II SA/Bk 614/08

PostanowienieWSA w Białymstoku2009-03-05

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Elżbieta Trykoszko, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda może uchylić ostateczną decyzję organu I instancji i wydać decyzję merytoryczną w trybie postępowania odwoławczego, mimo braku wniesienia odwołania przez stronę?
Ratio decidendi
Wojewoda nie może uchylić ostatecznej decyzji organu I instancji i wydać decyzji merytorycznej w trybie postępowania odwoławczego, jeśli strona nie wniosła odwołania. Takie działanie stanowi rażące naruszenie przepisów procedury administracyjnej, ponieważ postępowanie odwoławcze jest wszczynane wyłącznie na skutek wniesienia odwołania przez stronę, a w przypadku braku odwołania decyzja organu I instancji staje się ostateczna.
Stan faktyczny
Starosta wydał ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Wojewody o sprawdzenie legalności tej decyzji, wskazując na samowolę budowlaną i rozpoczęcie inwestycji przed uprawomocnieniem się decyzji. Wojewoda, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 KPA i pismo PINB, uchylił decyzję Starosty i odmówił pozwolenia na budowę, mimo braku odwołania ze strony strony. Sąd administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody.
Rozstrzygnięcie
W trybie art. 155 § 1 PPSA, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku poinformował Wojewodę P. o stwierdzonych istotnych naruszeniach prawa, polegających na niedopuszczalnym załatwieniu sprawy w trybie postępowania odwoławczego oraz bez odwołania uprawnionego podmiotu, i stwierdził nieważność decyzji Wojewody P.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 marca 2009 r. sprawy ze skargi A. M. i J. M. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a w trybie artykułu 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, pozycja 1270 ze zmianami) poinformować Wojewodę P. o stwierdzonych w toku rozpoznawania sprawy sygnatura akt II SA/Bk 614/08 istotnych naruszeniach prawa polegających na niedopuszczalnym załatwieniu w trybie postępowania odwoławczego (zamiast w trybie nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności) oraz bez odwołania uprawnionego podmiotu – informacji innego organu o potrzebie zbadania legalności decyzji pierwszoinstancyjnej o pozwoleniu na budowę, ostatecznej w dacie złożenia przedmiotowej informacji.- II SA/Bk 614/08 UZASADNIENIE Przedmiotem rozpoznania sądu była decyzja Wojewody P. z dnia [...] sierpnia 2008 r. nr [...]. Została ona wydana w następującym stanie faktycznym: Starosta K. decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] udzielił J. M. pozwolenia na budowę zamkniętego zbiornika na płynne odchody zwierzęce (kategoria VIII) o pojemności 120 m3 na działkach nr [...] i [...] we wsi S. gm. S. Decyzja ta stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2008 r., bowiem w ustawowym terminie nie zostało wniesione odwołanie. W dniu 10 lipca 2008 r. do organu wyższej instancji wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. "o sprawdzenie czy decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] czerwca 2008 r. została wydana zgodnie z przepisami", bowiem dotyczyła ona działki, na której wzniesione zostały samowolnie obiekty budowlane, objęte następnie nakazem rozbiórki, która - mimo upływu terminu jej wykonania - w dacie wydania pozwolenia na budowę z dnia [...] czerwca 2008 r. nie została zrealizowana. Nadto, jak wskazał organ nadzoru budowlanego, realizację inwestycji objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] czerwca 2008 r. rozpoczęto przed uprawomocnieniem się decyzji, a zrealizowano przed zamierzonym terminem rozpoczęcia budowy. Wojewoda P. "załatwił" powyższe pismo w ten sposób, że wydał decyzję, w której z powołaniem się na przepis "art. 138 § 1 ust. 2 Kpa w związku z pismem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. w sprawie sprawdzenia zgodności z przepisami decyzji Starosty K. Nr [...] z [...] czerwca 2008 r." uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł co do istoty sprawy odmiennie niż ten organ – odmawiając pozwolenia na budowę. Wydanie decyzji przez Wojewodę P. w trybie postępowania odwoławczego było niedopuszczalne w sytuacji, gdy strona odwołania nie złożyła, a decyzja organu I instancji była ostateczna. Wobec rażącego naruszenia prawa tak wydaną decyzją – sąd wyrokiem z dnia 05 marca 2009 r. stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu wyroku wyłożono zakres oraz rozmiar naruszenia przepisów procedury administracyjnej. Ciężar gatunkowy oraz charakter stwierdzonych uchybień jest tak istotny, że uzasadniał powyższe wystąpienie sygnalizacyjne, aby w przyszłości wyeliminować możliwość podobnych nieprawidłowych działań organu administracji państwowej. Stosownie do treści art. 155 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, który otrzymał postanowienie sygnalizacyjne, jest obowiązany je rozpatrzyć i powiadomić sąd o zajętym stanowisku w terminie 30 dni.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło