II SA/Bk 617/25
WyrokWSA w Białymstoku2025-06-24
Skład orzekający: Marek Leszczyński, Anna Bartłomiejczuk, Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami mogą weryfikować merytoryczną treść ostatecznego orzeczenia lekarskiego, czy też są nim związane?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami są związane ostatecznym orzeczeniem lekarskim i nie mogą weryfikować jego merytorycznej treści. Mogą jedynie badać jego wymogi formalne. Dowody przedstawione przez stronę w tym postępowaniu, które nie pochodzą od jednostek uprawnionych do wydawania orzeczeń lekarskich w rozumieniu ustawy o kierujących pojazdami, nie mają mocy dowodowej równoważnej dla takiego orzeczenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A, B i T na podstawie orzeczenia lekarskiego stwierdzającego istnienie przeciwwskazań zdrowotnych. Skarżący kwestionował zasadność tego orzeczenia, twierdząc, że jest ono sprzeczne z innymi dowodami medycznymi i nie zawiera uzasadnienia. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o cofnięciu uprawnień, uznając orzeczenie lekarskie za wiążące. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie asesor sądowy WSA Anna Bartłomiejczuk, sędzia WSA Barbara Romanczuk, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 30 stycznia 2025 r. nr 407.22/F-6/X/2025 w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku (dalej: "SKO", "organ odwoławczy") decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r., nr 407.22/F-6/X/2025, utrzymało w mocy decyzję Starosty Białostockiego (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z dnia 17 grudnia 2024 r., nr KOM.5430.6.180.2024, w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie kat. A, B i T (Nr [...]).
Decyzja SKO wydana została przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy.
W dniu 2 grudnia 2024 r., do Starostwa Powiatowego w Białymstoku wpłynęło orzeczenie lekarskie nr [...], z dnia 20 listopada 2024 r., wydane przez uprawnionego lekarza do badań lekarskich kierowców w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie, stwierdzające u M. M. (dalej: "skarżący") istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii: AM, Al, A2, A, BI, B, BE, T. W związku z powyższym organ I instancji na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami cofnął skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kategorii A, B i T.
Od decyzji organu I instancji skarżący złożył odwołanie, w którym przede wszystkim zarzucił, że orzeczenie lekarskie Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r. jest dokumentem wystarczającym do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy jest ono sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym przedstawionym i złożonym do akt sprawy przez skarżącego i nie zawiera uzasadnienia rozstrzygnięcia.
Po rozpoznaniu odwołania, SKO decyzją z dnia 30 stycznia 2025 r., nr 407.22/F-6/X/2025, utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 17 grudnia 2024 r., nr KOM.5430.6.180.2024.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że w wyniku badania lekarskiego przeprowadzonego w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie w dniu 20 listopada 2024 r., lekarz uprawniony stwierdził u skarżącego istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie kategorii: AM, Al, A2, A, BI, B, B+E i T. W dniu 2 grudnia 2024 r. do organu I instancji wpłynęła kopia orzeczenia lekarskiego z dnia 20 listopada 2024 r., nr [...], przekazana przez uprawnionego lekarza, w trybie art. 79 ust. 8 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami. W związku z powyższym organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie, a następnie wydał decyzję o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B i T, wydane przez Starostę Białostockiego (nr [...]).
Dalej organ odwoławczy przywołał i omówił przepisy regulujące omawianą materię. Następnie przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy organ zauważył, że u skarżącego, który w dniu 20 listopada 2024 r. poddał się badaniom lekarskim w Wojskowym Instytucie Medycyny Lotniczej w Warszawie, uprawniony lekarz stwierdził istnienie przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami określonymi w prawie jazdy kategorii: - AM, Al, A2, A, BI, B, B+E, T, co zostało potwierdzone ostatecznym orzeczeniem lekarskim Nr [...], z dnia 20 listopada 2024 r. W opisanym stanie faktycznym i prawnym obowiązkiem Starosty Białostockiego, wynikającym z treści art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o kierujących pojazdami, było cofnięcie skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie posiadanych kategorii.
Organ odwoławczy odniósł się też do zarzutów z odwołania i stwierdził, że są one niezasadne. Zdaniem organu odwoławczego orzeczenie lekarskie wydane przez uprawnionego lekarza Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r. jest dokumentem wystarczającym do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Także materiał dowodowy sprawy został zgromadzony w sposób wystarczający do ustalenia istotnej w sprawie okoliczności, jaką jest występowanie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, co uzasadnia wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. SKO nie stwierdziło również naruszenia przez organ I instancji obowiązków wynikających z treści art. 80 k.p.a. Starosta dokonał prawidłowej i wnikliwej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, jak również prawidłowo i zasadnie uznał, że okoliczność uzasadniająca cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 li. a ustawy o kierujących pojazdami, została udowodniona.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie administracyjne w przedmiocie weryfikacji uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi ze względu na stan zdrowia kierowcy odbywa się dwuetapowo. Pierwszy etap to postępowanie diagnostyczno-orzecznicze, prowadzone przez uprawnionych lekarzy, w którym to postępowaniu nie mają zastosowania reguły procedury administracyjnej, a więc także przepisy odnoszące się do biegłych. Na tym etapie strona może kwestionować wyniki badań, przedstawiać posiadane dokumenty lekarskie, opinie medyczne, w tym zgromadzone wyniki innych badań mających znaczenie w sprawie. Może także skorzystać z uprawnienia do wniesienia odwołania od orzeczenia lekarskiego organu pierwszej instancji i uzyskać orzeczenie w trybie odwoławczym. Natomiast decyzja w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami ze względu na stan zdrowia uprawnionego podejmowana jest z kolei w drugim etapie, regulowanym przepisami procedury administracyjnej, po zakończeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego, jeżeli w ostatecznym orzeczeniu lekarskim stwierdzono istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. W tym postępowaniu nie ma już jednak prawnej możliwości weryfikowania orzeczeń lekarskich, gdyż te nie podlegają kontroli przez organy administracji publicznej w postępowaniu o cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami i to zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym. Organy administracji są takimi orzeczeniami lekarskimi związane i nie mają podstaw prawnych do kwestionowania okoliczności objętych ich treścią. Z powyższego jednoznacznie zatem wynika, że organy administracji właściwe w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie mogą weryfikować ostatecznego orzeczenia wydanego przez uprawnionego lekarza. W konsekwencji SKO stwierdziło, że przedłożone przez pełnomocnika skarżącego wyniki badań nie moją mocy dowodowej równoważnej dla dokumentu, jakim jest ostatecznie orzeczenie lekarskie wydane w trybie art. 75 ustawy, któremu ustawodawca nadał szczególną moc dowodową. Również subiektywne przekonanie skarżącego o nieistnieniu przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, nie może zdaniem organu skutecznie podważyć orzeczenia lekarskiego.
Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wniósł skarżący M. M., w której zarzucił naruszenie:
a) przepisów prawa procesowego, tj.:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a - poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej, polegające na niepodjęciu przez organ wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz pominięciu istotnych okoliczności i dowodów przedstawionych przez skarżącego, w szczególności wyników badań lekarskich przeprowadzonych przez niezależnych specjalistów, które podważały zasadność orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i doprowadziło do bezrefleksyjnego i mechanicznego przyjęcia tego orzeczenia jako wyłącznej podstawy rozstrzygnięcia sprawy, pomimo że było ono sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym, a organ nie podjął żadnych czynności mających na celu weryfikację jego prawidłowości, co skutkowało naruszeniem zasady zaufania obywateli do organów administracji publicznej, zasady proporcjonalności oraz sprawiedliwości proceduralnej, prowadząc do wydania decyzji o charakterze arbitralnym i rażąco niesprawiedliwym, która nie uwzględniała słusznego interesu skarżącego i jego prawa do rzetelnego postępowania administracyjnego;
- art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. - polegające na naruszeniu prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym oraz prawa do przedstawienia dowodów na poparcie swoich twierdzeń, poprzez automatyczne uznanie orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r. za rozstrzygający dowód w sprawie, bez umożliwienia stronie rzeczywistej obrony swoich praw i bez przeprowadzenia wnikliwej analizy całokształtu okoliczności istotnych dla wydania decyzji, pomimo że skarżący przedłożył obszerne i mające znaczenie dla sprawy dowody wskazujące na arbitralność i niekompletność ustaleń wynikających z przedmiotowego orzeczenia, a organ administracyjny nie odniósł się do tych dowodów w sposób wyczerpujący i nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie, w jakim było to możliwe w ramach przysługujących mu kompetencji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy gdyż skutkowało ograniczeniem praw skarżącego do czynnego udziału w postępowaniu oraz doprowadziło do wydania decyzji bez uwzględnienia wszystkich istotnych aspektów sprawy, w tym argumentów przedstawionych przez stronę, co z kolei narusza zasadę wyjaśnienia sprawy zgodnie z prawem i obiektywną oceną dowodów;
- 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. - polegające na dokonaniu przez organ administracji dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego oraz na nierzetelnym i wybiórczym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, poprzez błędne przyjęcie orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie z dnia 20 listopada 2024 r. jako jedynej i wystarczającej podstawy do wydania decyzji administracyjnej, pomimo że w sprawie zgromadzony został inny, równoważny, a nawet bardziej miarodajny materiał dowodowy, który w sposób jednoznaczny podważał zasadność ustaleń WIML, a organ administracyjny w sposób arbitralny i nierzetelny odmówił mu waloru dowodowego, co skutkowało wydaniem decyzji o rażąco nieuzasadnionym charakterze, która nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i narusza zasadę prawdy obiektywnej, a także zasadę wyważenia interesu publicznego i indywidualnego;
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. - polegające na błędnym ustaleniu stanu faktycznego, które było bezpośrednim skutkiem uprzednich naruszeń proceduralnych, w szczególności wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji bezpodstawnym przyjęciu przez organ administracyjny, że wobec skarżącego istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mechanicznymi, mimo że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym wyniki badań lekarskich przeprowadzonych przez niezależnych specjalistów oraz dokumentacja medyczna przedłożona przez skarżącego, wskazywały na istnienie wątpliwości co do zasadności tej konkluzji, a organ, zamiast przeprowadzić szczegółową analizę tych dowodów, ograniczył się do automatycznego i mechanicznego zaakceptowania treści orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej w Warszawie, bez rzeczywistej weryfikacji jego podstaw merytorycznych, co doprowadziło do wydania decyzji opartej na błędnym założeniu faktycznym.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji obu organów oraz zasądzenie na swoją rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wyjaśnił, że zaskarżona decyzja została podjęta bez przeprowadzenia wszechstronnej analizy pozostałego materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, pomimo że zawarte w nim informacje budziły istotne wątpliwości co do zasadności cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi. Organ, wbrew fundamentalnej zasadzie prowadzenia postępowania w sposób obiektywny i rzetelny, nie odniósł się do zgromadzonych w sprawie dowodów medycznych, które były sprzeczne z orzeczeniem WIML, a co więcej - wskazywały jednoznacznie, że skarżący nie posiada przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Co więcej, organ nie dokonał żadnej analizy szczegółowej dokumentacji medycznej przedłożonej przez skarżącego, która potwierdzała jego stabilny stan zdrowia i brak schorzeń mogących stanowić przeciwwskazanie do kierowania pojazdami. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że skarżący nie cierpi na żadne choroby przewlekłe ani neurologiczne, które mogłyby powodować ograniczenia w zakresie zdolności do prowadzenia pojazdów mechanicznych. Wobec powyższego, przyjęcie przez organ jako jedynej podstawy decyzji jednego orzeczenia lekarskiego, którego rzetelność została podważona, stanowi rażące naruszenie zasady prawdy obiektywnej i zasady prowadzenia postępowania w sposób wyczerpujący.
Dalej skarżący zarzucił, że organ nie odniósł się do sytuacji życiowej skarżącego, która powinna była zostać uwzględniona jako jeden z elementów analizy proporcjonalności wydanej decyzji. Skarżący jest bowiem jedyną osobą w swojej rodzinie posiadającą prawo jazdy, co sprawia, że od lat pełni kluczową rolę w zapewnianiu transportu dla swojej rodziny. Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami wywarła negatywny wpływ na jego codzienne funkcjonowanie, gdyż to na nim spoczywał obowiązek codziennych dojazdów do pracy oraz dowożenia członków rodziny na wizyty lekarskie i załatwianie sprawunków. W szczególności skarżący regularnie przewoził swoją teściową, osobę starszą i schorowaną, na wizyty lekarskie, zapewniając jej dostęp do niezbędnej opieki medycznej. Pozbawienie go możliwości kierowania pojazdami doprowadziło do sytuacji, w której osoba starsza została pozbawiona podstawowego środka transportu, a cała rodzina skarżącego znalazła się w trudnej sytuacji życiowej.
Skarżący wyjaśnił też, że przez wiele lat był wzorowym uczestnikiem ruchu drogowego i jedyny incydent, jaki miał miejsce, odnosi się do wykroczenia drogowego sprzed niemal trzech lat. W sprawie tej, zakończonej wyrokiem zaocznym Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 16 września 2022 r. (sygn. [...]), zastosowano nadzwyczajne złagodzenie kary, co jednoznacznie wskazuje, że okoliczności tego zdarzenia nie uzasadniały nałożenia surowych konsekwencji prawnych. W związku z tym decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w 2025 r. pozostaje całkowicie nieadekwatna do sytuacji faktycznej i narusza zasadę sprawiedliwości oraz proporcjonalności.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy naruszył też art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 k.p.a. Skarżący został pozbawiony rzeczywistej możliwości przedstawienia swojego stanowiska w sposób, który mógłby wpłynąć na treść wydanego rozstrzygnięcia. Organ, zamiast umożliwić stronie czynny udział w postępowaniu i zagwarantować jej realną możliwość obrony, ograniczył się do mechanicznego przyjęcia orzeczenia lekarskiego Wojskowego Instytutu Medycyny Lotniczej z dnia 20 listopada 2024 r. jako jedynej podstawy faktycznej decyzji, nie podejmując jakiejkolwiek próby przeanalizowania, czy orzeczenie to zostało wydane w sposób prawidłowy i zgodny z rzeczywistym stanem zdrowia skarżącego. Skarżący nie został poinformowany o tym, że jego sytuacja zdrowotna będzie oceniana w sposób ostateczny na podstawie jednego dokumentu, bez przeprowadzenia wnikliwej analizy dodatkowych dowodów, które mogłyby podważyć zasadność tego orzeczenia. Nie zapewniono mu możliwości skutecznego przedstawienia własnych argumentów oraz dowodów wskazujących na nieprawidłowości w treści orzeczenia WIML. Co więcej, organ nie poinformował skarżącego o możliwości zgłoszenia wniosków dowodowych, które mogłyby doprowadzić do rzetelnego i kompleksowego rozpoznania jego sytuacji zdrowotnej. Organ administracyjny ograniczył swoje działania do bezrefleksyjnego uznania orzeczenia WIML za jedyny wiążący dowód, pomijając inne istotne materiały dowodowe, w tym dokumentację medyczną przedłożoną przez skarżącego. Nie przeprowadzono jakiejkolwiek analizy, czy przedmiotowe orzeczenie zostało wydane w sposób rzetelny, czy uwzględniało ono wszystkie dostępne badania, a także czy lekarze wydający to orzeczenie mieli pełną wiedzę na temat stanu zdrowia skarżącego oraz jego sytuacji życiowej. Co więcej, organ nie odniósł się do faktu, że skarżący poddał się badaniom lekarskim przeprowadzonym przez trzech niezależnych lekarzy specjalistów, którzy jednoznacznie stwierdzili, że nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami mechanicznymi. Ich opinie nie tylko zostały całkowicie pominięte w toku postępowania, ale organ nie podjął nawet próby ich weryfikacji ani wyjaśnienia, dlaczego przyjął orzeczenie WIML za dowód nadrzędny.
Dalej skarżący zarzucił, że organ administracyjny nie odniósł się do wyników badań dodatkowych, które skarżący przeprowadził na początku sierpnia 2024 r., wykonując je zgodnie z obowiązującymi przepisami i na potrzeby niniejszego postępowania. Z dokumentacji tej wynika jednoznacznie, że skarżący nie cierpi na żadne schorzenia, które mogłyby w jakikolwiek sposób negatywnie wpływać na jego zdolność do prowadzenia pojazdów. Nie stwierdzono u niego objawów encefalopatii wątrobowej ani innych zaburzeń funkcji poznawczych, które mogłyby stwarzać zagrożenie w ruchu drogowym. Niezależni specjaliści potwierdzili, że jego stan zdrowia jest stabilny, a wyniki badań nie wskazują na jakiekolwiek ryzyko związane z dalszym prowadzeniem pojazdów mechanicznych.
Zdaniem skarżącego organ błędnie przyjął, że orzeczenie lekarskie WIML stanowi dokument ostateczny i niepodważalny, mimo że z samej jego treści wynika szereg wątpliwości wymagających wyjaśnienia. Orzeczenie to nie zawiera bowiem szczegółowego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, nie odnosi się do innych wyników badań skarżącego ani do jego rzeczywistego stanu zdrowia. W decyzji administracyjnej organ nie wskazał, jakie konkretne czynniki miały przemawiać za uznaniem, że skarżący nie powinien prowadzić pojazdów, a jedynie odwołał się do konkluzji zawartej w orzeczeniu lekarskim, traktując je jako wystarczającą podstawę do wydania rozstrzygnięcia.
Ponadto skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z całkowitym pominięciem zasady z art. 80 k.p.a., gdyż nie sposób uznać za racjonalne przyjęcie, że jedno, niewyjaśnione orzeczenie lekarskie ma większą wagę dowodową niż kompleksowe badania przeprowadzone przez kilku specjalistów. Orzeczenie WIML opiera się na stwierdzeniu, że skarżący cierpi na stłuszczenie wątroby, co miałoby świadczyć o uzależnieniu od alkoholu. Jest to twierdzenie całkowicie nieuprawnione, gdyż zgodnie z aktualnym stanem wiedzy medycznej stłuszczenie wątroby jest schorzeniem wieloczynnikowym, które może być wynikiem różnych procesów metabolicznych i nie jest jednoznacznym dowodem na nadużywanie alkoholu. Organ administracyjny nie podjął nawet próby wyjaśnienia tej kwestii ani nie odniósł się do wyników badań, które jednoznacznie wskazują, że skarżący nie jest osobą uzależnioną od alkoholu. W rezultacie organ administracji publicznej wydał decyzję, która nie znajduje uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy i prowadzi do nieproporcjonalnej ingerencji w prawa skarżącego. Wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy nie zostało jednoznacznie wykazane, że skarżący rzeczywiście posiada przeciwwskazania zdrowotne, stanowi rażące naruszenie zasady proporcjonalności oraz sprawiedliwości proceduralnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Na mocy art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym.
Przedmiotem kontroli dokonywanej przez Sąd w niniejszej sprawie, z punktu widzenia kryterium legalności, jest zaskarżona decyzja SKO z dnia 30 stycznia 2025 r., nr 407.22/F-6/X/2025, która utrzymała w mocy decyzję Starosty z dnia 17 grudnia 2024 r., nr KOM.5430.6.2024, w przedmiocie cofnięcia skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi kat. A, B i T (Nr [...]).
Materialnoprawną podstawę dla wydania przedmiotowych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1210; dalej: "u.k.p."
Zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega, z zastrzeżeniem ust. 4 kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Natomiast jak wynika z art. 75 ust. 5 u.k.p. badania osób, o których mowa w ust. 1 pkt 3-5, przeprowadza się w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Z kolei jak stanowi art. 79 ust. 2 u.k.p. uprawniony lekarz, po przeprowadzeniu badania lekarskiego, wydaje osobie badanej orzeczenie lekarskie. Zgodnie zaś z art. 79 ust. 4 u.k.p., osoba badana lub podmiot kierujący na badania, niezgadzający się z treścią orzeczenia lekarskiego, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 81. Ponowne badanie lekarskie jest przeprowadzane na koszt osoby badanej, z wyjątkiem badań, o których mowa w art. 229 Kodeksu pracy, oraz badania lekarskiego przeprowadzanego dla kandydatów i uczniów, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7. Przepis art. 79 ust. 8 pkt 1 i 2 u.k.p. stanowi zaś, że w przypadku gdy w orzeczeniu lekarskim zostały stwierdzone przeciwwskazania zdrowotne do kierowania pojazdem albo wynikające ze stanu zdrowia ograniczenia, o których mowa w ust. 3, uprawniony lekarz przesyła jego kopię (pkt 1) jednostce wykonującej ponowne badanie, jeżeli osoba złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego; (2) staroście właściwemu ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej, po upływie 14 dni od dnia badania, jeżeli osoba badana lub podmiot kierujący na badania nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania albo orzeczenie lekarskie zostało wydane po przeprowadzeniu ponownego badania. Na mocy zaś art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego istnienia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem,
Z zebranego w sprawie materiału dowodowego (akt administracyjnych) wynika, że w dniu 5 maja 2022 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku postanowieniem w sprawie [...] zatrzymał skarżącemu z dniem 24 kwietnia 2022 r. prawo jazdy kategorii B. Następnie 16 września 2022 r. Sąd Rejonowy w Białymstoku wydał wyrok zaoczny w sprawie [...], w którym obwinionego M. M. uznał za winnego popełnienia czynu polegającego na kierowaniu samochodem pod wpływem alkoholu i orzekł wobec niego karę grzywny w wysokości 1000 zł, a także odstąpił od orzeczenia wobec niego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych. W dniu 13 maja 2024 r. SR w Białymstoku przesłał powyższy wyrok do Starosty Powiatu Białostockiego.
W dniu 14 maja 2024 r. Starosta Powiatowy w Białymstoku skierował M. M. na badania lekarskie, badania psychologiczne w zakresie psychologii transportu i ukończenie kursu reedukacyjnego w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii. Wobec braku spełnienia przez skarżącego nałożonych na niego obowiązków w zakreślonym terminie, Starosta wydał w dniu 22 lipca 2024 r. trzy decyzje: o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii T, B, A wydanego 25 stycznia 2001 r. do czasu dostarczenia zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego, o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii T, B, A wydanego 25 stycznia 2001 r. do czasu dostarczenia orzeczenia psychologicznego i o zatrzymaniu prawa jazdy kategorii T, B, A wydanego 25 stycznia 2001 r. do czasu dostarczenia orzeczenia lekarskiego.
W dniu 20 listopada 2024 r. zostało wydane przez Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie (dalej: "WIML") orzeczenie lekarskie nr [...], stwierdzające istnienie u skarżącego przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, określonymi w prawie jazdy kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T. Następnie zostało ono w dniu 22 listopada 2024 r. przesłane do Starostwa Powiatowego w Białymstoku. Na tej podstawie Starosta wszczął w dniu 2 grudnia 2024 r. postępowanie w sprawie niniejszej.
W trakcie postępowania, w dniu 11 grudnia 2024 r. pełnomocnik skarżącego złożył u Starosty pismo, do którego dołączył: (-) kopię sprawozdania z badań laboratoryjnych wykonanych 2 sierpnia 2024 r., (-) kopię wyniku badania USG wątroby wykonanego 1 sierpnia 2024 r., (-) kopię zaświadczenia lekarskiego z 1 sierpnia 2024 r., (-) zaświadczenie o ukończeniu kursu reedukacyjnego z dnia 10 czerwca 2024 r. oraz (-) orzeczenie psychologiczne z dnia 11 czerwca 2024 r.
Powyższy stan faktyczny nie jest przez skarżącego kwestionowany. Zarzuty skargi sprowadzają się do wadliwego, zdaniem skarżącego przyjęcia, że orzeczenie WIML z dnia 20 listopada 2024 r. stanowi jedyny i wystarczający dowód do wydania decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii A, B i T.
Zdaniem Sądu wszystkie zarzuty skargi są niezasadne.
Jak jednolicie wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1721/21), na etapie postępowania o cofnięcie prawa jazdy w trybie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. a u.k.p. organy weryfikują jedynie, czy orzeczenie spełnia wymogi formalne: posiada wszystkie wymagane prawem elementy, jak oznaczenie uprawnionej jednostki, rozstrzygnięcie o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podpis uprawnionego lekarza, etc. Możliwości podważania, czy weryfikowania merytorycznej treści orzeczenia nie ma.
Zdaniem Sądu orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 20 listopada 2024 r. spełnia wszystkie powyższe wymogi. Zostało ono wydane na podstawie art. 75 ust. 1 pkt 4 u.k.p. przez WIML, który jest wojewódzkim ośrodkiem medycyny pracy, zawiera stosowne rozstrzygnięcie i zostało podpisane przez uprawnionego lekarza. Zatem powyższe orzeczenie, które stało się ostateczne, gdyż skarżący go nie zaskarżył w trybie art. art. 79 ust. 7 u.k.p., nie podlegało weryfikacji przez organy administracji publicznej w prowadzonym przez nie postępowaniu, a organy były nim związane i nie miały podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tego orzeczenia. Podkreślenia więc wymaga, że związanie ostatecznym orzeczeniem lekarskim wyłącza możliwość przeprowadzenia w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami, dowodu z opinii biegłego co do treści zawartych w tym orzeczeniu. Powyższe stwierdzenie nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu co do wydanego orzeczenia lekarskiego, jednak tego rodzaju dowód musi pochodzić wyłącznie od uprawnionych jednostek służby zdrowia, co świadczy o istotnym ograniczeniu zakresu postępowania (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 24 października 2024 r., sygn. akt III SA/Wr 34/24).
W sprawie niniejszej dołączone do akt administracyjnych przez pełnomocnika skarżącego w dniu 11 grudnia 2024 r. dokumenty w postaci: (-) kopii sprawozdania z badań laboratoryjnych wykonanych 2 sierpnia 2024 r., (-) kopii wyniku badania USG wątroby wykonanego 1 sierpnia 2024 r., (-) kopii zaświadczenia lekarskiego z 1 sierpnia 2024 r., (-) zaświadczenia o ukończeniu kursu reedukacyjnego z dnia 10 czerwca 2024 r. oraz (-) orzeczenia psychologicznego z dnia 11 czerwca 2024 r. – nie spełniają warunku, że są to dowody pochodzące wyłącznie od uprawnionych jednostek służby zdrowia. W szczególności dotyczy to zaświadczenia lekarskiego z dnia 1 sierpnia 2024 r. – k. 68 akt adm. Zostało ono wydane przez specjalistę chirurgii ogólnej w NZOZ Przychodnia L. E. w Białymstoku, który to podmiot nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 75 ust. 5 u.k.p. Ponadto dokumenty te zostały pozyskane w okresie od 1 sierpnia 2024 r. do 11 czerwca 2024 r., a zatem przed wydaniem orzeczenia nr [...] z dnia 20 listopada 2024 r. Skarżący mógł więc i zapewne przedstawił je uprawnionemu lekarzowi do oceny w ramach badania, które zakończyło się wydaniem orzeczenia lekarskiego w dniu 20 listopada 2024 r. Prawidłowe podważenie orzeczenia lekarskiego z dnia 20 listopada 2024 r. mogło się więc odbyć na podstawie art. 79 ust. 4 u.k.p. przez jednostkę, o której mowa w art. 79 ust. 5 u.k.p., poprzez zaskarżenie tego orzeczenia, ale skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia.
Sąd nie podziela zarzutów skargi, że organy winny w ramach niniejszego postępowania prowadzić jakieś dalsze wyjaśnienia, skoro związane były treścią ostatecznego orzeczenia lekarskiego z dnia 20 listopada 2024 r. Także niezasadne jest stanowisko skarżącego, że wpływ na rozstrzygnięcie mogła mieć analiza sytuacji życiowej i zawodowej skarżącego. Kwestie te były irrelewantne dla przedmiotowego rozstrzygnięcia.
Również nie można zgodzić się ze skarżącym, że organy naruszyły przepis art. 10 k.p.a. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia 2 grudnia 2024 r. organ I instancji pouczył skarżącego o treści art. 10 § 1 k.p.a. i skarżący skorzystał z tej możliwości w ten sposób, że w dniu 12 grudnia 2024 r. do sprawy przystąpił jego pełnomocnik i zawarł stanowisko w sprawie oraz złożył dokumenty (zaświadczenia o których wyżej). Ponadto formułując ten zarzut skarżący nie wykazuje, w jaki sposób ograniczono jego udział w postępowaniu ani jakich to czynności nie mógł on dokonać (jakich dowodów złożyć).
Jako niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 78 k.p.a. Pełnomocnik skarżącego w dniu 12 grudnia 2024 r. złożył dowody i zostały one przez organy uwzględnione. Przy czym dopuszczenie tych dowodów i ich analiza nie oznaczało jednocześnie, w rozumieniu art. 80 k.p.a., przyjęcia, że okoliczność, na którą zostały złożone, została udowodniona. Organy trafnie wskazały bowiem, że w niniejszym postępowaniu, przedłożone przez pełnomocnika skarżącego dowody nie mają mocy dowodowej równoważnej dokumentowi jakim jest ostateczne orzeczenie lekarskie uzyskane na podstawie art. 75 ust. 1 u.k.p.
Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji.
Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło