II SA/Bk 621/17
WyrokWSA w Białymstoku2017-12-05
Skład orzekający: Grażyna Gryglaszewska, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy część wywłaszczonej nieruchomości, na której znajduje się urządzone boisko do gry w piłkę koszykową, a pozostała część nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (teren zieleni parkowej urządzonej z urządzeniami towarzyszącymi o charakterze rekreacyjnym, zabawowym i sportowym), może zostać zwrócona poprzednim właścicielom lub ich spadkobiercom?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę Gminy S. na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu B. o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości. Sąd uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na części nieruchomości, która nie została zagospodarowana zgodnie z przeznaczeniem (teren zieleni parkowej), pomimo istnienia na innej części urządzonego boiska do gry w piłkę koszykową. Rozpoczęcie prac nad zagospodarowaniem pozostałej części nieruchomości po złożeniu wniosku o zwrot nie zmienia faktu, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w odpowiednim czasie.Stan faktyczny
Gmina S. wniosła skargę na decyzję Wojewody P. utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu B. o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości. Spadkobiercy poprzednich właścicieli wystąpili o zwrot części działki, która została przejęta na cele budowlane w 1976 r., a która według nich nie została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem. Starosta uznał część nieruchomości za zbędną i orzekł o jej zwrocie, co utrzymał Wojewoda. Gmina zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę
U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne.
Na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) - zarządzeniem Nr [...] Naczelnika Miasta i Gminy w S. z dnia [...] marca 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane, teren osiedla "L." w skład którego weszło szereg nieruchomości położonych w obrębie ulic [...], w tym działka oznaczona nr geod. [...] stanowiąca własność J. i I. B., ustalono jako teren budowlany i zatwierdzono jego podział na działki budowlane. Z tytułu przejęcia ww. nieruchomości byłym właścicielom, decyzją nr [...] z dnia [...] września 1976r. Naczelnika Miasta i Gminy w S., przyznano odszkodowanie w wysokości 55.483 zł.
A. B. i M. M. (spadkobiercy J. i I. B.) wnioskiem z dnia [...] września 2015 r. wystąpili do Starosty Powiatu B. o zwrot niewykorzystanej zgodnie z przeznaczeniem części działki o nr [...] o pow. 4811 m2 nieruchomości położonej w S., przejętej na własność Państwa zarządzeniem Naczelnika Miasta i Gminy w S. Nr [...] z dnia [...] marca 1976r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane na osiedlu "L.". Zdaniem wnioskujących uzyskane z podziału nieruchomości przeznaczone były do zbycia na rzecz osób prywatnych w celu ich zabudowy domami jednorodzinnymi, a do dnia dzisiejszego objęta wnioskiem część stanowi własność Gminy i nie podjęto na niej żadnych prac mających na celu realizację wskazanego celu.
Starosta Powiatu B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...]:
1) uznał, że część wywłaszczonej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], gm. S., oznaczonej jako działka o nr geod. [...] o powierzchni 0,1929 ha, stanowiącej własność Gminy S., stała się zbędna na cel wywłaszczenia;
2) zwrócił na współwłasność A. B. (udział 14) oraz M. M. (udział 14), nieruchomość położoną w S. przy ul. [...], gm. S., oznaczoną jako działka o nr geod. [...] o powierzchni 0,1929 ha;
3) ustalił wysokość odszkodowania z tytułu zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości na kwotę 11.987,55 zł.
4) zobowiązał niżej wymienione osoby do zwrotu na rzecz Gminy S. ustalonego odszkodowania, jednorazowo w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, w sposób następujący: (-) A. B., udział 1/2 , kwota 5.993,78 zł, (-) M. M., udział 1/2, kwota, 5.993,77 zł.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że przeprowadzone w dniu [...] grudnia 2015 r. oględziny wykazały, iż na części terenu znajduje się urządzone boisko do gry w piłkę koszykową (utwardzona asfaltem nawierzchnia, posadowione dwie bramki, teren ogrodzony). Pozostały natomiast teren porośnięty był w części trawą (bramka do piłki nożnej), a w części przysypany świeżym piaskiem. Na tej części w trakcie wizji trwały prace nad posadowieniem urządzeń do zabaw dla dzieci. W toku postępowania organ ustalił też, że na dzień wywłaszczenia tj. na dzień [...] marca 1976r. działka oznaczona nr geod. [...] znajdowała się na obszarze na którym obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla Mieszkaniowego "L." w S., uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 1975r. Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. W planie tym przedmiotowa działka przeznaczona była pod teren zieleni parkowej urządzonej z urządzeniami towarzyszącymi o charakterze rekreacyjnym, zabawowym i sportowym (symbol 19ZP).
Uwzględniając zebrany w toku postępowania materiał dowodowy organ I instancji stwierdził, że na części wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej w skład działki [...], zajętej pod boisko do gry w koszykówkę, cel wywłaszczenia został zrealizowany. Pozostała zaś część nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż teren nie został urządzony, nie posiadał żadnych cech terenu rekreacyjnego, sportowego czy też zabawowego. Nie posadowiono na gruncie żadnych urządzeń, nie posadzono żadnych drzew i krzewów. Zlokalizowana zaś na tym terenie pojedyncza bramka nie może być uznana za urządzone boisko do gry w piłkę nożną. Organ podkreślił końcowo, że wniosek o zwrot został złożony w dniu [...] września 2015r., natomiast teren zaczęto zagospodarowywać dopiero w grudniu 2015 roku, dlatego tę część wywłaszczonej nieruchomości organ uznał za zbędną na cel wywłaszczenia.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Burmistrz S. argumentując, iż w obrębie przedmiotowej nieruchomości już od co najmniej początku lat 90-tych funkcjonował urządzony plac zabaw oraz trawiaste boisko, o których stan dbała Gmina S., poprzez regularne zlecanie wymaganych prac remontowych poszczególnych urządzeń placu zabaw oraz koszenia boiska Komunalnemu Zakładowi Budżetowemu w S. Na poparcie swoich twierdzeń autor odwołania dołączył decyzję Zarządu Miasta i Gminy S. z dnia [...] listopada 1991 r. znak [...] z uzasadnienia której wynika, że w roku 1991 na działce oznaczonej nr geod. [...] (której część stanowi obecnie działkę oznaczoną nr geod. [...]) oprócz boiska asfaltowego funkcjonował również plac zabaw oraz ogólnodostępną dokumentację fotograficzną obszaru obejmującego między innymi działkę oznaczoną nr geod. [...], pochodzącą z Google Street View z lipca 2013 r., która przedstawia urządzony plac zabaw oraz urządzony teren rekreacyjny (trawiaste boisko sportowe) z piłkochwytem od strony ulicy [...].
Wojewoda P. po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy identycznie jak w postępowaniu pierwszoinstancyjnym oraz przeprowadził tożsamą ocenę prawną sprawy formułując wnioski końcowe o zgodności z prawem decyzji pierwszoinstancyjnej i wystąpieniu przesłanek do zwrotu nieruchomości oraz zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania w wysokości ustalonej przez rzeczoznawcę majątkowego. Organ odwoławczy wskazał na regulacje art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. oraz w szczególności art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., zgodnie z którym przepisy rozdziału 6 działu III u.g.n. stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Wojewoda ustalił również, identycznie jak organ pierwszej instancji, że na dzień wywłaszczenia tj. na dzień [...] marca 1976 r. działka oznaczona nr geod. [...] znajdowała się na obszarze na którym obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla Mieszkaniowego "L." w S., uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 1975 r. Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. Zdaniem Wojewody organ I instancji trafnie uznał że na części wywłaszczonej nieruchomości, wchodzącej w skład działki nr geod. [...], zajętej pod boisko do gry w koszykówkę, cel wywłaszczenia został zrealizowany. Natomiast pozostała część nie została zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, gdyż teren nie został urządzony, nie posiadał żadnych cech terenu rekreacyjnego, sportowego czy też zabawowego. Nie posadowiono na gruncie żadnych urządzeń, nie posadzono żadnych drzew i krzewów.
Co prawda Wojewoda P. stwierdził, że w ocenie stanu faktycznego pominięto, że zgodnie z rysunkiem planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dniu wywłaszczenia część działki o nr geod. [...] oraz cała działka o nr geod. [...] znajdowały się na obszarze 20UP ( w części opisowej 20 UH). Obszar ten określono jako "teren usług osiedlowych podstawowych w większości o charakterze skoncentrowanym, na którym przewiduje się zabudowę II kondygnacyjną podpiwniczoną ze stropodachami. W środku przewiduje się usługi z zakresu handlu, gastronomii, rzemiosła /bar/ i kultury /np. świetlica, klub/ i oświaty /przedszkole sezonowe lub świetlica/". Oznacza to, że zbędne było ocenianie czy trawiaste boisko kwalifikuje się do obszaru oznaczonego symbolem 19 ZP. W ocenie Wojewody P. nie zmienia to jednak faktu, że na terenie tym nie wybudowano budynków II kondygnacyjnych. Cel wywłaszczenia na tej części nieruchomości nie został zatem zrealizowany i podlega ona zwrotowi. Tym samym częściowo błędna ocena stanu faktycznego nie mogła wpłynąć na wynik postępowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wywiodła Gmina S. zarzucając jej naruszenie:
1) przepisów postępowania: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez podjęcie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny w sprawie, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w niepełnym zakresie, z pominięciem istotnych okoliczności, których uwzględnienie musiałoby prowadzić do odmiennego niż przyjęte, korzystnego dla Skarżącej rozstrzygnięcia oraz poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków, przez co nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, na których powinno być oparte rozstrzygnięcie,
2) przepisów prawa materialnego poprzez nieprawidłową interpretację i nieprawidłowe zastosowanie: art. 136 ust. 1 i 3 oraz art. 137 w zw. z art. 216 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, ze zm. - dalej "u.g.n.") poprzez rozstrzygnięcie o obowiązku zwrotu nieruchomości w sytuacji, gdy nie było do tego podstaw, bowiem nie stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, gdyż cel ten został zrealizowany.
W uzasadnieniu skargi, Skarżąca wskazała również, że nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody P., że część działki o nr geod. [...] oraz cała działka o nr geod. [...] znajdowały się na obszarze oznaczonym w Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla Mieszkaniowego "L." w S., uchwalonym uchwałą Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. nr [...] z dnia [...] maja 1975 r., symbolem 20UP (w części opisowej 20 UH). Powołując się na powyższe zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z punktu widzenia powyższych zasad Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Starosty Powiatu B. nie naruszają przepisów prawa materialnego, nie zostały także naruszone przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Organy obydwu instancji przeprowadziły postępowanie z poszanowaniem reguł i procedury administracyjnego postępowania. W szczególności ustaliły i wyjaśniły niezbędne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne, dokonały ich oceny w kontekście przepisów prawa materialnego, a podjęta decyzja została uzasadniona w sposób należyty i zgodny z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.
W niniejszym postępowaniu przedmiotem kontroli sądowej jest ocena zgodności z prawem decyzji Wojewody P. utrzymującej w mocy decyzję Starosty Powiatu B., którą orzeczono o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], gm. S., oznaczonej jako działka o nr geod. [...] o powierzchni 0,1929 ha, stanowiącej własność Gminy S., uznając, że stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia.
Żądanie zwrotu opisanej nieruchomości zostało zgłoszone w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten przewiduje, iż zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy podlega nieruchomość zbędna na cel wywłaszczenia, a zbędność wykazana jest poprzez spełnienie przesłanek ustawowych zawartych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Tak więc zbadanie przesłanek zwrotu przez organ rozpatrujący sprawę o zwrot i wypełnienie tych przesłanek jest podstawową materialnoprawną podstawą wydania pozytywnej decyzji o zwrocie nieruchomości. Do obowiązków organów należało więc ustalenie: legitymacji wnioskodawców do żądania zwrotu nieruchomości, czy nieruchomość zalicza się do podlegających żądaniu zwrotu jako nieruchomość wywłaszczona w rozumieniu przepisów u.g.n. oraz czy stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Jak wynika z powyższego podstawowym warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, oceniana w dacie rozstrzygania przez organ w przedmiocie żądania zwrotu. Istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 u.g.n. Rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o zwrot wywłaszczonej nieruchomości musi zatem zostać poprzedzone ustaleniem, na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona oraz dokonaniem identyfikacji wywłaszczonej nieruchomości lub jej części w terenie, a także ustaleniem sposobu jej zagospodarowania oraz dokonaniem oceny, czy wywłaszczona nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel wywłaszczenia.
Należy w tym miejscu wskazać na art. 216 u.g.n., który rozszerza stosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości na przejęcia nieruchomości dokonane w innej drodze, niż na podstawie umowy administracyjnej, o ile zostały dokonane na podstawie wymienionych w tym przepisie aktów prawnych. Zgodnie z art. 216 ust. 1 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III tej ustawy, regulujące instytucję zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa między innymi na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach. Organy zastosowały więc prawidłowe przepisy prawa materialnego, bowiem w niniejszej sprawie zarządzeniem nr [...] Naczelnika Miasta i gminy S. z dnia [...] marca 1976 r. w sprawie ustalenia terenu budowlanego i jego podziału na działki budowlane, podjętym na podstawie art. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach, przejęta została z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa m.in. działka oznaczona nr geod. [...] stanowiąca własność J. i I. B. Teren osiedla "L.", w skład którego weszła przedmiotowa działka, przeznaczono jako teren budowlany z podziałem na działki budowlane. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że część przejętego gruntu została wykorzystana pod budownictwo jednorodzinne, natomiast pozostała część weszła w skład działki oznaczonej nr geod. [...], stanowiącej własność Gminy S. Przy czym, jak słusznie zauważył organ I instancji, podział terenu na działki budowlane, a co za tym idzie budowa osiedla mieszkaniowego, to nie tylko budowa domów mieszkalnych ale również budowa innych obiektów osiedla np. ciągów pieszych, ulic, pawilonów handlowych, szkół, terenów zieleni osiedlowej oraz urządzeń infrastruktury np. sieci kanalizacyjnej, wodociągowej.
W ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo orzekły o zbędności części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka o nr [...] (wydzielonej z działki o nr geod. [...]) na opisanej wyżej cel wywłaszczenia.
W ustaleń dokonanych podczas wizji przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2015r. wynika, że na części tejże działki znajduje się urządzone boisko do gry w piłkę koszykową. Teren w tej części jest ogrodzony, nawierzchnia jest utwardzona asfaltem i posadowione są dwie bramki. W toku oględzin ustalono również, że pozostała część działki porośnięta jest trawą, na której znajduje się jedna bramka do piłki nożnej, a we fragmencie przysypana jest świeżym piaskiem. Na tej części w trakcie wizji trwały prace nad posadowieniem urządzeń do zabaw dla dzieci. W toku postępowania organy ustaliły również, że na dzień wywłaszczenia tj. na dzień [...] marca 1976r. działka oznaczona nr geod. [...] znajdowała się na obszarze na którym obowiązywał Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego Osiedla Mieszkaniowego "L." w S., uchwalony uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 1975r. Rady Narodowej Miasta i Gminy w S. i była przeznaczona pod teren zieleni parkowej urządzonej z urządzeniami towarzyszącymi o charakterze rekreacyjnym, zabawowym i sportowym (symbol 19ZP). Organ II instancji, powołując się na część rysunkową powyższego planu sprecyzował co prawda, że część działki o nr geod. [...] oraz cała działka o nr geod. [...] położona była na obszarze przeznaczonym na "teren usług osiedlowych podstawowych w większości o charakterze skoncentrowanym, na którym przewiduje się zabudowę II kondygnacyjną podpiwniczoną ze stropodachami. Od strony parkingu należy wykonać w parterze budynku szerokie przejście do terenów oznaczonych 19 ZP. W ośrodku przewiduje się usługi z zakresu handlu, gastronomii, rzemiosła /bar./ i kultury /np. świetlica, klub/ i oświaty /przedszkole sezonowe lub świetlica/", tym niemniej dokonana w tym zakresie "korekta" stanu faktycznego nie miała znaczenia dla prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Zarówno bowiem wizja w terenie dokonana z udziałem stron, jak również oględziny nieruchomości nie potwierdziły faktu realizacji na ww. nieruchomości żadnych budynków dwukondygnacyjnych. Trafnie zatem orzekły organy, że cel wywłaszczenia na tej części nieruchomości nie został zrealizowany i podlega ona zwrotowi.
Sąd za prawidłowe uznał też stanowisko Wojewody w zakresie dotyczącym części działki o nr geod. [...] pomiędzy boiskiem asfaltowym, a działką nr geod. [...] oznaczonej symbolem 19 ZP jako teren zieleni parkowej urządzonej z urządzeniami towarzyszącymi o charakterze rekreacyjnym, zabawowym i sportowym. Z dokumentacji zgormadzonej w aktach sprawy, w tym zdjęć z portalu Google Street View z lipca 2013 roku wynika, że ta część działki była porośnięta trawą oraz dzikimi krzewami. Zgodzić się zatem należy z orzekającymi w sprawie organami, iż istniejąca w tej części nieruchomości nieurządzona zieleń nie może być uznana za zieleń parkową urządzoną. Również i w tym przypadku cel wywłaszczenia nie został zrealizowany.
W ocenie Składu orzekającego wskazane okoliczności zostały w sprawie niniejszej bezspornie ustalone i wyjaśnione, a skarżąca Gmina nie wykazała by jakiekolwiek podnoszone przez nią okoliczności istotne w sprawie nie zostały rozpoznane lub wyjaśnione. Przy tym organ pierwszej instancji podjął z urzędu wiele czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy, co świadczy o poszanowaniu zasad procesowych zawartych w art. 7, 8 i 9 k.p.a.
Zauważyć należy, że skarżąca Gmina dopiero na etapie odwołania podniosła istotną okoliczność – realizacji celu wywłaszczenia w postaci urządzonego placu zabaw oraz trawiastego boiska, o których stan dbała Gmina, poprzez regularne zlecanie wymaganych prac remontowych poszczególnych urządzeń placu zabaw oraz koszenia boiska Komunalnemu Zakładowi Budżetowemu w S. Okoliczność ta, zdaniem Sądu, nie ma jednak wpływu na ocenę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Na załączonych przez Skarżącą na etapie postępowania odwoławczego, zdjęciach z portalu Google Street View z lipca 2013 roku, przy ogrodzeniu boiska znajdują się wprawdzie elementy placu zabaw w postaci huśtawki i zjeżdżalni, jednak ich rozgospodarowanie na gruncie nie może mieścić się w pojęciu placu zabaw. Trudno bowiem za plac zabaw uznać przypadkowo stojącą huśtawkę i zjeżdżalnię. Ponadto, jak słusznie podkreślił Wojewoda P. w odpowiedzi na skargę, Skarżąca nie dysponuje żadną dokumentacją potwierdzającą, że na przedmiotowej nieruchomości funkcjonował plac zabaw, w postaci chociażby karty środka trwałego jak w przypadku boiska. W zakresie powyższego zarzutu podkreślić również należy, że stan zagospodarowania nieruchomości został prawidłowo ustalony przez organ na dzień złożenia wniosku, zatem dołączone na etapie postępowania odwoławczego zdjęcia z lipca 2013 roku mogły miały charakter jednie pomocniczy.
W ocenie Sądu fakt, że na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, teren objęty wnioskiem nie był zagospodarowany zgodnie z celem wywłaszczenia (poza terenem na, którym znajduje się boisko), wynika również z pisma Burmistrza S. - czyli organu wykonawczego Gminy S. - z dnia [...] stycznia 2016 r., w którym potwierdzono, że realizację projektu "Centrum Rekreacji Rodzinnej" rozpoczęto we wrześniu 2015 roku. Przy czym podkreślić należy, że realizację projektu rozpoczęto, a nie zakończono. Także w trakcie oględzin nieruchomości dokonanych [...] grudnia 2015 r. ustalono, że dopiero w tym dniu na nieruchomości trwały prace związane z posadowieniem urządzeń służących dzieciom do zabawy. Tymczasem wniosek o zwrot nieruchomości został złożony w dniu [...] września 2015 r. a więc przed rozpoczęciem wyżej opisanych prac. Zgodnie zaś z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 jeśli w dniu złożenia wniosku o zwrot, cel wywłaszczenia jeszcze nie został zrealizowany, byli właściciele tych nieruchomości oraz ich spadkobiercy zachowują ustawowe uprawnienie do żądania zwrotu.
Na uwzględnienie, zdaniem Sądu, nie zasługuje też zarzut Skarżącej jakoby brak placu zabaw w dniu przeprowadzenia wizji w terenie wynikał z faktu, iż trwały prace odtworzeniowe placu zabaw już wcześniej na nim funkcjonującego, którego elementy z uwagi na zły stan techniczny zostały usunięte. Podniesiony w tym zakresie zarzut nie znajduje bowiem żadnego potwierdzenia w zgromadzonym w toku postępowania - materiale dowodowym. Także skarżąca Gmina nie przedstawiła odpowiedniej dokumentacji, potwierdzającej chociażby zgłoszenie zamiaru realizacji zamierzenia w postaci placu zabaw.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że skarga nie może być uwzględniona, ponieważ żaden z jej zarzutów nie okazał się uzasadniony. Wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem w ocenie Sądu organy prowadzące postępowanie prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonały właściwej wykładni przepisów prawa, co uzasadniało wydanie orzeczenia o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości.
W tych okolicznościach skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu, o czym sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło