II SA/Bk 616/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2015-11-04
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego, obejmująca niskie dochody z emerytury, znaczne wydatki na leczenie i brak majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego?Ratio decidendi
Sąd przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego), uznając, że jego trudna sytuacja materialna, wynikająca z niskich dochodów, wysokich kosztów leczenia i braku majątku, uniemożliwia mu poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Sąd oparł się na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dotyczących przyznawania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący H. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Wskazał, że jego rodzina utrzymuje się z emerytury w łącznej wysokości 1.590,04 zł, ponosi znaczne wydatki na leczenie, media i opał, a poza domem do remontu i sporną nieruchomością nie posiada majątku ani oszczędności. Skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Wojewody P. dotyczącą odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi H. B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.
H. B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Dochodem rodziny są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości 1.590,04 zł. Wnioskodawca poza sporną działką z domem do remontu kapitalnego o powierzchni [...] m 2, nie posiada żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W uzasadnieniu swego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego skarżący podniósł, iż do wydatków jego rodziny należy zaliczyć: zakup lekarstw – 200 zł, rehabilitacja – 150 zł, media – 250 zł, opał na miesiąc – 300 zł oraz koszty zakupu wyżywienia. Końcowo skarżący zaakcentował, iż opłaty eksploatacyjnego i koszty zakupu leków pochłaniają całe dochody jego rodziny (k.7-8).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie
i rodziny.
Należy bowiem stwierdzić, iż ze złożonego oświadczenia wynika, że sytuacja materialna H. B. uzasadnia udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca i jego żona są osobami starszymi i schorowanymi, z licznymi schorzeniami wymagającymi sukcesywnego leczenia. Dochód rodziny skarżących zamyka się kwotą 1.590,04 zł (k. 8). Wnioskodawca i jego żona poza niewielkim domem do remontu i sporną nieruchomością nie posiadają żadnego majątku, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. Nieznaczny comiesięczny dochód wystarcza im jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych oraz wysokie koszty leczenia.
Przedstawione okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego, a także zestawienie jego stałych wydatków, w tym wysokich kosztów leczenia oraz brak zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło