II SA/Bk 608/15

PostanowienieWSA w Białymstoku2015-11-04

Skład orzekający: Barbara Romanczuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody z gospodarstwa rolnego, dopłaty bezpośrednie, posiadany majątek, zadłużenie oraz miesięczne wydatki, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, charakteryzująca się niskimi i nieregularnymi dochodami z gospodarstwa rolnego, brakiem środków z dopłat bezpośrednich w danym roku, znacznym zadłużeniem oraz wydatkami przewyższającymi dochody, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżący A. Sz. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego miesięczne utrzymanie opiera się na dochodach z gospodarstwa rolnego (ok. 400 zł) i dopłatach bezpośrednich (nieuzyskanych w danym roku). Posiada majątek w postaci domu, budynków gospodarczych, łąki, ciągnika i bydła. Ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na ponad 3700 zł. Jego miesięczne wydatki są wyższe od dochodów. W bieżącym utrzymaniu pomaga mu matka.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. Sz. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia w sprawie zwolnienia z kosztów ustalenia granic pomiędzy działkami p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. A. Sz. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Źródło miesięcznego utrzymania wnioskodawcy stanowi dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego w wysokości 357,39 zł oraz dochód z dopłat bezpośrednich w kwocie około 6.000 zł, które skarżący w tym roku jeszcze nie uzyskał. W skład majątku A. Sz. wchodzi: dom o powierzchni [.] m² i budynki gospodarcze, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy model [...], a także kosiarka [...]. Ponadto wnioskodawca ma [...] sztuki bydła, w tym [...] krowę i [...] cielaków. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na 3.711.64 zł (k. 21-23, 14-16). Miesięczne wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: energia elektryczna – 70 zł, gaz – 10 zł, podatki – ok. 30 zł (342 zł rocznie), żywność – 300 zł, paliwo do ciągnika – 100 zł, utrzymanie bydła – 500 zł, KRUS – 104 zł (312 zł kwartalnie), zakup cielaków – 100 zł, leki, środki czystości – 50 zł, woda – 10 zł. Ponadto wnioskodawca wskazał, iż ze sprzedaży płodów rolnych nie uzyskał żadnego dochodu, gdyż nic nie uprawia. W bieżącym utrzymaniu gospodarstwa rolnego pomaga skarżącemu matka oraz do niedawna korzystał ze środków finansowych pozostałych po zmarłym bracie (aktualnie już nie posiada wolnych środków). Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna A. Sz. uzasadnia tezę, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego. Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W tym miejscu należy, zatem stwierdzić, iż stałym źródłem dochodu skarżącego pozostaje obecnie dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie około 400 zł miesięcznie, bowiem w tym roku skarżący nie otrzymał jeszcze dopłat do gruntów rolnych, a środki uzyskane w 2014 r. zostały już wydatkowane. Dochód uzyskiwany z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego jest nieregularny, a w ostatnim okresie właściwe znikomy. Majątek wnioskodawcy stanowi: dom o powierzchni [...] m² i budynki gospodarcze, nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha (w całości użytki zielone - łąka) oraz ciągnik rolniczy model [...], a także kosiarka [...]. Ponadto wnioskodawca ma [...] sztuki bydła, w tym [...] krowę i [...] cielaków. Skarżący nie posiada zgromadzonych oszczędności oraz ma zadłużenie z tytułu energii elektrycznej na 3.711.64 zł. Nie ma zaciągniętych żadnych kredytów z uwagi na brak zdolności kredytowej. W regulowaniu bieżących płatności obecnie pomaga mu matka. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, które są wyższe od uzyskiwanego dochodu oraz z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż A. Sz. nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło