II SA/Bk 614/04

WyrokWSA w Białymstoku2005-03-03

Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odwołanie od decyzji ostatecznej, wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania pierwszoinstancyjnego, może być skuteczne, a jeśli nie, to jakie środki prawne przysługują takiemu podmiotowi?
Ratio decidendi
Odwołanie od decyzji ostatecznej, wniesione przez podmiot, który nie został uznany za stronę postępowania pierwszoinstancyjnego, jest bezskuteczne i skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego. W takiej sytuacji przysługują jedynie nadzwyczajne środki prawne, takie jak wznowienie postępowania lub uchylenie, zmiana lub stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta Miasta Białegostoku z dnia [...].05.2004 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Decyzja organu I instancji stała się ostateczna. Właściciele działek sąsiednich, B. i M. J. oraz inni, złożyli odwołanie, twierdząc, że powinni być stronami postępowania, ponieważ inwestycja oddziałuje na ich działki. Wojewoda uznał odwołanie za bezprzedmiotowe, gdyż zostało wniesione od decyzji ostatecznej, a odwołujący się nie byli stronami postępowania pierwszoinstancyjnego. Skarżący zarzucili organowi I instancji brak analizy oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i warunki życia mieszkańców.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Elżbieta Stasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. J. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę, - W dniu [...].05.2004 r. Prezydent Miasta Białegostoku wydał P. P. –U. "M.." Sp. z o.o. w B. decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na działkach o numerach [...],[...],[...],[...],[...]położonych przy ul. W. w B. Decyzja została doręczona wnioskodawcy, tj. PP-U "M." i stała się ostateczna. W dniu [...].07.2004 r. odwołanie od powyższej decyzji złożyli właściciele działek sąsiednich – B. i M. J., R. B., D. R., A. R., M. G. i B. L. W treści odwołania twierdzili, iż planowana inwestycja znajduje się na obszarze bezpośredniego oddziaływania na ich działki i powinni być stronami postępowania o pozwolenie na budowę, o którym dowiedzieli się dopiero z tablicy informacyjnej zamieszczonej na placu budowy. Wnieśli też o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji zapadłej w dniu [...].05.2004 r. Wojewoda P., decyzją z dnia [...].08.2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 i art. 105 § 1 k.p.a., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, iż odwołanie wniesione od decyzji ostatecznej czyni postępowanie odwoławcze bezprzedmiotowym. Wzruszenie w trybie odwołania decyzji ostatecznej, jaką stała się decyzja z dnia [...].05.2004r. stanowiłoby rażące naruszenie prawa i prowadziłoby do stwierdzenia nieważności takiej decyzji. Ponieważ skarżący nie zostali uznani, przez organ I instancji, za strony postępowania to nie mogą skutecznie wywieść odwołania (art. 127 § 14 p.a.). Organ II instancji sugerował skarżącym możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej poprzez złożenie wniosku o wznowienie postępowania lub uchylenie, zmianę lub stwierdzenie nieważności decyzji. Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, na decyzję Wojewody P. skutecznie wnieśli B. i J. małż. J. Podnieśli okoliczność, że planowana inwestycja "M." znajduje się w obszarze bezpośredniego oddziaływania na działkę skarżących o nr [...], w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, albowiem doprowadzi do przesłaniania światła, stworzy uciążliwość w postaci drogi dojazdowej do dużego obiektu zawierającego liczne funkcje usługowe. Skarżący zarzucili decyzji organu I instancji, iż jej wydanie nie zostało poprzedzone żadnymi badaniami w zakresie oddziaływania inwestycji na nieruchomości sąsiednie i warunki życia jej mieszkańców. Twierdzili, że w świetle art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane winni być uznani za stronę postępowania. Wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Z materiału dowodowego, zebranego w administracyjnych aktach sprawy wynika, iż działka małż. J. o nr [...] graniczy bezpośrednio z dwóch stron z działkami inwestora "M." o nr [...] i [...], zaś z trzeciej strony – z drogą dojazdową do planowanej inwestycji. Nie jest sporne w sprawie to, że skarżący nie brali udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, albowiem organ nie nadał im przymiotu strony po sporządzeniu analizy oddziaływania przyszłej inwestycji na działki sąsiednie w aspekcie przepisu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2003r. nr 207, poz. 2016). Faktem pozostaje również okoliczność, że skarżący złożyli odwołanie w dniu 14.07.2004r. od decyzji organu I instancji z dnia [...].05.2004r., a więc w chwili, kiedy ta decyzja była już ostateczna. Skarga nie mogła być uwzględniona, zdaniem Sądu, z przyczyn proceduralnych, które wyeksponował Wojewoda w zaskarżonej decyzji. Decyzja umarzająca postępowanie odwoławcze jest zgodna z prawem, albowiem w przypadku stwierdzenia, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, następuje umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Takie stanowisko zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 5.07.1999r. (OPS 16/98, publ. ONSA 1999 z.4 poz. 119; Wokanda 1999 nr 11 str. 35). W sprawie niniejszej odwołanie nie mogło, dodatkowo odnieść żadnego skutku, gdyż zostało złożone już od decyzji ostatecznej, co czyniło go bezprzedmiotowym w świetle art. 105 § 1 k.p.a., zaś przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie mogło być uwzględnione. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.07.2002r. sygn. akt IV SA 2230/00 wyraził następującą tezę "stronie, która nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym przysługuje prawo do wniesienia odwołania wówczas, gdy podmiot ten, któremu organ nie doręczył ani nie ogłosił decyzji ( a jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a.) wnosi odwołanie w terminie przewidzianym dla pozostałych stron postępowania, którym decyzję doręczono. Po upływie tego terminu stronie przysługuje jedynie wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a." ( publikowane : Monitor Prawniczy z 2002r. nr 20 str. 916). Sąd, w składzie orzekającym, popiera powyższe stanowisko, albowiem jest ono zgodne z zasadą niepodważalności ostatecznych decyzji administracyjnych w trybie zwykłym. Sytuacja analogiczna ma miejsce w sprawie niniejszej z tym, że przymiot strony postępowania, skarżący wywodzą z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane. Jedyną możliwością wzruszenia decyzji Prezydenta B. z dnia [...].05.2004r. jest (jak słusznie zauważa organ) skorzystanie, przez skarżących, z instytucji nadzwyczajnych, tj. wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.) bądź uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej (art. 154 i następne k.p.a. ). Mając na względzie powyższe okoliczności, orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.- ab

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło