II SA/Bk 612/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-03-22
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Jaka jest wysokość wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, w szczególności w kontekście zmiany rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.?Ratio decidendi
Sąd przyznał adwokatowi wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 147,60 zł. Rozstrzygnięcie oparto na przepisach rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., które stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, zgodnie z § 22. Wysokość wynagrodzenia została ustalona na podstawie § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz § 4 ust. 1 i 2 tego rozporządzenia, uwzględniając niezbędny nakład pracy pełnomocnika i charakter sprawy, a następnie podwyższona o podatek VAT.Stan faktyczny
Wniosek o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożył adwokat M. Ł., któremu przyznano prawo pomocy. Opinia została sporządzona i przekazana stronie. Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości należności z tytułu opłat wniesionych zastępczo za pobyt w domu pomocy społecznej. Sąd rozpatrywał wniosek w kontekście zmiany przepisów dotyczących wynagrodzenia za pomoc prawną z urzędu.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M. Ł. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 147,60 zł.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. Ł. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości należności z tytułu opłat wniesionych zastępczo za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi M. Ł. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia i wniesienia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w wysokości 147,60 zł (sto czterdzieści siedem 60/100 złotych). ,
Postanowieniem z dnia 20 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przyznał W. M. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Stosownie do powyższego Okręgowa Rada Adwokacka w Białymstoku wyznaczyła adwokata M. Ł. (k. 79).
Adwokat M. Ł. wniósł o przyznanie wynagrodzenia
za zastępstwo procesowe wykonane na zasadzie prawa pomocy w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie oświadczając, że koszty tego zastępstwa nie zostały opłacone w żadnej części. Podniósł jednocześnie, iż opinia ta została przekazana skarżącej oraz Okręgowej Radzie Adwokackiej, co potwierdził przedłożonymi do akt dokumentami (k.114-116).
Biorąc pod uwagę przedstawione powyżej okoliczności na wstępie należało mieć na uwadze treść orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym wskazano, iż "w przypadku, gdy pomoc prawna polega na sporządzeniu dla strony opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie (por. postanowienie NSA z 22.12.2004 r., OZ 720/04, ONSA i WSA nr 5(8)2005, poz. 93)".
W uzasadnieniu w/w postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, iż "decyzja o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje na siebie ciężar finansowy, związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadności i legalność ich wydatkowania. Oznacza to uprawnienie i obowiązek Sądu ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. O ile w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej fakt udzielenia pomocy prawnej z urzędu wynika z wniesienia skargi, o tyle w przypadku opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyrazem udzielenia pomocy prawnej jest opinia sporządzona na piśmie i doręczona przez pełnomocnika stronie. Opinię bowiem sporządza się dla strony i w jej interesie".
W tych okolicznościach należy uznać, że pełnomocnik skarżącej wykazał, iż taka opinia została sporządzona i przekazana stronie.
Ponadto należy podnieść, iż z dniem 01 stycznia 2016 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801) i z tym dniem rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.) przestało obowiązywać. Na mocy § 22 nowego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.
Niniejsza sprawa została wszczęta dnia 11 sierpnia 2015 r. (data wpływy do SKO k. 2), postepowanie w I instancji zakończyło się w momencie wydania wyroku przez tut. Sąd tj. dnia 28 stycznia 2016 r., natomiast przedmiotowa opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej została sporządzona w dniu 4 marca 2016 r.., więc już po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy... Zatem, do ustalenia wynagrodzenia pełnomocnika za pomoc prawną udzieloną z urzędu w zakresie sporządzenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej zostaną zastosowane przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy...
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości
z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy..., - w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata maksymalna za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli sprawę prowadził ten sam adwokat w drugiej instancji, wynosi 50 % opłaty maksymalnej określonej w pkt 1 (tj. w sprawie niniejszej 480 zł), nie mniej niż 240 zł.
Stosownie do treści § 4 ust. 1 wzmiankowanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Jednak zgodnie z dyspozycją § 4 ust. 2 cytowanego rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności.
W niniejszej sprawie stosownie do treści § 4 ust. 1 i 2 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy..., wynagrodzenie za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, zawiera się w granicach od 120 zł do 240 zł.
Mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy (stopień jej zawiłości) należało uznać, że opłata wynagrodzenia w wysokości 120 zł jest adekwatna do jego udziału w niniejszym postępowaniu. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego wyżej rozporządzenia podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23 %), co w konsekwencji daje kwotę 147,60 zł.
W tej sytuacji, stosując przepisy art. 250 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 4 ust. 1 i 2 w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b i § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej..., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło