II SA/Bk 618/15
PostanowienieWSA w Białymstoku2016-06-20
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która reprezentuje w postępowaniu sądowoadministracyjnym stowarzyszenia i fundacje, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego lub adwokata?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która działa w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyłącznie jako pełnomocnik reprezentujący inne podmioty (stowarzyszenia, fundacje), nie może zostać przyznane prawo pomocy. Prawo pomocy przysługuje bowiem wyłącznie stronom lub uczestnikom postępowania, a nie ich pełnomocnikom działającym w ich imieniu.Stan faktyczny
R. M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Wniosek ten dotyczył sprawy ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji T. U. Ś. na postanowienie Wojewody P. o niedopuszczalności odwołania. R. M. K. działał w tej sprawie jako reprezentant wskazanych stowarzyszeń i fundacji.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania R. M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B., Stowarzyszenia F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenia Z. B. w B. oraz Fundacji T. U. Ś. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji zmieniającej decyzję udzielającą zezwolenia na realizację inwestycji drogowej p o s t a n a w i a - odmówić przyznania R. M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. ,
R. M. K. reprezentujący w niniejszej sprawie Stowarzyszenie F. Z. w B. w likwidacji, Stowarzyszenie Z. B. w B., Fundację T. U. Ś. i Stowarzyszenie F. Z. w B. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata (k. 85, k. 121, k. 135, k. 148).
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania.
Z powyższego przepisu wynika, że o przyznanie prawa pomocy może ubiegać się osoba, która jest stroną postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym. Przepis art. 12 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazuje, że ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o stronie, rozumie się przez to również uczestnika postępowania.
Stosownie natomiast do art. 32 w/w ustawy w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W art. 33 wyróżniono także dwa rodzaje uczestników postępowania – uczestnika na prawach strony tj. osobę, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego oraz innego uczestnika postępowania tj. osobę, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Poza przypadkami wyraźnie przewidzianymi w przepisach prawa uprawnienia procesowe przysługujące stronie przysługują również uczestnikom postępowania.
Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności należy stwierdzić,
iż R. M. K. jako osoba fizyczna nie korzysta w sprawie ze statusu strony ani uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż reprezentuje uczestników postępowania tj. Stowarzyszenia i Fundację.
W związku z tym, iż składający wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego lub adwokata – R. M. K. - nie jest stroną ani uczestnikiem postępowania nie może zostać mu przyznane prawo pomocy. Wniosek R. M. K. o przyznanie prawa pomocy, w którym wskazana jest jej sytuacja majątkowa, nie mógł być uwzględniony, gdyż osoba reprezentująca Stowarzyszenia i Fundację działa w imieniu tych organizacji, nie jest natomiast stroną postępowania sądowego, w tym postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy (vide: postanowienie NSA z 25 września 2008 r., sygn. akt I OZ 709/08).
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 243 w zw. z art. 12, 32, 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi odmówiono przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło