II SA/Bk 621/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Referendarz sądowy Tomasz Oleksicki po rozpoznaniu w dniu 03 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku w przedmiocie przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Ś. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego postanawia 1. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej, 2. w pozostałym zakresie oddalić wniosek. B. Ś. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych (k. 241), podając, iż utrzymuje się z pracy w gospodarstwie rolnym o pow. [...] ha oraz wydzierżawionych [...] ha, w którym prowadzi hodowlę drobiu. Z tytułu prowadzonej działalności rolniczej uzyskuje dochód w wysokości 1.500 zł miesięcznie – po przeliczeniu dochodu rocznego na poszczególne miesiące (k. 242). Skarżąca podkreśliła, iż niskie ceny drobiu nie zmieniły się od ubiegłego roku, ceny pasz wzrosły natomiast o 30% w porównaniu z rokiem ubiegłym – z 800 zł do 1100 zł za tonę. W czerwcu 2007 r. skarżąca zakupiła pisklęta gęsi, w tym celu (z powodu braku oszczędności) zaciągnęła kredyt w wysokości 170.000 zł. Cykl produkcyjny trwa 16 tygodni, wynagrodzenie za sprzedany drób wnioskodawczyni otrzyma w listopadzie 2007 r. Do tego czasu B. Ś. musi ponosić wydatki na zakup paszy, energii elektrycznej, oleju napędowego do ciągnika oraz naprawę maszyn. B. Ś. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci w wieku 12 i 20 lat. Majątek wnioskodawczyni stanowią: dom o pow. [...] m², nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz wydzierżawione [...] ha, samochód osobowy marki [...] i podstawowe maszyny rolnicze konieczne do uprawy ziemi, w tym ciągnik rolniczy – [...] oraz ciągnik rolniczy [...]. W skład miesięcznych wydatków rodziny wchodzą opłaty ponoszone na: zakup artykułów żywnościowych – 500 zł; odzież – 200 zł, środki czystości – 100 zł, dojazdy do szkoły - 120 zł, telefon i światło – 300 zł (k. 242). B. Ś. podkreśliła, iż wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pokrywa z kredytu zaciągniętego w [...], który jest spłacany po uzyskaniu dochodu z produkcji zwierzęcej – odsetki są opłacane na bieżąco. Obecnie wnioskodawczyni spłaca miesięczne odsetki od: kredytu obrotowego w wysokości 1100 zł, kredytu inwestycyjnego w wysokości 300 zł. Kwartalnie skarżąca spłaca 2625 zł z tytułu poręczenia kredytu zaciągniętego w banku [...] w B. W czerwcu 2007 r. B. Ś. otrzymała dopłatę do produkcji rolnej w wysokości 10.000 zł, kwota ta została przeznaczona na prowadzenie gospodarstwa rolnego (k. 242). Wnioskodawczyni nie posiada innych źródeł dochodu, nie otrzymuje alimentów od byłego małżonka, na posiadanym gospodarstwie rolnym ustanowiona została hipoteka kaucyjna w kwocie 250.000 zł na rzecz [...] w B. Pismem z dnia 04 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wezwał B. Ś. do złożenia oświadczenia, w którym należało wykazać: rok produkcji i szacunkową wartość samochodu osobowego marki [...] oraz posiadanych ciągników rolniczych; dochody uzyskane w bieżącym roku z tytułu sprzedaży drobiu (należało przedstawić dokumenty poświadczające wysokość osiągniętego dochodu np. rachunki, faktury itp.); wysokość wydatków ponoszonych w związku z reprezentowaniem strony przez profesjonalnego pełnomocnika. Dodatkowo należało nadesłać: wyciągi z rachunków bankowych skarżącej za okres czerwiec – sierpień 2007 r. oraz dokumenty poświadczające wysokość ponoszonych przez wnioskodawczynię miesięcznych wydatków (w tym wysokość spłacanych rat kredytów wraz z odsetkami). W odpowiedzi na powyższe wezwanie B. Ś. stwierdziła, iż jest właścicielką samochodu osobowego [...] rok produkcji [...], o wartości szacunkowej 30.000 zł; ciągnika rolniczego [...] rok produkcji [...], o wartości szacunkowej 50.000 zł oraz ciągnika rolniczego [...] rok produkcji [...], wartość szacunkowa 100.000 zł. Dochód skarżącej z tytułu sprzedaży drobiu został określony w roku bieżącym na kwotę 23.340 zł – dołączona do akt sprawy decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...]. Koszty ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika zostały pokryte w 2004 r., obecnie wnioskodawczyni nie ponosi żadnych opłat z tym związanych. B. Ś. spłaca: 170.000 zł tytułem zaciągniętego kredytu obrotowego przeznaczonego na utrzymanie produkcji rolnej (termin płatności 100.000 zł upływa z dniem 31 grudnia 2007 r., natomiast 70.000 zł z dniem 31 marca 2008 r.). Skarżąca na bieżąco uiszcza odsetki od wzmiankowanego ostatnio kredytu w kwocie 1100 zł miesięcznie. Ponadto, wnioskodawczyni spłaca: odsetki od kredytu inwestycyjnego preferencyjnego zaciągniętego na kwotę 82.000 zł na zakup ciągnika [...], w wysokości 236 zł miesięcznie oraz 2625 zł kwartalnie, tytułem poręczenia za kredyt zaciągnięty przez M. i Z. L. Dodatkowo B. Ś. zaakcentowała, że utrzymanie produkcji w prowadzonym gospodarstwie rolnym wymaga nakładów na zakup: pasz, zboża, dodatków mineralnych, witamin dla zwierząt, paliwa, smarów do ciągników i maszyn rolniczych, środków ochrony roślin, nawozów, węgla oraz ponoszenia opłat związanych z energią elektryczną, opieką weterynaryjną, wodą i wynajęciem kombajnu. Zachowanie płynności finansowej prowadzonej działalności rolniczej wymaga zgromadzenia 110.000 zł na koniec bieżącego roku, gdyż brak tej kwoty spowoduje niemożność spłaty zaciągniętych kredytów. Wnioskodawczyni musi zakupić 90 ton pszenicy w cenie 900 zł za tonę oraz 410 ton owsa w cenie 600 zł za tonę – własnego zboża skarżąca posiada 80 ton (k. 247-248). Do akt sprawy wnioskodawczyni nie dołączyła dokumentów określonych w cytowanym wezwaniu z dnia 04 września 2007 r., wywodząc, iż nie prowadzi ksiąg rachunkowych oraz nie dysponuje dokumentacją określającą wysokość nakładów ponoszonych na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Skarżąca uzyskuje dochody jednorazowo po zakończeniu cyklu produkcyjnego (k. 245). Zgodnie z treścią art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa ciężar dowodu, a w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tym stanie rzeczy rozstrzygniecie sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W złożonym oświadczeniu B. Ś. wykazała, iż pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwójką dzieci w wieku 12 i 20 lat. Źródło utrzymania rodziny stanowi dochód z tytułu prowadzonej działalności rolniczej (hodowla drobiu) w wysokości 1500 zł miesięcznie (k. 242), w roku bieżącym dochód ze sprzedaży drobiu został określony na kwotę 23340 zł (dołączona do akt sprawy decyzja Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] lipca 2007 r., Nr [...]). W skład majątku wnioskodawczyni wchodzą: dom o pow. [...] m², nieruchomość rolna o pow. [...] ha oraz dzierżawione [...] ha, samochód osobowy marki [...] rok produkcji [...], podstawowe maszyny rolnicze konieczne do uprawy ziemi, w tym ciągnik rolniczy – [...] rok produkcji [...] oraz ciągnik rolniczy [...] rok produkcji [...]. Wyszczególnione miesięczne wydatki rodziny skarżącej wynoszą łącznie 1220 zł (zakup artykułów żywnościowych – 500 zł; odzież – 200 zł, środki czystości – 100 zł, dojazdy do szkoły 120 zł, telefon i światło – 300 zł). Wnioskodawczyni jest zadłużona z tytułu zaciągniętych kredytów na łączną kwotę 252.000 zł (170.000 zł kredyt obrotowy przeznaczony na utrzymanie produkcji rolnej oraz 82.000 zł kredyt inwestycyjny preferencyjny na zakup ciągnika [...]), dodatkowo na gospodarstwie rolnym skarżącej ustanowiona została hipoteka kaucyjna w kwocie 250.000 zł. B. Ś. spłaca łącznie 1336 zł miesięcznie z tytułu odsetek od zaciągniętych kredytów oraz kwartalnie tytułem spłaty poręczenia za kredyt zaciągnięty przez M. i Z. L. – 2625 zł. Obecnie wydatki skarżącej związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego pokrywane są z zaciągniętego kredytu obrotowego. Z uwagi na czas trwania cyklu produkcyjnego wynagrodzenie za sprzedany drób wnioskodawczyni uzyska w listopadzie 2007 r. W czerwcu 2007 r. B. Ś. otrzymała dopłatę do produkcji rolnej w wysokości 10.000 zł, kwota ta została przeznaczona na prowadzenie gospodarstwa rolnego. Wnioskodawczyni nie otrzymuje alimentów. W tym miejscu należy wskazać, iż na obecnym etapie postępowania koszty sądowe ograniczają się do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 250 zł. Powyższe okoliczności, a w szczególności wykazany majątek, wysokość zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów i danego poręczenia majątkowego, brak oszczędności oraz fakt uzyskiwania dochodu z prowadzonego gospodarstwa rolnego z uwzględnieniem wzrostu cen środków produkcji rolnej oraz specyfiki prowadzonej działalności produkcyjnej pozwalają na przyznanie B. Ś. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Sytuacja materialna wnioskodawczyni uzasadnia stwierdzenie, że poniesienie przez nią pełnych kosztów sądowych, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym, natomiast przyznane zwolnienie umożliwi rozpoznanie niniejszej sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 3 i 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.