II SA/Bk 618/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie asesor WSA Jacek Pruszyński (spr.),, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie przekazania według właściwości prośby o pomoc finansową oddala skargę We wniosku złożonym w dniu 03.07.2007 r. M. J. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. o przyznanie zasiłku na pokrycie kosztów leczenia uzdrowiskowego oraz innych kosztów związanych z pobytem w sanatorium. Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w A. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta A. postanowieniem z dnia [...].06.2007 r. Nr [...] przekazał prośbę o pomoc finansową M. J. zgodnie z właściwością do Miejsko - Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. M. J. w złożonym zażaleniu zarzucił, że postanowienie organu I instancji rażąco narusza prawo i "naraża go na utratę zdrowia i życia" oraz wniósł o jego uchylenie i przyznanie mu zasiłku na opłatę za sanatorium. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...].08.2007 r. [...] zaskarżone postanowienie utrzymało w mocy. Organ stwierdził, że z ustaleń poczynionych przez Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w A., a także wyjaśnień złożonych przez zainteresowanego w dniu 03.08.2007 wynika, że M. J. nie zamieszkuje w żadnym lokalu mieszkalnym i jest osobą niezameldowaną na pobyt stały. W związku z tym, zgodnie z art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest on osobą bezdomną. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały - art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Zatem właściwą do rozpoznania prośby M. J. o pomoc finansową na pokrycie kosztów leczenia uzdrowiskowego jest gmina ostatniego jego miejsca zameldowania na pobyt stały – gmina K. Zdaniem organu w niniejszej sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. W świetle ustalonych okoliczności sprawy nie można bowiem stwierdzić, że ewentualne udzielenie świadczenia z pomocy społecznej na pokrycie kosztów leczenia uzdrowiskowego oraz innych kosztów związanych z pobytem w sanatorium należy do spraw niecierpiących zwłoki. Zmiany właściwości organu nie uzasadnia też obecna sytuacja osobista M. J., bowiem odbył on już leczenie sanatoryjne i pokrył częściową odpłatność za koszty zakwaterowania i wyżywienia. Na postanowienie powyższe M. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o jego uchylenie i przyznanie mu zasiłku na opłatę za pobyt w sanatorium i na rzeczy potrzebne. Skarżący zarzucił, że postanowienie to rażąco narusza prawo i konstytucję RP, jego zdaniem nie udzielenie zasiłku narażało go na utratę zdrowia i życia. Skarżący przedstawił także fakturę za pobyt w szpitalu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium stwierdziło, że brak jest związku między pobytem w szpitalu a potrzebą poniesienia opłaty za pobyt w sanatorium. Podanie o przedmiotową pomoc M. J. złożył w dniu 03.07.2007 r. i jak wynika z pisma BPUSB w B. NZOZ Sanatorium Uzdrowiskowe "B." w A. z dnia 17.07.2007 r. tego samego dnia rozpoczął pobyt w sanatorium, a także opłacił należność za koszty wyżywienia i zakwaterowania w kwocie 210 zł. W piśmie procesowym z dnia 15.03.2007 r. skarżący wyjaśnił, że pobyt w sanatorium rozpoczął w dniu 03.07.2007 r. po opłaceniu 262 zł. W dniu 04.07.2007 r. został on przewieziony do szpitala. W związku z tym domaga się zasiłku w kwocie 262 zł, aby zwrócić te środki osobom, które udzieliły mu pożyczki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym postanowieniu zostało naruszone prawo. Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. dotyczy kwestii właściwości organu w zakresie rozpoznania wniosku o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. W myśl przepisu art. 19 K.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej, mają zatem obowiązek badania swojej właściwości na każdym etapie sprawy. W sprawach z zakresu pomocy społecznej właściwość rzeczową i miejscową organów określają przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Zgodnie z art. 101 ust. 1 tej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie, jednakże w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały (art. 101 ust. 2 ustawy). Ponadto ustawa przewiduje w art. 101 ust. 3, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców, którym udzielono zgody na pobyt tolerowany i cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, właściwą miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W niniejszej sprawie organy administracji ustaliły, że M. J. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej - nie zamieszkuje w żadnym lokalu mieszkalnym i jest osobą niezameldowaną na pobyt stały, ustaleń tych skarżący nie kwestionuje. Zatem zgodnie z art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej właściwą do rozpoznania wniosku skarżącego jest gmina ostatniego miejsca jego zameldowania na pobyt stały, a więc gmina K. Organy nie znalazły natomiast podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten stanowi wyjątek od zasad określonych w art. 101 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej i jako wyjątek nie może podlegać wykładni rozszerzającej. Jak wskazano powyżej, ma on zastosowanie w przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w określonych w nim sprawach cudzoziemców. W okolicznościach niniejszej sprawie zachodzi konieczność rozważenia jednie dwóch pierwszych przypadków. Wniosek złożony przez M. J. dotyczy przyznania pomocy finansowej na pokrycie kosztów leczenia uzdrowiskowego oraz innych wydatków związanych z pobytem w sanatorium. Zdaniem organu odwoławczego udzielenie takiego świadczenia z pomocy społecznej nie należy do spraw niecierpiących zwłoki, zmiany właściwości organu nie uzasadnia również obecna sytuacja osobista M. J., bowiem z akt sprawy wynika, że odbył on już leczenie sanatoryjne i pokrył częściową odpłatność za koszty zakwaterowania i wyżywienia (pismo BPUSB w B. NZOZ Sanatorium Uzdrowiskowe "B." z dnia 17.07.2007 r. w aktach sprawy). Organ prawidłowo ocenił okoliczności niniejszej sprawy w świetle możliwości zastosowania wskazanego przepisu. Skarżący niewątpliwie w tym samym dniu, w którym złożył przedmiotowy wniosek opłacił koszty związane z pobytem w sanatorium w wysokości 262 zł ze zgromadzonych we własnym zakresie środków (uzyskanych pożyczek) i rozpoczął leczenie uzdrowiskowe. Zatem był w stanie sam spełnić warunki umożliwiające rozpoczęcie wskazanego leczenia, ponadto skierowanie na leczenie zostało wystawione już w dniu 17.04.2007 r. Niewątpliwie nie znajduje uzasadnia pogląd prezentowany przez skarżącego, iż nie udzielenie mu zasiłku narażało go na utratę życia i zdrowia. Fakt, iż w dniu 04.07.2007 r. M. J. został przewieziony z sanatorium do szpitala nie może prowadzić do takiego wniosku. Oprócz tego, że okoliczności te - pobyt w sanatorium i przewiezienie do szpitala zbiegły się w czasie, nie zachodzi między nimi żaden inny związek. Okoliczność, na którą powołuje się aktualnie skarżący – konieczność zwrotu środków wydatkowanych na leczenie sanatoryjne osobom, które mu je pożyczyły również nie może być uznana za przypadek szczególnie uzasadniony sytuacją osobistą skarżącego, ani sprawę niecierpiącą zwłoki, stąd wniosek w tym zakresie może być rozpoznany w normalnym trybie. Należy też dodać, że przesłanki do zastosowania art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie stanowi niewątpliwie sam fakt bezdomności skarżącego, gdyż w takim przypadku, jak wskazano powyżej, stosuje się art. 101 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Jako przykład sprawy spełniającej warunki z tego przepisu można wskazać wniosek o udzielenie zasiłku na zakup leków osobie chorej - w takiej sytuacji zachodzi bowiem niebezpieczeństwo dla zdrowia wnioskodawcy uzasadniające szybkie udzielenie pomocy przez gminę jego miejsca pobytu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w postanowieniu z dnia [...].08.2007 r. Nr [...] (w aktach sprawy) trafnie uznało, że w stosunku do wniosku M. J. o przyznanie pomocy w tym zakresie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zarzuty podnoszone przez skarżącego wskazują, że traktuje on zaskarżone postanowienie jako odmowę przyznania żądanego świadczenia. Należy wyjaśnić, że postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nie rozstrzyga merytorycznie wniosku skarżącego o przyznanie pomocy finansowej, a jedynie potwierdza, że właściwą do rozpoznania tego wniosku jest gmina K. Dopiero po prawomocnym rozstrzygnięciu kwestii właściwości właściwa gmina przeprowadzi postępowanie wyjaśniające odnośnie złożonego wniosku i orzeknie o przyznaniu stosownego świadczenia lub odmowie jego przyznania. Ustalenia dokonane przez organ w zaskarżonym postanowieniu odnoszą się zatem wyłącznie do kwestii właściwości gminy, nie dotyczą zaś zasadności samego wniosku. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organ prawidłowo rozstrzygnął o właściwości gminy w niniejszej sprawie. Z tych też względów, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.