II SA/Bk 628/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] lipca 2012 roku Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji zmieniającej decyzję dotyczącą przyznania zasiłku stałego p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. E. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata oświadczając, iż prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu renty wypadkowej w wysokości 595,26 zł miesięcznie, przy czym z kwoty tej ma jeszcze potrącane alimenty. Skarżący od [...]04.2003 r. do [...]12.2012 r. przebywa na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz od [...]06.2011 r. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Ponadto od [...]06.2012 r. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z powodu schorzeń okulistycznych i kardiologicznych. Ponadto jest rozwiedziony. Wnioskodawca dodatkowo podkreślił, iż miesięcznie na leki wydaje około 100 zł. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m². Poza tym wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, oszczędności czy też innych przedmiotów wartościowych (k. 21-22). Do akt sprawy wnioskodawca dołączył kserokopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (k. 23). Na wstępie informacyjnie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 j.t.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy zasiłku stałego, należy zatem do kategorii spraw wymienionych w powołanym przepisie. W konsekwencji skarżący E. O. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Z tej przyczyny orzeczenie w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania. Instytucja zwolnienia od kosztów postępowania stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna E. O. oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Należy bowiem stwierdzić, iż w złożonym oświadczeniu skarżący wykazał, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i utrzymuje się w oparciu o dochód uzyskiwany z tytułu renty chorobowej w wysokości 595,26 zł miesięcznie - po dokonaniu potrąceń świadczeń alimentacyjnych. Skarżący od [...]04.2003 r. do [...].2012 r. przebywa na rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz od [...]06.2011 r. jest niezdolny do samodzielnej egzystencji. Ponadto od [...]06.2012 r. ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności z powodu schorzeń okulistycznych i kardiologicznych. Ponadto aktualnie skarżący nie otrzymuje zasiłku stałego. Skarżący zamieszkuje w mieszkaniu o powierzchni [...] m², nie posiada nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności wysokość miesięcznego dochodu skarżącego tj. 595,26 zł, pozostającego na pokrycie podstawowych wydatków wnioskodawcy w połączeniu z brakiem oszczędności oraz złym stanem zdrowia pozwalają na stwierdzenie, iż E. O. nie jest w stanie zgromadzić dostatecznej ilości środków finansowych do równoczesnego zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych oraz pokrycia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej tj. kosztów ustanowienia adwokata. Sytuacja materialna wnioskodawcy w połączeniu z zakresem złożonego przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy uzasadnia zatem stwierdzenie, że ponoszenie przez E. O. kosztów ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie, stanowi dla niego zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w utrzymaniu koniecznym. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.