II SA/Bk 610/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji oraz zażalenia Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia Z. w B. oraz F. T. w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz F. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia p o s t a n a w i a: 1. odrzucić skargę kasacyjną Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji; 2. odrzucić zażalenie Stowarzyszenia F. Z.w B., Stowarzyszenia Z. w B. oraz F. T. , Postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. tutejszy Sąd odrzucił skargę czterech organizacji społecznych: Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia Z. B. w B., Fundacji T. – z powodu braków formalnych skargi, a w przypadku Stowarzyszenia F. w B. w likwidacji - z powodu braku zdolności sądowej. Wszystkie wymienione organizacje wniosły zażalenie na postanowienie z dnia 14 października 2016 r. (k. 42 ). Zarządzeniem z dnia 4 listopada 2016 r. (k. 147) Przewodniczący Wydziału wezwał R. K. (podmiot, który wskazuje, że jest przedstawicielem żalących się organizacji społecznych) do uzupełnienia braków formalnych powyższego zażalenia poprzez: przedłożenie dokumentu, z którego będzie wynikać, czy zażalenie stowarzyszeń zwykłych zostało skutecznie wniesione przez wszystkich ich członków (przedstawienie stosownych uchwał wszystkich członków o wniesieniu zażalenia i przedstawienie dokumentów, z których wynikać będzie skład osobowy tych stowarzyszeń). Nadto Przewodniczący wezwał do przedstawienia uchwał tych organizacji podpisanych przez ich wszystkich członków, zawierających udzielone R. K. upoważnienie do reprezentowania organizacji w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz do wskazania czy stowarzyszenia zwykłe dostosowały swoje statuty do wymagań art. 41a ustawy – Prawo o stowarzyszeniach. Dla wykonania wszystkich wyżej wymienionych obowiązków zakreślono termin 7 dni i rygor odrzucenia zażalenia. Wezwano też do nadesłania dokumentu, który pozwoli ustalić czy R. K,. występujący jako pełnomocnik osoby prawnej - Fundacji spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., z którego to przepisu wynika, że pełnomocnikiem osoby prawnej może być adwokat, radca prawny oraz pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia Fundacji. Jednocześnie wezwano do nadesłania zażalenia w takiej formie, że będzie możliwe odczytanie czy pismo spełnia wszystkie formalne wymagania z art. 46 § 1 i 2 p.p.s.a. (oznaczenie stron, ich pełnomocników, jednoznaczne określenie rodzaju pisma i jego treści) oraz aby możliwe było jego dołączenie do akt sprawy (odpowiednie marginesy), jak też wskazano, że należy takie prawidłowo sformułowane i skonstruowane pismo stanowiące zażalenie nadesłać wraz z trzynastoma odpisami - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia zażalenia. Powyższe zarządzenie doręczono R. K. w dniu 2 listopada 2016 r. (k. 64). W dniu 29 listopada 2016 r. złożył on plik dokumentów (k. 75). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Środek zaskarżenia złożony w dniu 4 listopada 2016 r. przez Stowarzyszenie F. w likwidacji, podlegający zakwalifikowaniu jako skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Jak wynika z akt, postanowieniem z dnia 14 października 2016 r. odrzucono skargę tej organizacji z uwagi na brak zdolności sądowej (tj. na podstawie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pouczono R. K. występującego w imieniu tego Stowarzyszenia o prawie wniesienia skargi kasacyjnej (z uwagi na podstawę odrzucenia – art. 173 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 5 p.p.s.a.). Likwidowane Stowarzyszenie wniosło środek zaskarżenia zatytułowany "zażalenie", jednakże w jego przypadku środek ten należy zakwalifikować jako skargę kasacyjną, bowiem od postanowienia z dnia 14 października 2016 r. Stowarzyszeniu temu przysługiwała skarga kasacyjna, a nie zażalenie i takie też pouczenie zostało tej stronie wysłane (k. 28). W pouczeniu tym wskazano nie tylko o prawie, ale i o terminie oraz sposobie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym o konieczności jej sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisem art. 173 § 1 p.p.s.a., od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wnosi się ją w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem – art. 177 § 1 p.p.s.a. W przepisie art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a. wskazano podmioty uprawnione do sporządzenia tej skargi. Są to adwokat, radca prawny, w sprawach obowiązków podatkowych i własności przemysłowej odpowiednio doradca podatkowy i rzecznik patentowy. W § 2 tego przepisu zwolniono od obowiązku zachowania tzw. przymusu adwokackiego (obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalny podmiot) sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych występujących jako strona postępowania lub będących przedstawicielem lub pełnomocnikiem strony, a także prokuratora, Rzecznika Praw Obywatelskich lub Rzecznika Praw Dziecka. Stosownie natomiast do treści art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Niedopuszczalną, a zatem podlegającą odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków formalnych, jest skarga sporządzona przez osobę, która nie ma kwalifikacji wymaganych w art. 175 p.p.s.a. Warunków przewidzianych dla skargi kasacyjnej nie spełnia skarga kasacyjna złożona w sprawie niniejszej, bowiem została sporządzona (podpisana) w imieniu likwidowanego Stowarzyszenia przez R. K. Tym samym nie została sporządzona przez profesjonalny podmiot, co uzasadnia jej odrzucenie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 178 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Odrzuceniu podlegało też złożone w dniu 4 listopada 2016 r. zażalenie Stowarzyszenia F. Z. w B. i S. Z. w B. na postanowienie z dnia 14 października 2016 r. Zgodnie z art. 197 § 2 w związku z art. 178 p.p.s.a. sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym zażalenie spóźnione, niedopuszczalne lub którego braków nie uzupełniono. Stowarzyszenie F. w B. i Stowarzyszenie Z. w B. są organizacjami społecznymi stanowiącymi tzw. stowarzyszenia zwykłe. Wskazać należy, że stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej (art. 40 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach – Dz. U. z 2017 r., poz. 210 ze zm.). W związku z tym w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków. W takiej sytuacji albo wszyscy członkowie powinni podpisać pismo procesowe lub środek zaskarżenia, albo wszyscy członkowie powinni udzielić pełnomocnictwa swojemu przedstawicielowi do dokonania czynności procesowej przed sądem administracyjnym. Dokumenty przedstawione przez R. K., (plik dokumentów z dnia 29 listopada 2016 r.) nie potwierdzają, że jest on upoważniony przez aktualnych i wszystkich członków wskazanych stowarzyszeń zwykłych do ich reprezentowania przed sądami administracyjnymi, jak też nie wynika z tychże dokumentów skład osobowy organizacji i inne informacje do których przedłożenia Sąd wzywał. Dlatego zażalenie tych organizacji –stowarzyszeń zwykłych podlegało odrzuceniu. Z podobnych powodów (niewykazanie umocowania do reprezentacji) należy odrzucić zażalenie skarżącej Fundacji. R. K. nie wykonał wezwania Sądu do usunięcia braku formalnego zażalenia Fundacji przez nadesłanie dokumentu, który pozwoli ustalić, czy - jako pełnomocnik tej osoby prawnej - spełnia przesłanki z art. 35 § 1 i 2 p.p.s.a. Zgodnie z tymi przepisami pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. Nadesłane na wezwanie pismo z dnia 29 listopada 2016 r. nie stanowi wypełnienia powyższych braków, bowiem nie zawiera wymaganych a zażądanych przez Sąd informacji. Ze wskazanych powodów sąd był zobowiązany do odrzucenia zażaleń wszystkich organizacji społecznych i Fundacji na postanowienie z dnia 14 października 2016 r., o czym orzeczono jak w pkt 2 sentencji na podstawie art. 178 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.