II SA/Bk 616/08

WyrokWSA w Białymstoku2009-01-15

Skład orzekający: Stanisław Prutis, Anna Sobolewska-Nazarczyk, Danuta Tryniszewska-Bytys

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do udostępnienia właścicielowi działki danych dotyczących wymiarów tej działki, czy też dostęp do takich danych jest ograniczony wyłącznie do podmiotów zawodowo trudniących się wykonywaniem prac geodezyjnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądane przez skarżące dane dotyczące wymiarów działek, które można ustalić na podstawie dokumentacji zasobu bazowego oraz poprzez dodatkowe obliczenia i pomiary w terenie, są dostępne wyłącznie za pośrednictwem uprawnionego geodety. Dostęp do materiałów źródłowych zgromadzonych w zasobie bazowym, takich jak dokumentacja scaleniowa i rozgraniczeniowa, wymaga fachowej wiedzy geodezyjnej, specjalistycznego oprogramowania i sprzętu, co uzasadnia ograniczenie dostępu do podmiotów zawodowo trudniących się pracami geodezyjnymi.
Stan faktyczny
Skarżące H. M. i Z. L. wniosły o udostępnienie danych dotyczących wymiarów ich działek. Starosta odmówił, wskazując, że dostęp do takich danych możliwy jest za pośrednictwem zawodowych geodetów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące wniosły skargę do sądu, zarzucając brak uzasadnienia prawnego i merytorycznego decyzji oraz twierdząc, że żaden przepis nie zakazuje udostępniania właścicielom danych dotyczących ich działek.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi H. M. i Z. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych z zasobu geodezyjnego i kartograficznego - oddala skargę.- Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B., na mocy art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję Starosty Ł. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] na podstawie której odmówiono H. M. i Z. L. udostępnienia danych i materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego dotyczących wymiarów działek o numerach [...] i [...] położonych na terenie wsi P. gm. Ł. W podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna: Pismem z dnia 5 maja 2008 r. H. M. i Z. L. wniosły o podanie odległości pomiędzy punktami granicznymi oraz odległości pomiędzy punktami osnowy geodezyjnej i granicznymi dla działek nr [...] i [...]. Starosta Ł. w oparciu o treść art. 7d pkt 1 w zw. z art. 40 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027) odmówił wydania wnioskowanych danych. Organ podniósł, że dostęp do danych odnoszących się do wymiarów działek możliwy jest za pośrednictwem podmiotów zawodowo trudniących się wykonywaniem prac geodezyjnych i kartograficznych. Dodatkowo zaznaczył, że część żądanych informacji należy obliczyć i pomierzyć w terenie za pośrednictwem wyspecjalizowanych jednostek wykonawstwa geodezyjnego. Od decyzji Starosty Ł. odwołanie wniosły obie wnioskodawczynie. H. M. zarzuciła, że przedmiotową decyzją nie udzielono żadnej odpowiedzi, a przy jej wydaniu powołano się na złą podstawę prawną z ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Według niej nie było przeciwwskazań aby starosta ustosunkował się do wniosku i wyszczególnił żądane miary w decyzji. Ponadto nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że potrzebne dane geodezyjne można pozyskać tylko przez uprawnionego geodetę. Wskazując na powyższe wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości. Z. L. w swoim odwołaniu wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na to, że posiada ona nieprawidłową podstawę prawną. Nadto jej zdaniem informacje o gruntach i budynkach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne i do ich wydania starosta był zobowiązany. Organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i po przytoczeniu treści przepisów prawnych regulujących zasady udostępniania danych stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny stwierdził, że żądane informacje należy ustalić na podstawie dokumentacji zasobu bazowego a ponadto w sposób pośredni na bazie dodatkowych obliczeń i pomiaru w terenie. Te informacje mogą być uzyskane jedynie za pośrednictwem uprawnionego geodety, któremu powinna być zlecona realizacja pracy geodezyjnej. Wykonanie pracy w powyższym trybie uzasadnione jest tym, że do odczytania dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w zasobie bazowym wymagana jest fachowa wiedza geodezyjna, geodezyjne programy obliczeniowe i sprzęt geodezyjny do pomiaru w terenie. H. M. i Z. L. wywiodły skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję i zarzuciły zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji brak uzasadnienia merytorycznego i prawnego. Podniosły, że przepisy powołane w kwestionowanej decyzji dotyczą osób trzecich a nie właścicieli działek. Wskazały, że żaden artykuł ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie zakazuje udostępniać właścicielom danych dotyczących ich działek. Żądane przez nich dane z akt źródłowych są im potrzebne do wykazania, że rozgraniczenie nieruchomości (nr [...]) stanowiącej własność sąsiada skarżących z nieruchomościami stanowiącymi ich własność (nr [...] i [...]) dokonane postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z dnia [...] kwietnia 1998r. sygn. akt I Ns [...] w oparciu o mapę sytuacją sporządzoną przez biegłego stanowi naruszenie postanowienia Sądu Powiatowego w Ł. z dnia [...] czerwca 1974r. sygn. akt [...] rozgraniczającego te same nieruchomości ale w oparciu o plan scaleniowy wsi P. z 1970r. W wyniku rozgraniczenia dokonanego w 1998r. zostały zmienione wymiary działek skarżących, gdyż mapa sytuacyjna sporządzona przez biegłego jest niezgodna z planem scaleniowym. Wskazując na powyższe wniosły o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. . Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył co następuje: W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności mająca umocowanie i określone granice w przepisach art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tą zasadą, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz zawartą w skardze argumentacją. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów w konkretnej i zaskarżonej sprawie, z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego. Sąd zobowiązany jest natomiast do oceny zachowań organów administracji publicznej w danej sprawie, zatem jego kontrola zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd administracyjny dokonuje kontroli według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Skarga złożona w przedmiotowej sprawie nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji na podstawie której odmówiono H. M. i Z. L. udostępnienia danych i materiałów z zasobu geodezyjnego i kartograficznego dotyczących wymiarów działek o numerach [...] i [...] położonych na terenie wsi P. gm. Ł. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005r., nr 240, poz. 2027) przez ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) należy rozumieć jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Informacje te zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 ustawy zawarte są w operacie ewidencyjnym, który składa się z map, rejestrów oraz dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów. Szczegółowy wykaz informacji dotyczących gruntów zawartych w operacie określa art. 20 ust. 1 i 2 w/w ustawy i są to informacje dotyczące: ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty – ust. 1. W ewidencji gruntów wykazuje się także właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty, miejsce zamieszkania lub siedzibę tych osób, wartość nieruchomości – ust. 2. Wykaz informacji, które zawarte są w operacie ewidencji nie zawiera informacji dotyczących wymiarów działek. Dane te zawarte są w sposób pośredni w dokumentach geodezyjnych i kartograficznych stanowiących zasób państwowy. Sprawy dotyczące udostępniania informacji zawartych w tym zasobie zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 1999r. w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (DZ.U. nr 49, poz. 493), wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. "a" ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zasób państwowy gromadzony jest w grupach asortymentowych - § 4 ust. 1. W poszczególnych grupach asortymentowych dokumentację techniczną rozdziela się, uwzględniając charakter, cel oraz sposób wykorzystywania materiałów, na następujące grupy funkcjonalne - § 4 ust. 3 rozporządzenia: 1) zasób bazowy, który stanowią materiały źródłowe, służące za podstawę następnych opracowań gromadzonych w zasobie, 2) zasób użytkowy, który stanowią materiały służące do bezpośredniego i powszechnego udostępniania, 3) zasób przejściowy, który stanowią nie zakwalifikowane do zasobu bazowego i użytkowego materiały pomocnicze. Przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że udostępnianie zasobu polega na umożliwieniu wglądu do oryginałów materiałów lub sprzedaży ich kopii, sporządzanych także na nośnikach informacji, na podstawie: - zgłoszenia prac geodezyjnych i kartograficznych, zamówień na materiały do wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych nie podlegających zgłoszeniu lub zamówień na materiały do wykonania operatów szacunkowych nieruchomości - w zakresie zasobu bazowego i zasobu użytkowego - pkt 1, - zamówień na mapy i informacje - w zakresie zasobu użytkowego – pkt 2. Zgodnie z ust. 3 § 10 rozporządzenia udostępnianie zasobu odbywa się z uwzględnieniem przepisów o ochronie informacji niejawnych, o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz o ochronie danych osobowych. Zakwalifikowanie materiałów do poszczególnej grupy funkcjonalnej, tj. do zasobu bazowego, użytkowego lub przejściowego zostało unormowane w Instrukcji technicznej 0-3 "Zasady kompletowania dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej" wprowadzonej do stosowania przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 marca 1999r. w sprawie standardów technicznych dotyczących geodezji, kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie (Dz.U. nr 30, poz. 297). Zgodnie z §14 pkt 1 instrukcji zasób bazowy do którego wchodzą źródłowe dokumenty geodezyjne i kartograficzne będące podstawą do wykonywania innych prac, tj. informacje zawierające wymiary działek znajdujących się na szkicach polowych z pomiaru stanu władania, szkicach granicznych, szkicach wyznaczenia projektu podziału nieruchomości lub scalenia i wymiany gruntów, w opracowaniach dla celów prawnych, w dokumentacji rozgraniczeniowej oraz innej, dostępny jest wyłącznie dla podmiotów zawodowo trudniących się wykonywaniem prac geodezyjnych. Do zasobu użytkowego, który jest bezpośrednio udostępniany wchodzą dokumenty geodezyjne i kartograficzne takie jak: mapa ewidencji gruntów, rejestr gruntów, wykaz działek, skorowidz władających, zestawienie gruntów, zbiory dowodów wpisów do ewidencji, badania ksiąg wieczystych, wykazy współrzędnych punktów osnowy pomiarowej trwale stabilizowanej, wykazy współrzędnych punktów granicznych według narastającej numeracji oraz inne dokumenty o wartości użytkowej - §14 pkt 2 instrukcji. Zasób przejściowy tworzy dokumentacja nie należąca do zasobu bazowego i użytkowego i jest to dokumentacja o charakterze pomocniczym taka jak: dokumentacja z analizy i oceny danych źródłowych, obliczenia robocze wykazy współrzędnych, obliczenia robocze zestawienia pół powierzchni jednostek ewidencyjnych, obrębów, kompleksów oraz działek, protokoły międzyoperacyjne i końcowej kontroli technicznej oraz inne dokumenty - §14 pkt 3 instrukcji. Wniosek w przedmiotowej sprawie dotyczył wydania dokumentacji w zakresie podania odległości pomiędzy punktami granicznymi oraz odległości pomiędzy punktami osnowy geodezyjnej i granicznymi dla działek nr [...] i [...], czyli właściwie danych dotyczących wymiarów tych działek. Żądane informacje można ustalić na podstawie dokumentacji zasobu bazowego oraz w sposób pośredni na bazie dodatkowych obliczeń i pomiaru w terenie. Informacje te mogą być uzyskane tylko i wyłącznie za pośrednictwem uprawnionego geodety, który będzie miał dostęp do materiałów źródłowych zgromadzonych w zasobie bazowym, czyli dokumentacji scaleniowej i rozgraniczeniowej, w sposób właściwy odczyta tę dokumentację i skonfrontują ją z pomiarami wykonanymi w terenie. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło