II SA/Bk 618/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-11-23
Skład orzekający: Tomasz Oleksicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i czy może mu zostać przyznane prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej zasiłku celowego?Ratio decidendi
Strona skarżąca w sprawach z zakresu pomocy społecznej, w tym dotyczących zasiłku celowego, jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. a PPSA, co powoduje umorzenie postępowania w tym zakresie. Natomiast prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego przyznaje się, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co w niniejszej sprawie zostało udowodnione.Stan faktyczny
W. R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. Jego jedynym dochodem jest świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1.406 zł, a miesięczne wydatki przekraczają tę kwotę. Nie posiada majątku ani oszczędności, mieszka z matką, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca jest studentem doktoranckim z lekkim stopniem niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
1. Umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Tomasz Oleksicki, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi W. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2017 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
W. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego podając, iż pozostaje sam w gospodarstwie domowym. Źródło miesięcznego utrzymania skarżącego stanowi świadczenie pielęgnacyjne w wysokości 1.406 zł. Wykazane wydatki stałe to: koszty leczenia i rehabilitacji – 300 zł; media – 200 zł; koszty mieszkania – 200 zł; koszty utrzymania własnego (żywność, ubranie, środki czystości) – 500 zł; alimenty – 800 zł. Wnioskodawca nie posiada majątku, w tym: zgromadzonych oszczędności i przedmiotów wartościowych (k. 18 – 19).
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 27 października br.
(k. 21) W. R. oświadczył, iż nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego ze swoją matką J. R., nie zna wysokości jej dochodów oraz składników majątku. Wnioskodawca nie dysponuje tytułem prawnym do nieruchomości wskazanej jako adres do korespondencji, nie posiada również samochodu. Skarżący nie otrzymuje stypendium socjalnego oraz stypendium dla niepełnosprawnych w związku ze studiami. W. R. nie gromadzi rachunków dokumentujących ponoszone miesięczne wydatki (k. 23).
Do akt sprawy skarżący dołączył: zaświadczenie z urzędu skarbowego
o dochodzie członka rodziny podlegającym opodatkowaniu (k. 24); zaświadczenie Wójta Gminy T. K. o wysokości otrzymywanego świadczenia pielęgnacyjnego (k. 25); pismo z dnia [...] października 2017 r. dot. poziomu i struktury minimum socjalnego w marcu 2017 r. (k. 26 – 27); wyciąg z rachunku bankowego za okres [...] sierpnia – [...] listopada br. (k. 28).
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku celowego. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji.
Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez W. R. podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W rozpatrywanym przypadku W. R. dowiódł, iż nie jest
w stanie ponieść kosztów ustanowienia radcy prawnego.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał, iż wysokość jego miesięcznego dochodu to 1.406 zł (świadczenie pielęgnacyjne) – k. 25. Wykazane wydatki miesięczne skarżącego wynoszą łącznie około 2.000 zł. W. R. pozostaje sam w gospodarstwie domowym (mieszka z matką, lecz prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe), nie posiada majątku. Wnioskodawca jest studentem historii i socjologii, jest w trakcie studiów doktoranckich, ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności. Przedstawione powyżej okoliczności są potwierdzone w wywiadach środowiskowych przeprowadzonych przez pracowników GOPS w T. K. (k. 57 – 58; k. 50 – 51; k. 42 - 43 akt administracyjnych sprawy).
W tej sytuacji biorąc pod uwagę przede wszystkim, iż jedynym źródłem dochodu skarżącego jest świadczenie z zakresu pomocy społecznej tj. świadczenie pielęgnacyjne oraz fakt, iż wnioskodawca nie dysponuje majątkiem, w tym zgromadzonymi oszczędnościami, to należy zatem stwierdzić, iż W. R. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów ustanowienia radcy prawnego w sprawie niniejszej.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło