II SA/Bk 610/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi V. Sp. z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Rozstrzygnięcie w sprawie niniejszej zapadło na tle następującego stanu faktycznego: W dniu 30 kwietnia 2010 roku o godzinie 2130 na ulicy W. w A. (droga krajowa nr [...]) funkcjonariusze II Referatu II Grup Mobilnych w A. Izby Celnej w B. dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonaniem przewozu drogowego pojazdu o nr rej. [...] przez przedsiębiorstwo V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w L. [...] w O. W trakcie kontroli kierowca wyżej wymienionego pojazdu Pan B. J. przedstawił wypis licencji nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielony powyższej spółce, dokument [...] oraz dobową kartę opłaty drogowej nr [...], która była niewypełniona, nieprzedziurkowana i nienaklejona na szybie pojazdu. Z przeprowadzonych czynności sporządzono protokół kontroli, w którym stwierdzono: - wykonywanie transportu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów, - wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczania wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu. W świetle powyższych ustaleń Naczelnik Urzędu Celnego w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku, nr [...], na podstawie art. 104, 130 § 3 pkt 1 kpa oraz art. 42 ust. 1, ust. 2, ust. 3 a, art. 87 ust. 1 i 3, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 ust. 1 i 4, art. 93 ust. 1, 3, 4 i 7 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jednolity: Dz. U. nr 125, poz. 874 z 2007 roku z późn. zm.) oraz pkt 4.1, pkt 11.1 pkt 1 lit. d, pkt 13.2 załącznika do wyżej wymienionej ustawy o transporcie drogowym, jak również art. 3 ust. 1, część VI załącznika i Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestracyjnych stosowanych w transporcie drogowym (Dz. U. UEL 370 z dnia 31 grudnia 1985 roku z późn. zm.) § 2,§ 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 roku w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. nr 86, poz. 721 z 2009 roku), art. 10 ust. 11 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku – Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz. U. nr 108, poz. 908 z 2005 roku z późn. zm.), § 2 pkt 1 lit. "d" i pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 roku w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych rodzajów pojazdów na drogach (Dz. U. nr 147, poz. 1040 z 2007 roku) – nałożył na V. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w O.: 1. karę pieniężna w kwocie 3 000 złotych za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych; 2. karę pieniężną w kwocie 1 000 zł za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów i ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdów; 3. karę pieniężną w kwocie 1 000 złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli okresowej lub badaniu kontrolnemu . Odwołanie od powyższej decyzji wniosła V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w O., podnosząc okoliczności, iż naruszenia prawa zostały dokonane przez bezmyślnego kierowcę, który powinien odpowiadać osobiście za swoje czyny. Spółka wskazywała także na treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 roku – sygn. akt P 9/08, które jej zdaniem, nie daje organom możliwości nałożenia kary, gdy kierowca posiadał w pojeździe zakupioną kartę opłaty po drogach krajowych. Dyrektor Izby Celnej w B. decyzją z dnia [...] lipca 2010 roku nr [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu drugiej instancji, uznając ją za zgodną z prawem. W obszernym uzasadnieniu organ drugiej instancji, dokonując merytorycznej oceny, podkreślił, że zarzuty skargi są niezasadne, bowiem strona skarżąca jako pracodawca odpowiada za pracownika. W przedmiocie zaś orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 roku – organ podniósł, że w wyżej wymienionym orzeczeniu zawarte zostało wyjaśnienie, iż mechanizm uiszczania opłat składa się z dwóch czynności: nabycia karty pojazdu w przeznaczonym do tego punkcie oraz jej prawidłowego wypełnienia. Tak więc, zdaniem organu, samo nabycie karty bez jej wypełnienia – nie jest skuteczne. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła V. Spółka z ograniczona odpowiedzialnością w O. podnosząc, że nie miała żadnego wpływu na zachowanie swojego pracownika, który jej zdaniem, winien być poddany osądzeniu przez Sąd Grodzki. Strona skarżąca podtrzymała także swój pogląd, dotyczący wyjaśnień zawartych w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 roku, polegający na przyjęciu, że samo posiadanie karty opłaty – bez jej wypełnienia, zwalnia od kary. W odpowiedzi bardzo obszernej i szczegółowej, organ, wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości skarżonej decyzji, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu l instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych decyzji. Przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest decyzja w sprawie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Podstawę materialnoprawną dla nałożenia kary pieniężnej stanowił przepis art. 92 ust. 1 oraz art. 92 ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (Dz. U. nr 125, póz. 874 ze zm.) -zwanej dalej u.t.d., zaś wysokość kary określono na podstawie punktu 4.1 załącznika do tejże ustawy, zawierającego wykaz naruszeń obowiązków lub warunków wynikających z ustawy oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia. Na wstępie przypomnieć należy, że zagadnienie opłat za przejazd po drogach krajowych było przedmiotem pytania prawnego skierowanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku do Trybunału Konstytucyjnego. Sąd ten powziął wątpliwość, co do zgodności art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 4.1. załącznika do utd z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim sankcja za nieuiszczenie opłaty obejmuje sytuację nieposiadania w pojeździe karty opłat w chwili kontroli. Wyrokiem z dnia 25 marca 2010 roku, sygn. akt P 9/08, Trybunał Konstytucyjny orzekł o zgodności z Konstytucją powołanych przepisów prawa. W uzasadnieniu tego orzeczenia, Trybunał Konstytucyjny wskazał, że zgodnie z przepisami ustawy kierowca, który wykonuje przejazd w ramach transportu drogowego, ma obowiązek posiadania przy sobie i okazania na żądanie uprawnionego organu kontroli między innymi karty opłaty drogowej (art. 87 ust. 1 utd). W przypadku braku tego typu karty organ dokonujący kontroli ma prawo w drodze decyzji nałożyć na wykonującego przewóz określoną karę pieniężną (art. 92 ust. 1 utd). Zakwestionowana w pytaniu prawnym regulacja określa wysokość kary za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (3.000 zł). Przy czym zgodnie z pkt 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w późniejszym terminie, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty (np. karty miesięcznej albo rocznej), która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych. Rozporządzenie z 2006 roku w sprawie opłat określa mechanizm uiszczenia opłaty, który wymaga wykonania kilku czynności: 1) nabycie w upoważnionej do tego jednostce karty opłaty drogowej określonego rodzaju (dobowa, siedmiodniowa itp.), 2) przed rozpoczęciem przejazdu, prawidłowe wypełnienie dwuczęściowej karty. Przez prawidłowe wypełnienie rozumieć należy wpisanie danych identyfikujących pojazd i wykonywany nim przejazd. Oznacza to wpisanie na odcinku kontrolnym karty numeru rejestracyjnego pojazdu i czasu przejazdu. Dopiero wykonanie tych czynności pozwala na przypisanie karty do określonego pojazdu i czasu przejazdu, a tym samym za uznanie opłaty za uiszczoną. Brak prawidłowo wypełnionej karty opłaty w pojeździe w czasie przeprowadzania kontroli oznacza nie tyle brak dowodu potwierdzającego uiszczenie opłaty, ile w istocie jest uchyleniem się od wykonania ustawowego obowiązku uiszczenia opłaty należnej za przejazd określonym pojazdem w określonym czasie. Trybunał wskazał, że zrównanie sankcji wobec osób, które wykupiły stosowną kartę opłaty, a jedynie nie posiadały jej w pojeździe w chwili kontroli z osobami, które w ogóle nie wykupiły karty jest niezbędne dla dyscyplinowania podmiotów do opłacania przejazdów po drogach krajowych. Okazanie karty opłaty po kontroli nie gwarantuje, iż została ona wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu, a więc nie gwarantuje, że została uiszczona opłata za konkretny przejazd. W związku z tym nie ma podstaw do łagodniejszego potraktowania tego typu niedopełnienia obowiązku ustawowego. Omawiany wyrok Trybunału zasługuje na pełną aprobatę w szczególności, że przede wszystkim odnosi się do kart krótkoterminowych tj. dobowych i tygodniowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawcy wskazać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż kierujący pojazdem o numerze rejestracyjnym [...] w czasie dokonywanej kontroli, tj. w dniu 30 kwietnia 2010 roku na ulicy W. w A. (droga krajowa nr [...]) nie okazał kontrolującemu wypełnionej karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż przedstawiona do kontroli karta opłaty za przejazd po drogach krajowych nr [...]nie była wypełniona, nieprzedziurkowana i nienaklejona na szybie pojazdu. Należy także podkreślić, że nie jest zasadny zarzut strony skarżącej o braku jej odpowiedzialności a ukaranie powinno dotyczyć kierowcy, który bezpośrednio prowadził pojazd. W świetle bowiem treści art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym – sankcje zawarte w powyższym przepisie dotyczą podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności z nim związane. Podmiotami tymi nie są jednak kierowcy przewoźnika, lecz sam przewoźnik, co wynika z treści art. 4 pkt 1 – 4 ustawy o transporcie drogowym. W myśl wyżej wymienionych stwierdzeń – strona skarżąca zasadnie została uczyniona adresatem przedmiotowej decyzji, tym bardziej, że w sprawie nie zaistniały żadne nadzwyczajne okoliczności, które zwalniałyby ją od odpowiedzialności w tej sprawie. Ponadto trzeba zaznaczyć, że w czasie kontroli w dniu 30 kwietnia 2010 roku, kierowca dysponował urządzeniem rejestrującym, które nie zostało poddane wymaganej okresowej kontroli lub badaniu kontrolnemu. Naruszone więc zostały przepisy art. 3 ust. 1 i art. 12 ust. 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 roku w sprawie urządzeń rejestracyjnych stosowanych w transporcie drogowym oraz części VI pkt 2 i 3 załącznika) do wyżej wymienionego rozporządzenia. Poza tym naruszono § 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 31 lipca 2007 roku w sprawie okresowych ograniczeń oraz zakazu ruchu niektórych pojazdów i zespołów pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej przekraczającej 12 ton, bowiem kierowca poruszał się pojazdem w dniu 30 kwietnia 2010 roku o godz. 21 30 tj. w dniu poprzedzającym święto państwowe. W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że w myśl art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym należy wymierzyć stronie skarżącej karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy. Zgodnie z zapisem pkt 4.1 w/w załącznika kara pieniężna, za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, wynosi 3 000 złotych. Stosownie do pkt 11.1 pkt 1 lit d. załącznika do ustawy o transporcie drogowym kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące, które nie zostało poddane wymaganej kontroli lub badaniu kontrolnemu, wynosi 1 000 złotych. Stosownie do punktu 13.2 załącznika do w/w ustawy kara pieniężna za wykonywanie przewozu drogowego w okresie obowiązywania zakazów lub ograniczeń ruchu określonej kategorii pojazdu wynosi 1 000 złotych. Mając powyższe na względzie zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo – o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 roki (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono jak na wstępie.