II SA/Bk 621/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.) po rozpoznaniu w dniu 30 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J. J. i A. U. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji drogi p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Decyzją z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] kwietnia 2008r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji drogi powiatowej położonej w B. dla inwestycji polegającej na budowie ul. T. K. na odcinku od ul. M. do ul. L w B. wraz z budową i przebudową infrastruktury technicznej, budowie kładki dla pieszych, przepustu, przejścia dla drobnej zwierzyny (korytarz ekologiczny), sygnalizacji świetlnej na skrzyżowaniach i zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości na działkach nr ew. gruntów: 1031, 1032, 965, 964/5, 728, 587/28, 587/32, 587/17, 587/29, 585, 586, 576/2, 571/3, 568/2, 594, 595, 599/1, 596/2, 598, 571/6, 571/5, 571/4, 564, 603/1, 604, 567/1, 570/3, 570/5, 577/1, 578/1, 578/2, 584/1, 584/2, 587/34, 590/3, 589/16, 591/3, 592/2, 592/3, 593/1, 597/1, 600/3, 600/5, 623/1, 623/2 – obręb 10; 1996, 1999/2, 2112/6, 2112/5, 2112/1, 2116, 2112/2, 1998/1 – obręb 11. Decyzji tej na skutek wniosku inwestora został nadany rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2003r., nr 80, poz. 721 ze zm.). Potrzebę nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wnioskodawca uzasadnił tym, że realizacja przedmiotowej inwestycji jest przewidziana w budżecie miasta w bieżącym roku. W celu terminowej realizacji zadania z wnioskiem o uzyskanie decyzji o pozwolenie na budowę należy wystąpić najpóźniej w maju. Ponadto inwestycja jest niezbędna do domknięcia ciągłości ruchu obwodnicy śródmiejskiej. J. J. i A. U. wnieśli skargę do sądu administracyjnego na decyzję Wojewody P. Wraz ze skargą złożyli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podali, że w przedmiotowej sprawie występuje przesłanka niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podnieśli, że ostateczna decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi z mocy ustawy jest natychmiast wykonalna co dla skarżących oznacza, że zabiera się im część ich własności i na tej części nieruchomości Skarb Państwa może zachowywać się jak właściciel, czyli rozpocząć dalszy etap związany z budową Trasy. W praktyce oznacza to rozpoczęcie wycinki drzew na działkach w tym kilkunastoletniego orzecha włoskiego, którego system korzeniowy osusza ziemię, rozebranie płotów, budowli posadowionych na działkach, konieczność sprzedaży bądź zbycia w inny sposób rzeczy znajdujących się na przejętych częściach. Organ wykonując decyzję bezpodstawnie narazi strony na bardzo dużą szkodę moralną i materialna, której nie da się odwrócić. J. J. jest bowiem emerytką silnie emocjonalnie związaną ze swoją nieruchomością oraz ze swoimi roślinami. Konieczność usunięcia roślin z działki na pewno będzie bardzo przeżywać. Nadto zmuszona będzie do rozebrania części płotów, niektórych budowli, czego z uwagi na swój złoty wiek nie będzie w stanie wykonać samodzielnie i będzie zmuszona wynająć pomocnika za odpowiednią zapłatą. Z kolei dla A. U. wykonanie zaskarżonej decyzji oznacza konieczność likwidacji prowadzonej działalności gospodarczej, która znana jest w całym mieście od lat, bowiem jest on właścicielem wędzarni z tradycjami rodzinnymi. W konsekwencji poniesie on szkodę w postaci utraconych korzyści jakie do tej pory przynosiła mu prowadzona działalność. Nie będzie w stanie w inny sposób zarobić na utrzymanie rodziny, bo przez całe życie zarabiał prowadząc tę działalność. Przystosowanie się do nowej sytuacji odbije się na jego zdrowiu. Zmuszony będzie również wyprzedać część majątku jaki był zgromadzony na działce w budowlach, ponieważ nie będzie miał gdzie ich umieścić. Ewentualne odzyskanie tych rzeczy, w przypadku uchylenia decyzji, po prostu nie będzie możliwe. Nic także nie przywróci utraconego zdrowia ani też klientów, którzy po zlikwidowaniu działalności nie będą już przychodzić. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wstrzymanie wykonania decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady wyrażonej w art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), zgodnie z którą wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W myśl art. 61 §3 ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w §1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ma zatem możliwość, ale nie obowiązek wydania takiego postanowienia. Instytucja wstrzymania wykonania decyzji ma na celu ochronę strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem prawidłowości zaskarżonej decyzji. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie analizuje zatem wszelkich skutków jej wykonania, a jedynie rozważa, czy wykonanie decyzji przed zakończeniem postępowania sądowego może spowodować nieodwracalne pogorszenie sytuacji skarżącego po ewentualnym jej uchyleniu. Winien także wyważyć przeciwstawne interesy: indywidualny i społeczny. W przypadku zderzenia tych dwóch interesów sąd powinien świetle konkretnych okoliczności faktycznych rozważyć, który z nich zasługuje na uwzględnienie Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. nr 80, poz. 721 ze zm.) ma szczególny charakter, bowiem jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora w celu budowy drogi. W przedmiotowej sprawie wystąpiła sprzeczność interesu społecznego, którego należy upatrywać w budowie ul. T. K. oraz interesu skarżących, którzy nie mogą się pogodzić z ograniczeniem możliwości dysponowania nieruchomością. W wyniku wydanej decyzji istotnie ograniczono możliwość dysponowania nieruchomościami skarżących, jednakże ich zajęcie nastąpiło za odpowiednim odszkodowaniem, co wynika z treści art. 12 ust. 4 a i 18 ustawy. Ponadto stosownie do przepisu art. 13 ust. 3 ustawy jeżeli nabywana jest część nieruchomości, a pozostała część nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele właściwy zarządca drogi jest obowiązany do nabycia, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego, tej części nieruchomości. Odszkodowanie przewidziane za przejście nieruchomości na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego a także możliwość wykupu części nieruchomości nienadającej się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele wskazuje, że wykonanie decyzji nie prowadzi do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody ani też niebezpieczeństwa powstania trudnych do odwrócenia skutków. Jednocześnie skarżona decyzja dotyczy procesu inwestycyjnego budowy ul T. K. i jej wstrzymanie może spowodować poważne zakłócenia i opóźnienia w budowie tej drogi publicznej, co bez wątpienia naruszyłoby w sposób rażący interes społeczny. W świetle powyższego wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji należało uznać za niezasadny i oddalić go na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).