II SA/Bk 616/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia S. O. w W. na decyzję Rektora Państwowej W. w S. z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Państwowej W. w S. na rzecz Stowarzyszenia S. O. w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wnioskiem z dnia [...] maja 2019 r. Stowarzyszenie S. zwróciło się do Rektora Państwowej W. [...] w S. o udzielenie informacji publicznej poprzez udostępnienie (w formie elektronicznej) skanów następujących dokumentów: - prawomocnych i nieprawomocnych orzeczeń sądowych (wyroków, postanowień kończących postępowanie, ugód) w sprawach cywilnych, karnych i sądowoadministracyjnych, w których stroną była PWSZ; - skanów ugód pozasądowych zapadłych w latach 2016 – 2018 oraz w 2019 r, do dnia złożenia wniosku. Państwowa Wyższa S. w S. (zwana dalej: PWSZ) pismem z dnia [...] maja 2019 r. zwróciła się do wnioskodawcy o wykazanie, że żądana informacja ma znaczenie dla szczególnie istotnego interesu publicznego. Zdaniem adresata, żądana informacja ma charakter informacji przetworzonej, ponieważ wiąże się z potrzebą występowania do sądów o przesłanie wyciągów z protokołów rozpraw w zakresie ugód sądowych, koniecznością ponoszenia określonych środków finansowych związanych z opłatą sądową, usunięcia danych chronionych prawem itp. W odpowiedzi na w/w pismo Stowarzyszenie S. (zwana dalej: Stowarzyszeniem) wyjaśniło (pismem z dnia [...].06.2019 r.), że żądanie udostępnienia informacji dotyczy dokumentów będących w dyspozycji podmiotu zobowiązanego. Dlatego też nie ma konieczności, aby PWSZ musiała występować do innych organów (sądów) o przesłanie jakiejkolwiek dokumentacji. Stowarzyszenie nie zgodziło się ze stanowiskiem organu, jakoby żądana informacja miała charakter przetworzony. Dodatkowo wskazano, że informacja jest istotna dla interesu publicznego, ponieważ umożliwi sprawowanie społecznej kontroli działalności PWSZ opartej na faktach, a nie domysłach. Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. o nr [...] Rektor PWSZ wydał decyzję odmawiającą udzielenia informacji publicznej, powołując jako podstawę prawną art. 16 ust. 1 i 2 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1330). W uzasadnieniu decyzji wskazał, że żądana informacja jest informacją przetworzoną a wnioskodawca nie wykazał istnienia przesłanki "szczególnie ważnego interesu publicznego". Dalej stwierdził, że uczelnia nie posiada odpisów wszystkich prawomocnych i nieprawomocnych wyroków, postanowień, wyciągów z protokołów rozpraw podczas których zawarto ugody. Przeprowadzenie szeregu czynności do przygotowania informacji publicznej jak: występowanie do sądu, analiza, dokonanie zestawień, wyciągów, usuwanie danych chronionych prawem, czynią informacje proste informacją przetworzoną, której udzielenie wymaga wykazania interesu publicznego. Przygotowanie takiej informacji wymagałoby zaangażowania znacznych środków organizacyjnych, osobowych i przetwarzania posiadanych przez PWSZ w S. informacji prostych. Wyroki dotyczą osób fizycznych – pracowników PWSZ i nie wszystkie te osoby pełnią funkcje publiczne, a zatem informacja ich dotycząca nie może być udzielona. Organ powołał orzecznictwo sądowe na poparcie swego stanowiska. W skardze, wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, Stowarzyszenie zarzuciło decyzji naruszenie: 1. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 1 Konstytucji RP poprzez nieproporcjonalne ograniczenie udzielenia informacji publicznej ponad występującą konieczność; 2. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej (dalej: u.d.i.p.) poprzez błędne przyjęcie, że wniosek dotyczy informacji przetworzonej oraz że nie wykazano interesu publicznego; 3. art. 4 ust 3 u.d.i.p. poprzez błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba występowania do innych podmiotów o udzielenie informacji przez co zakwalifikowano wniosek jako udzielenie informacji przetworzonej. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie podkreśliło, że wniosek dotyczył udostępnienia informacji będących w dyspozycji podmiotu zobowiązanego i nie zachodziła potrzeba, ze strony PWSZ, żądania danych od innych podmiotów. Zakres wniosku dotyczył udzielenia informacji prostej a nie przetworzonej. Niezależnie od powyższego skarżące Stowarzyszenie uważa, że wykazało istnienie szczególnie ważnego interesu publicznego, ponieważ grupa osób zainteresowanych mogłaby uzyskać ocenę o Uczelni i podjąć ewentualną decyzję o rozpoczęciu w niej nauki. Jeżeli uczelnia uważa, że część żądanych orzeczeń dotyczyła osób nie pełniących funkcji publicznych (pracownicy pomocniczy), to nie upoważniało jej do wydania decyzji odmawiającej wobec całego wniosku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, że żądana informacja ma charakter przetworzony a skarżąca nie wykazała istnienia szczególnie ważnego interesu publicznego, co jest przesłanką niezbędną do udzielenia informacji przetworzonej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 – u.d.i.p.) służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania władzy publicznej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu (tj. osobom fizycznym, prawnym lub jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej), a od osoby wnioskującej nie można żądać wykazania interesu prawnego czy faktycznego, ani też stosować praktyk utrudniających dostęp do informacji publicznej tzw. "prostej". Natomiast udostępnienie informacji publicznej "przetworzonej" uwarunkowane zostało wykazaniem, przez wnioskodawcę istnienia "szczególnie istotnego interesu publicznego", o czym stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej "przetworzonej" nie zostało w ustawie zdefiniowane. Zostało wypracowane przez orzecznictwo sądowoadministracyjne. Trafną tezę, podsumowującą dotychczasowe orzecznictwo w tym zakresie, zawarł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2018 r. w sprawie o sygn. I OSK 2951/16: "Jakkolwiek informacja publiczna przetworzona nie posiada na gruncie obowiązującego prawa swojej definicji legalnej, to można wskazać, ze charakter taki mogą mieć dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zastosowań statystycznych, ekspertyz połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników – może być traktowana jako informacja przetworzona". Sąd orzekający zauważa, że orzecznictwo sądowe jest jednolite i bardzo bogate, lecz istota każdej sprawy polega na ocenie konkretnego stanu faktycznego w aspekcie rozumienia "informacji prostej" i "przetworzonej". Sąd zgadza się ze stanowiskiem Stowarzyszenia, ze żądana przez nie informacja jest informacją prostą a nie przetworzoną, jak błędnie wywodzi Rektor PWSZ. Należy przypomnieć, że wnioskodawca żądał, we wniosku z dnia [...] maja 2019 r., udostępnienia: skanów prawomocnych i nieprawomocnych orzeczeń sądowych (wyroków, postanowień, ugód) w sprawach cywilnych, karnych, sądowoadministracyjnych gdzie stroną była PWSZ, zapadłych w latach 2016 – 2018 i 2019. Nadto, za taki sam okres – ugód pozasądowych. Przy tym, co jest ważne, skarżącej chodziło o te dokumenty, które są w posiadaniu PWSZ. Zatem, nie polega na prawdzie wywód organu, że będzie musiał przeprowadzić szereg czynności, które czynią informacje prostą informacją przetworzoną. Organ niezasadnie twierdzi, że przygotowanie informacji żądanej przez skarżącą będzie wymagało: występowania do sądu, analizy, dokonania zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem, co wiąże się z nakładem sił osobowych i środków finansowych. W ocenie Sądu, udzielenie żądanych informacji polegało tylko na usunięciu danych wrażliwych z każdego dokumentu i przesłanie skanów na adres Stowarzyszenia. Anonimizacja danych osobowych nie należy do czynności stanowiących przesłankę "informacji przetworzonej". Na ten temat wypowiedziały się wielokrotnie sądy administracyjne, zajmując jednolite stanowisko (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 18 stycznia 2018 r. – IVSA/Wr 797/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 31 maja 2019 r. – IISA/Kr 334/19, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 sierpnia 2011 r. – IOSK792/11). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 sierpnia 2011 r. (IOSK 792/11) wypowiedział tezę nr 1: "Informacja prosta nie zmieni się w informację przetworzoną poprzez proces anonimizacji, bo czynność ta polega jedynie na jej przekształceniu a nie przetworzeniu. Podobnie nie stanowi o przetworzeniu informacji sięganie do materiałów archiwalnych". Organ nie ujawnił w ilu postępowaniach sądowych Uczelnia była stroną w latach 2016 – 2018 i 2019 oraz ile zawarła ugód pozasądowych, jak również jaką ilość orzeczeń i ugód (w sensie dokumentów) posiada w swoim archiwum. Gdyby zasoby PWSZ liczyły duże ilości takich dokumentów, to można byłoby przypuszczać, że przygotowanie informacji publicznej dla skarżącej będzie się wiązało z kłopotami organizacyjnymi. Tymczasem organ nie uzasadnił na czym miałoby polegać dokonanie analizy, zestawień czy wyciągów z gotowych dokumentów, będących na stanie Uczelni. Dlatego też organ niezasadnie zobowiązał skarżącą do wykazania "szczególnie istotnego interesu publicznego", która to przesłanka jest wymagana do udzielenie informacji publicznej przetworzonej, a taka nie miała miejsca w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Jak słusznie zauważa skarżąca, jeżeli przyjąć, że nie wszystkie wyroki i ugody dotyczą osób pełniących funkcje publiczne, lecz odnoszą się do innych pracowników Uczelni, to wydanie decyzji odmawiającej wobec całości wniosku Stowarzyszenia, było nieuprawnione. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 2 ust. 1 i 2 u.d.i.p. poprzez brak jego zastosowania oraz z naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez nietrafne jego przywołanie. Powyższe naruszenia miały wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając ponownie wniosek skarżącej z dnia 13 maja 2019 r. organ winien kierować się w/w argumentacją przedstawioną przez Sąd. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) orzeczono, jak w sentencji. Zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej obejmuje wpis sądowy w kwocie 200 złotych.