebieg. Co więc jak wskazał organ w odpowiedzi na skargę, podstawą dokonania powyższych ustaleń była dokumentacja wraz z protokołem zdawczo – odbiorczym z dnia [...] czerwca 2018 r. dotycząca przekazywanego odcinka starodroża DK8. Powyższe informacje umożliwiają zatem w sposób niebudzący wątpliwości ustalić, jaki konkretnie odcinek drogi jest pozbawiany kategorii drogi powiatowej i przekazywany Gminie. Nie ma też wątpliwości, że przedmiotowy odcinek drogi jest odcinkiem przekazanym Powiatowi Z. opisana na wstępie uchwałą Sejmiku Województwa P. z dnia [...] marca 2018 r. W ocenie Sądu spełniony został również wymóg, o którym mowa w art. 10 ust. 5d u.d.p., a mianowicie poinformowania Wójta Gminy R. przez Zarząd Powiatu o zamiarze podjęcia przedmiotowej uchwały, co najmniej na 30 dni przed jej podjęciem. Jak wynika z akt sprawy Zarząd Powiatu Z. w dniu [...] stycznia 2019 r. podjął uchwałę nr [...] w sprawie poinformowania Wójta Gminy R. o zamiarze podjęcia przez Radę Powiatu Z. uchwały w sprawie pozbawienia kategorii drogi powiatowej odcinka starodroża drogi krajowej nr 8 przebiegającego przez miejscowość M. i przekazał jej treść przy piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. (k. 15 i 17 akt organu). Rada Powiatu Z. w dniu [...] kwietnia 2019 r. podjęła uchwalę w powyższym przedmiocie, która jednakże rozstrzygnięciem nadzorczym Wojewody P. z dnia [...] maja 2019 r. została unieważniona. Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd nie podziela stanowiska skarżącej, że Rada Powiatu w związku z wyeliminowaniem z obrotu prawego uchwały z dnia [...] kwietnia 2019 r. zobligowana była do powtórnego poinformowania Wójta Gminy o zamiarze podjęcia przedmiotowej uchwały. Jak słusznie bowiem zauważa Rada w odpowiedzi na skargę, treść obu tych uchwał jest tożsama. W tych uwarunkowaniach uznać zatem należy, że brak jest podstaw do twierdzenia o konieczności powtórzenia tej czynności przez Zarząd, skoro wymóg ten spełniła uchwała z dnia [...] stycznia 2019 r. Reasumując powyższe skład orzekający stwierdził, iż Rada Powiatu Z. zgodnie z prawem skorzystała z kompetencji przysługującej jej na podstawie art. 10 ust. 5c ustawy o drogach publicznych i pozbawiła wyżej wymieniony odcinek drogi - kategorii drogi powiatowej. W tych okolicznościach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło