II SA/Bk 62/19

WyrokWSA w Białymstoku2019-03-06

Skład orzekający: Jacek Pruszyński, Małgorzata Anna Dziemianowicz, Dariusz Marian Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezydent Miasta może odmówić zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu, jeśli opłata została uiszczona na podstawie rozporządzenia, które później zostało uznane za niekonstytucyjne i sprzeczne z ustawą, a w momencie żądania zwrotu nieobowiązujące?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odmowa zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu była niezgodna z prawem. Pomimo że opłata została pobrana w okresie obowiązywania rozporządzenia, które później uznano za niekonstytucyjne, sąd administracyjny jest uprawniony do oceny zgodności przepisów z Konstytucją i ustawami. Ponadto, w momencie rozpatrywania sprawy o zwrot, wadliwe rozporządzenie już nie obowiązywało, a jego miejsce zajęło nowe, ustalające opłatę na poziomie kosztów faktycznych. W związku z tym, skarżącej spółce przysługuje zwrot nadpłaty.
Stan faktyczny
Spółka P. Sp. z o.o. wniosła o zwrot części opłaty za wydanie karty pojazdu, argumentując, że została ona uiszczona w zawyżonej wysokości na podstawie rozporządzenia, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niekonstytucyjne. Prezydent Miasta odmówił zwrotu, twierdząc, że wyrok TK miał skutki na przyszłość, a opłata została pobrana zgodnie z obowiązującym prawem. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, Konstytucji RP, ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz prawa wspólnotowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności (odmowy zwrotu opłaty) oraz stwierdził, że skarżącemu przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu w kwocie 425 zł. Zasądził od Prezydenta Miasta na rzecz skarżącego kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. w W. na czynność Prezydenta Miasta B. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części kwoty z tytułu opłaty za wydanie karty pojazdu 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności oraz stwierdza, że skarżącemu P. Sp. z o.o. w W. przysługuje uprawnienie do zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w kwocie 425 zł (słownie: czterysta dwadzieścia pięć złotych), 2. zasądza od Prezydenta Miasta B. na rzecz skarżącego P. Sp. z o.o. w W. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] listopada 2018 r. P. Sp. z o.o. w W. (dalej powoływana również jako: "Spółka", "Skarżąca") wystąpiła do Prezydenta Miasta B. o zwrot łącznej kwoty 16.100,00 zł za wydanie 32 kart pojazdów dla pojazdów o wymienionych w piśmie numerach rejestracyjnych. Rozpatrywana sprawa dotyczy uprawnienia do otrzymania zwrotu kwoty 425,00 zł, stanowiącej część wniesionej opłaty za wydanie karty pojazdu dla pojazdu F. o nr rej. [...]. Uzasadniając wniosek Spółka wskazała, że opłaty za wydanie kart pojazdu dla wyszczególnionych pojazdów zostały uiszczone w wysokości przewidzianej w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. z 2003 r. Nr 137, poz. 1310, dalej jako: "rozporządzenie"), do którego odnosi się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r. sygn. akt U 6/04, wskazujący na jego sprzeczność z ustawą. Podniosła przy tym, że podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu ponad faktyczne koszty jej wytworzenia stanowiło nową daninę publiczną i naruszało art. 217 Konstytucji RP, zgodnie z którym tego rodzaju daniny mogą być nakładane tylko na podstawie ustawy, a nie aktów podustawowych. Zdaniem Spółki, organ pobrał opłaty bez stosownej podstawy prawnej. Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta B. stwierdził brak podstaw do zwrotu na rzecz Spółki wnioskowanej kwoty, podnosząc, że wyrok TK z dnia 17 stycznia 2006 r. określił skutki na przyszłość, a jego moc obowiązująca nie rozciąga się na stany faktyczne powstałe przed dniem jego ogłoszenia lub przed innym wyznaczonym przez TK terminem utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (tu: § 1 ust. 1 rozporządzenia). Z kolei opłata związana z rejestracją pojazdu została pobrana w granicach i na podstawie powszechnie obowiązującego prawa. Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na powyższe rozstrzygnięcie, domagając się jego uchylenia i uznania obowiązku Prezydenta Miasta B. dokonania na jej rzecz zwrotu kwoty 425 zł stanowiącej część opłaty za wydanie karty pojazdu ponad kwotę wynikającą z art. 77 ust. 3 w zw. z ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej czynności Skarżąca zarzuciła naruszenie: - przepisów postępowania, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: "k.p.a."); - prawa materialnego, przez zastosowanie w tej sprawie przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia, w sytuacji jego niezgodności z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP; - prawa materialnego, przez niezastosowanie w stanie faktycznym sprawy przepisu art. 90 akapit pierwszy Traktatu Wspólnot Europejskich (obecnie art. 110 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), który sprzeciwia się opłacie związanej z wydaniem pierwszej karty pojazdu sprowadzonego z innego państwa członkowskiego; - prawa materialnego, przez niezastosowanie zasady pierwszeństwa prawa wspólnotowego, z której wynika, że organ krajowy stosujący prawo jest obowiązany pominąć normę krajową w zakresie, w jakim jest ona sprzeczna z normą wspólnotową, a w stanie faktycznym sprawy sprzeczny z art. 90 akapit pierwszy TWE, przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia. Uzasadniając powyższe zarzuty, Skarżąca wskazała na przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia, do którego odnosi się wyrok TK z dnia 17 stycznia 2006 r., stwierdzający jego niekonstytucyjność oraz sprzeczność z ustawą od początku jego obowiązywania, bowiem podwyższenie opłaty za wydanie karty pojazdu ponad faktyczne koszty jej wytworzenia stanowiło nową daninę publiczną co naruszało przepis art. 217 Konstytucji RP. Podniosła również, że organy pobierając opłatę za wydanie karty pojazdu ponad koszt jej wytworzenia czyniły to bez podstawy prawnej, co jest niezgodne z art. 217 i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 Prawa o ruchu drogowym i rodzi obowiązek zwrotu nadpłaty. Spółka zauważyła, że opłaty pobierane w oparciu o przepisy niekonstytucyjne są opłatami nienależnymi. Organy administracji publicznej związane są bezpośrednio Konstytucją i mają obowiązek odmówić stosowania przepisów prawa, które stoją w sprzeczności z ustawą zasadniczą, a sądy administracyjne - na mocy art. 184, art. 178 ust. 1 i art. 8 Konstytucji RP – uprawnione są do badania konstytucyjności aktu podustawowego w procesie kontroli legalności decyzji administracyjnej w konkretnej sprawie. W opinii Spółki, pobierając zawyżoną opłatę za wydanie karty pojazdu, organ naruszył również art. 90 akapit pierwszy TWE, do którego stosowania był zobowiązany, zgodnie z zasadą nadrzędności nad prawem krajowym oraz bezpośredniego stosowania prawa wspólnotowego. Sprzeciwia się on bowiem opłacie, która to opłata jest w praktyce nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w państwie pobierającym opłatę używanego pojazdu samochodowego, jeśli jest on tam już zarejestrowany. Spółka podkreśliła, że w rozporządzeniu Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu (Dz. U. Nr 57, poz. 611 i 612), jak i rozporządzeniu z dnia 18 maja 2001 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wysokości opłat za wydanie karty pojazdu (Dz. U. Nr 52, poz. 558) w ich § 1 ustalono opłaty za wydanie karty pojazdu na poziomie faktycznych kosztów ich wytworzenia tj. odpowiednio 50 zł i 55 zł. Natomiast w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 4 marca 2002 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 18 poz. 177) koszty produkcji takiej samej karty pojazdu wzrosły dziesięciokrotnie i opłatę w § 1 ust. 1 tego rozporządzenia określono w wysokości 500 zł, a w § 1 ust. 2 w kwocie 1000 zł, podczas gdy za wydanie wtórnika karty pojazdu organ rejestrujący pobierał 75 zł opłaty, zgodnie z § 1 ust. 3 tego rozporządzenia, a więc na poziomie faktycznych kosztów jej wyprodukowania. Spółka stanęła na stanowisku, że pomimo iż TK odroczył do 1 maja 2006 r. moc obowiązującą § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r., to należy przyjąć, że przepis ten był niekonstytucyjny i sprzeczny z ustawą od początku, a odmowa zwrotu części opłaty za kartę pojazdu narusza prawo, jako pozbawiona podstawy prawnej. Pobierając zawyżoną opłatę organ powinien był wiedzieć o wadliwości stosowanego przepisu, a więc liczyć się z obowiązkiem, przynajmniej w części, jej zwrotu. Dalej Skarżąca wskazywała, że wbrew twierdzeniom organu, żądanie zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość, wynikają bezpośrednio z przepisów prawa, zatem organ jest obowiązany do pobierania opłaty za kartę, bez wydania odrębnego aktu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu albowiem zaskarżona czynność była niezgodna z prawem. Przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestia odmowy zwrotu skarżącej Spółce kwoty 425 złotych tytułem części opłaty za kartę pojazdu, uiszczonej w dniu [...].12.2005 r. w wysokości 500 złotych z tytułu rejestracji pojazdu marki F. o numerze rejestracyjnym [...]. W sprawie o tak zakreślonym przedmiocie dopuszczalna jest zarówno droga sądowa przed sądem powszechnym, jak i przed sądem administracyjnym. Kwestię dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej przesądził w sposób wiążący Naczelny Sąd Administracyjny uchwałą 7 sędziów z dnia 4.02.2008r. w sprawie I OPS 3/07 (ONSAiWSA 2008/2/21). Wskazał, że skierowanie do organu żądania zwrotu opłaty za wydanie karty pojazdu, uiszczonej na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu – jest sprawą administracyjną, którą organ załatwia w drodze aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei dopuszczalność dochodzenia przedmiotowych roszczeń przed sądem powszechnym przesądził Sąd Najwyższy uchwałą z dnia 16.05.2007 r. III CZP 35/07 (OSNC 2008/7-8/72). Strona może zatem skierować żądanie albo na drogę procesu cywilnego, albo na drogę administracyjną, bowiem – jak ocenił NSA – stwierdzenie w postępowaniu administracyjnym, że administracyjny obowiązek organu wobec strony istnieje lub nie istnieje w określonym zakresie, nie wyklucza dochodzenia przez stronę w postępowaniu cywilnym realizacji tego obowiązku, jeżeli organ nie wykona świadczenia. Rozstrzygnięcie sądu administracyjnego o istnieniu lub nieistnieniu takiego obowiązku może mieć zasadnicze znaczenie w toku rozpoznawana sprawy cywilnej o zapłatę. Wybór sposobu dochodzenia zwrotu opłaty zależy zatem od strony, która w sprawie niniejszej zdecydowała się na drogę administracyjną. Przesądzenie przez NSA w uchwale z dnia 4.02.2008 r., że czynność zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu ma charakter czynności materialno – technicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oznacza, że strona zamierzająca poddać taką czynność kontroli sądu powinna wyczerpać, przed wniesieniem skargi, drogę postępowania administracyjnego. W sprawie niniejszej skarżąca Spółka dopełniła tego formalnego obowiązku, ponieważ pismem, które wpłynęło do organu w dniu [...].11.2018r.r. wezwała Prezydenta Miasta B. do usunięcia naruszenia prawa, którego dopuścił się odmawiając mu zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu. Wezwanie strony skarżącej do usunięcia naruszenia prawa czynnością odmowy zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, zostało złożone w ciągu 14 dni od dnia doręczenia pisma odmawiającego zwrotu, a zatem w terminie przewidzianym art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga została wniesiona do sądu przed upływem 30 dni od daty udzielenia przez organ odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa a zatem w terminie określonym art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozstrzygnięcie sprowadza się od odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalny jest zwrot kwoty 425 złotych tytułem części uiszczonej opłaty za wydanie karty pojazdu w sytuacji, gdy w dacie ponoszenia zawyżonych – zdaniem skarżącej Spółki – kosztów wynikały one z aktu prawnego (rozporządzenia) następnie uznanego za niekonstytucyjny i w sytuacji, gdy w chwili żądania zwrotu niekonstytucyjne przepisy już nie obowiązywały. Skarżąca spółka uiściła sporną opłatę w kwocie 500 złotych w dniu [...].12.2005 r. na podstawie § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz. U. Nr 137, poz. 1310). Wyrokiem z dnia 17.01.2006 r. sygn. U 6/04 (OTK-A 2006/1/3) Trybunał Konstytucyjny stwierdził niekonstytucyjność tego przepisu poprzez niezgodność z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym i art. 92 ust. 1 oraz 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, odraczając utratę jego mocy obowiązującej do dnia 1.05.2006 r. Trybunał stwierdził, że niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia z powołanymi przepisami ustawy polega na zawyżeniu wysokości opłaty, co wykracza poza granice delegacji ustawowej. W art. 77 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym stwierdzono bowiem, że wysokość opłaty za kartę pojazdu powinna odpowiadać wysokości kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart pojazdów, powinna być ekwiwalentna w stosunku do usługi administracyjnej. Ustalenie opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 500 złotych, podczas gdy w poprzednio obowiązującym rozporządzeniu ustalona ona była w wysokości 75 złotych, nie pozostaje - jak stwierdził Trybunał - w związku z kosztami usługi, co jest sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP. Opłata w części podwyższonej jest już daniną publiczną, a taka może być wprowadzona tylko na podstawie ustawy. W następstwie powyższego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, Minister Transportu i Budownictwa wydał w dniu 28.03.2006 r. nowe rozporządzenie (Dz. U. Nr 59, poz. 421), w którym określił wysokość opłaty za kartę pojazdu w kwocie 75 złotych. Wskazane rozporządzenie weszło w życie z dniem 15.04.2006 r. tj. jeszcze przed datą ustaloną przez Trybunał jako data utraty mocy obowiązującej niekonstytucyjnego przepisu i z tym dniem utraciło moc poprzednie rozporządzenie z dnia 28.07.2003 r. Mając powyższe na uwadze skład orzekający ocenił czynność Prezydenta Miasta B. odmawiającą zwrotu części opłaty za kartę pojazdu, za niezgodną z prawem. Rację ma wprawdzie organ, że opłatę pobrano w okresie obowiązywania Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28.07.2003 r. przewidującego taką a nie inną kwotę opłaty. W postępowaniu przed sądem administracyjnym taki argument nie ma jednak znaczenia. Zgodnie bowiem z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP sędziowie są niezawiśli i podlegają wyłącznie Konstytucji i ustawom. Z kolei przepis art. 8 ust. 2 Konstytucji stanowi, że jej przepisy można stosować bezpośrednio. Niezawisłość sędziowska uprawnia sędziów do odmowy zastosowania w konkretnej sprawie przepisu rozporządzenia będącego aktem podustawowym, który jest niezgodny z Konstytucją lub ustawą (vide: wyrok NSA z dnia 9.12.2009r. I OSK 773/09, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niezależnie zatem od tego, że sporne rozporządzenie (z dnia 28.07.2003 r.) utraciło moc obowiązującą dopiero z dniem 15.04.2006 r. – sąd, kontrolując legalność odmowy zwrotu części opłaty jako zawyżonej, uprawniony jest do oceny przepisów rozporządzenia na datę dokonania czynności będącej powodem żądania zwrotu. W ramach tej oceny skład orzekający stwierdził, że późniejsze przesądzenie przez Trybunał Konstytucyjny kwestii niezgodności § 1 ust. 2 rozporządzenia z Konstytucją i ustawą Prawo o ruchu drogowym, uprawnia do przyjęcia, że powołany przepis, z przyczyn powołanych przez Trybunał Konstytucyjny, nie był zgodny z ustawą i Konstytucją również w dacie jego obowiązywania. Kwota 500 złotych opłaty nie pozostawała bowiem w związku z kosztami świadczonej czynności administracyjnej (wydania karty pojazdu), a przez to nabierała cech daniny publicznej. Było to sprzeczne z art. 217 Konstytucji RP, który zastrzega prawo ustanawiania danin publicznych dla materii ustawowej. Zgodnie z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, Minister Infrastruktury był upoważniony do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat za kartę pojazdu mając na uwadze znaczenie tych kart dla rejestracji pojazdu oraz wysokość kosztów związanych z drukiem i dystrybucją kart. Tymczasem wydając sporny przepis określający wysokość przedmiotowej opłaty na kwotę 500 złotych Minister Infrastruktury przekroczył upoważnienie ustawowe i wkroczył w sferę działania prawodawcy. Obliguje to skład orzekający w sprawie niniejszej, której przedmiotem jest odmowa zwrotu części opłaty za kartę pojazdu uiszczonej w dacie jego obowiązywania, do niezastosowania § 1 rozporządzenia z dnia 28.07.2003 r., a przez to do oceny, że pobrana w dniu [...].12.2005r. opłata – w części ponad faktyczne koszty wydania karty – była niezgodna z prawem. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu opłaty wskazany akt podustawowy już nie obowiązywał, bowiem został zastąpiony nowym rozporządzeniem ustalającym wysokość opłaty za wydanie karty pojazdu na kwotę 75 złotych. Rozpoznając zatem sprawę o zwrot opłaty, która jest sprawą nową w stosunku do sprawy jej uiszczenia, miał prawo zastosować przepisy obowiązujące w dacie podejmowania czynności w sprawie zwrotu opłaty. Skoro zostało wykazane, że opłata za wydanie karty pojazdu określona rozporządzeniem z dnia 28.07.2003 r. był zawyżona w stosunku do kosztów wytworzenia (druku i dystrybucji), to skarżącej spółce należy się zwrot różnicy kwoty faktycznie uiszczonej i kwoty opłaty obecnie obowiązującej, uwzględniającej rzeczywiste koszty wydania karty pojazdu. Rozpatrując sprawę należy także mieć na uwadze sprzeczność kwestionowanej regulacji z art. 90 TWE. W dniu 16.04.2003 r. Polska podpisała z Państwami członkowskimi Unii Europejskiej Traktat o przystąpieniu do Unii Europejskiej. (Dz. U. Nr 90, poz. 864). Stosownie do art. 2 Aktu o warunkach przystąpienia, stanowiącego część Traktatu, od dnia przystąpienia do Unii, Polska jest związania postanowieniami Traktatów założycielskich i aktów przyjętych przez instytucje Wspólnot i Europejski Bank Centralny. Od dnia 1.05.2004 r. normy prawa wspólnotowego stały się częścią polskiego porządku prawnego. Zgodnie z powyższymi uregulowaniami pierwszeństwo przed przepisami zawartymi w krajowym systemie prawa ma prawo wspólnotowe, w tym art. 90 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Z treści tego przepisu wynika, że Państwa Członkowskie nie nakładają bezpośrednio lub pośrednio na towary z innych Państw członkowskich jakichkolwiek podatków wewnętrznych wyższych od tych, które nakładają bezpośrednio lub pośrednio na podobne towary krajowe (zasada niedyskryminacji w ramach wspólnego rynku). Europejski Trybunał Sprawiedliwości w postanowieniu z dnia 10.12.2007 r. w trybie prejudycjalnym w sprawie C – 134/07 Piotr Kawala v. Gmina Miasta Jaworzna orzekł, że sporna opłata jest objęta zakazem z art. 90 akapit 1 TWE, co należy interpretować w ten sposób, że przepis ten sprzeciwia się opłacie takiej, jak przewidziana w § 1 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28.07.2003r., która to opłata jest nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, lecz nie jest nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego, jeżeli jest on tam już zarejestrowany. Z uwagi na to, że § 1 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 28.07.2003 r. wykracza poza obszar regulacji ustawowej i jest sprzeczny z art. 90 TWE, zasadna jest odmowa jego zastosowania w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego zauważyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych poruszona została także kwestia przedawnienia żądania zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu. W tej kwestii wskazuje się, że od 1.01.2010 r. obowiązuje ustawa z 27.08.2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157 poz. 1240 ze zm.), w której zapisano, że środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są między innymi dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw (art. 60 ust. 1 pkt 7) oraz wskazano, że do spraw dotyczących takich należności stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej (art. 67). W przepisie art. 115 ust. 1 ustawy z 27.08.2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. z 2009, Nr 157, poz. 1241 ze zm.) zawarto normę intertemporalną, zgodnie z którą do spraw dotyczących niepodatkowych należności budżetowych, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Norma ta, zdaniem sadu, nie odnosi się do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie niniejszej, gdyż dotyczy wyłącznie spraw "w toku", a nie spraw już zakończonych, dla których ustawodawca nie przewidywał decyzyjnego trybu załatwienia. Powołane przepisy ustawy o finansach publicznych nie mogą znaleźć tutaj zastosowania. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 29.03.2012 r. sygn. II SA/Op 669/11, że "gdyby do zwrotu należności pobranej pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów z zakresu prawa administracyjnego, które nie przewidywały przedawnienia roszczeń w tym zakresie, stosować wprost przepisy nowej ustawy o finansach publicznych, wówczas postępowanie zostałoby poddane reżimowi określonemu art. 61 i nast. ustawy o finansach publicznych, przewidującemu decyzyjny tryb rozstrzygania spraw. Oznaczałoby to również, że z mocy art. 67 in fine tej ustawy, odpowiednie zastosowanie miałyby przepisy Działu III ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa i - co istotne – skutkowałoby to koniecznością zastosowania terminów przedawnienia wynikających z tej ustawy. Byłoby to jednak sprzeczne z treścią przepisów obowiązujących w dacie pobrania opłaty, które – jak wskazano już wyżej – nie obwarowywały czynności zwrotu jakimkolwiek terminem przedawnienia". W konsekwencji w sprawie tej powinien mieć zastosowanie dotychczasowy tryb rozstrzygania przez organ żądań zwrotu nadpłaconej opłaty za kartę pojazdu tj. w formie czynności, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego, a nie w drodze decyzji opartej o przepisy art. 61 ustawy o finansach publicznych. Podobne stanowisko zajął WSA w Gliwicach w wyroku z 26.03.2012 r. sygn. II SA/GL163/12. Skład orzekający w sprawie niniejszej podziela powyższe stanowiska i tym samym nie aprobuje innych prezentowanych w orzecznictwie (vide: wyroki WSA w Poznaniu z 15.12.2011 r. sygn. II SA/Po 980/11 oraz z 15.03.2012 r. sygn. III SA/Po 86/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd za niezasadny uznał wniosek pełnomocnika organu zgłoszony na rozprawie w przedmiocie połączenia spraw rozpoznawanych z udziałem strony P. sp. z o.o. w W. do wspólnego rozpoznania i wyrokowania. Miał przy tym na względzie okoliczność, iż w każdej rozpoznawanej sprawie rejestracja i pobór opłaty za kartę pojazdu dotyczyło pojazdu o innym numerze rejestracyjnym, różnych marek pojazdu i wiązało się z czynnościami techniczno – administracyjnymi podejmowanymi przez organ w różnych datach. Okoliczności powyższe przesądzają o tym, że mamy do czynienia - w sensie rozpoznawania i orzekania – każdorazowo z inną sprawą, opartą na tym samym stanie prawnym, jednak nie tożsamym stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 146 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji. Stwierdzenie bezskuteczności czynności odmowy zwrotu części opłaty za wydanie karty pojazdu z jednoczesnym stwierdzeniem uprawnienia skarżącej Spółki do zwrotu przedmiotowej opłaty wywołuje skutek w postaci powstania po stronie organu obowiązku dokonania zwrotu spornej kwoty. O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 210 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (100 zł opłaty od skargi, 480 zł wynagrodzenia pełnomocnika, 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło