II SA/Bk 607/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Jerzy Bujko (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...]4 w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.- Decyzją z dnia [...] XI 2000 r. wydaną z upoważnienia Starosty S. Z. S. został uznany z dniem 3 XI 2000 r. za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż wnioskodawca spełnił ustawowe warunki do uznania go za osobę bezrobotną, lecz suma okresów określonych w art. 23 ust. 1 i 2 ustawy z 14 XII 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację jest krótsza od 365 dniu, co wyklucza przyznanie żądanego zasiłku. Pismem z dnia 21 I 2004 r. Z. S. wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] XI 2000 r. i przyznanie mu zasiłku dla bezrobotnych od dnia 3 XI 2000 r. do dnia 19 IX 2001 r., ponieważ zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w S. Samodzielny Publiczny Szpital Wojewódzki w S. wystawił świadectwo pracy zmieniające poprzedni sposób rozwiązania stosunku pracy, co spowodowało zwiększenie okresu pracy w ostatnich 18 miesiącach poprzedzających rozwiązanie stosunku pracy do wymaganych prawem 365 dni. Mimo dwukrotnego żądania załączenia tego pisma do akt sprawy (k. 21 i 26 akt sądowych), organ nie nadesłał tego wniosku w celu załączenia go do akt. Po kilkakrotnym rozpoznaniu sprawy Starosta S. decyzją z dnia [...] VI 2004 r. wydaną na podstawie art. 145 i 151 § 1 pkt 1 kpa odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] XI 2000 r. Od decyzji tej Z. S. wniósł odwołanie, powołując się na przepis art. 23 ust. 2 pkt 5 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zgodnie z którym do wymaganego okresu 365 dni zatrudnienia w ciągu ostatnich 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania dolicza się okres, za który przyznano odszkodowanie z tytułu niezgodnego z przepisami rozwiązania przez pracodawcę stosunku pracy. Decyzją z dnia [...] VII 2004 r., wydaną m. in. na podstawie art. 132 kpa z upoważnienia Starosty S., organ orzekł o uchyleniu własnych decyzji z dnia [...] XI 2000 r. i z dnia [...] VI 2004 r. i uznał Z. S. za osobę bezrobotną od dnia 3 XI 2000 r. oraz przyznał mu prawo do zasiłku dla bezrobotnych w okresie od 11 XI 2000 r. do dnia 17 VI 2001 r. w kwocie 536, 10 zł miesięcznie. Organ ustalił, iż w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania wnioskodawca pracował do 10 IV 2000 r. Ponadto otrzymał trzymiesięczne odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie przez pracodawcę stosunku pracy. Po doliczeniu tego ostatniego okresu do rzeczywistego czasu pracy skarżący wykazał, iż spełnił ustawowe warunki do otrzymania zasiłku dla bezrobotnych. Świadczenie to utracił z dniem podjęcia kolejnej pracy, to jest z dniem 17 VI 2001 r. Od decyzji z dnia [...] VII 2004 r. Z. S. złożył kolejne odwołanie, kwestionujące wysokość przyznanego miesięcznego zasiłku dla bezrobotnych,. Skarżący podniósł, iż zasiłek ten powinien mu być przyznany w wysokości aktualnie obowiązującej albo w wysokości obowiązującej w latach 2000-2001, lecz naliczonej z odsetkami za okres od 31 VII 2001 r. do dnia zapłaty. Decyzją z dnia [...] VIII 2004 r. Wojewoda B. utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż kwestia żądanych odsetek nie została rozstrzygnięta w postępowaniu administracyjnym przed organem I instancji a tym samym wydanie w tej sprawie decyzji przez organ II instancji stanowiłby naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania zawartej w art. 15 kpa. Wymienioną ostatnio decyzję Z. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucił jej naruszenie prawa przez pozbawienie go odsetek od przyznanego świadczenia i wniósł o zmianę lub uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.) uprawnionemu do zasiłku przysługują odsetki ustawowe, jeżeli powiatowy urząd pracy z przyczyn niezależnych od uprawnionego nie dokonał wypłaty świadczenia w terminie. Odsetki nie mają samoistnego bytu, gdyż stanowią należność uboczną względem świadczenia głównego. Żądający zapłaty świadczenia głównego może więc jednocześnie żądać należnych od niego odsetek, jako ubocznego świadczenia związanego ze świadczeniem głównym. W rozpoznawanej sprawie Z. S. zażądał zapłaty zaległych rat zasiłku dla bezrobotnych wraz z odsetkami, gdyż takie żądanie znalazło się w treści jego odwołania od decyzji II instancji. Odmawiając uwzględnienia tego wniosku organ odwoławczy stwierdził, iż nie jest możliwe jego uwzględnienie, gdyż organ I instancji nie orzekał w tym przedmiocie. Stanowisko to jest jednak błędne. Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne, merytoryczne rozpoznanie sprawy. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji bądź jej uchylenie i zmiana. Natomiast uchylenie decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga ponowienia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części (art. 138 § 2 kpa). Organ odwoławczy winien był więc samodzielnie rozstrzygnąć w postępowaniu odwoławczym, czy skarżącemu należy się żądany przez niego zasiłek z odsetkami, czy nie. Gdyby zaś wyjaśnienie tej kwestii wymagało ponowienia postępowania wyjaśniającego, co najmniej w znacznej części, organ mógł uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania. Zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 kpa) nie pozwalałaby na orzekanie w tym zakresie, który nie był przedmiotem orzekania w I instancji. Skoro jednak organy obu instancji orzekały o prawie do zasiłku dla bezrobotnego, to nie było żadnych prawnych przeszkód, aby organ odwoławczy określił w postępowaniu odwoławczym w sposób prawidłowy wysokość tego świadczenia łącznie ze związanymi z nim odsetkami, mimo że o odsetkach nie orzekał organ I instancji. Zaskarżone orzeczenie narusza więc przepis art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa, co mogło wpływać na treść zaskarżonej decyzji. Dlatego na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i 152 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U.Nr. 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.