II SA/Bk 630/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder,, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów z akt postępowania uwłaszczeniowego oddala skargę Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: Skarżąca Pani J. P. wystąpiła w dniu 23 stycznia 2012 roku do Starosty Powiatowego w W. z prośbą o przesłanie kopii dokumentów z akt postępowania uwłaszczeniowego dotyczącego S. P. we wsi S. Starosta Powiatowy w W. po otrzymaniu w dniu 30 stycznia 2012 roku powyższego pisma – przesłał je w trybie art. 65 § 1 kpa według właściwości do Wójta Gminy S. w dniu 6 lutego 2012 roku. Wójt Gminy S., po otrzymaniu wyżej wymienionego pisma, przesłał w dniu 9 marca 2012 roku do Pani J. P. informację o braku podstaw prawnych do wydania wnioskowanych dokumentów z uwagi na fakt, że Pani wnioskodawczyni nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego. Wójt podkreślił, że w myśl art. 73 i 74 kpa kopie akt uwłaszczeniowych mogą być wydane tylko stronie na jej wniosek oraz Sądowi. W odpowiedzi na powyższe pismo Wójta Gminy S. Skarżąca pismem z dnia 16 marca 2012 roku, ponowiła swoje żądanie w przedmiocie wydania dokumentów z akt uwłaszczeniowych, wskazując że ma interes prawny wynikający ze spadkobrania po swojej babci A. P. Pani J. P. dołączyła do niniejszego pisma odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Ł., Wydział I Cywilny z dnia [...] października 2010 roku sygnatura akt [...] oraz postanowienie Sądu Rejonowego dla W. – Wydział II Cywilny z dnia [...] maja 1979 roku, sygnatura akt [...]. Po kolejnych wymianach pism pomiędzy skarżącą a organem – Wójt Gminy S. postanowieniem z dnia [...] maja 2012 roku, nr [...] na podstawie art. 126 i art. 74 § 2 kpa – odmówił wydania uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt postępowania uwłaszczeniowego nr [...], dotyczącego Pana S. P. we wsi S., uznając, że ani rodzice skarżącej, ani ona sama – nie byli stronami tego postępowania, a więc Pani "J. P. nie miała interesu prawnego do uzyskania odpisów wymienionych dokumentów z akt uwłaszczeniowych. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Pani J. P., podnosząc okoliczność, iż interes prawny winien być rozumiany szeroko, zaś wydanie uwierzytelnionych odpisów nie narusza niczyich praw. Zdaniem Skarżącej – w świetle treści art. 28 kpa – stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, a z uwagi na to, że jest ona spadkobierczynią zmarłych właścicieli – to ma interes prawny do wglądu do akt uwłaszczeniowych, które to postępowanie zostało przeprowadzone bez jej wiedzy i udziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 roku nr [...] – utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż w świetle art. 73 kpa skarżąca nie była stroną postępowania uwłaszczeniowego tylko S. P. Fakt nabycia 1/6 części gospodarstwa rolnego przez Panią J. P. stanowiącego spadek po A. P., nie daje podstaw do uznania, ze może ona żądać wydania odpisów uwierzytelnionych dokumentów z akt uwłaszczeniowych, gdzie nie była stroną tego postępowania. ponadto nie jest ona także następcą prawnym po S. P. s. A. i E. – tylko córką S. P. s. J. i A., który zmarł 4 listopada 1968 roku, a więc nie był także stroną postępowania uwłaszczeniowego, toczącego się w 1975 roku, a przed śmiercią mieszkał w W. Skargę na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wywiodła J. P. zarzucając naruszenie: - art. 73 § 1, 1 a i 2 kpa poprzez przyjęcie, że skarżąca nie ma interesu prawnego w dostępie do uwłaszczeniowych odpisów z akt sprawy uwłaszczeniowej, - naruszenie art. 1 Konstytucji, bowiem charakter postępowań uwłaszczeniowych sposób ich prowadzenia z wyłączeniem jej czynnego udziału godzi w jej prawo własności, - wąskie rozumienie pojęcia strony dokonane przez organy obu instancji, bo skarżąca potencjalnie winna być stroną postępowania uwłaszczeniowego. W konsekwencji Pani J. P. wniosła o uwzględnienie skargi w całości i zasądzenie kosztów procesu. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia był art. 73 kpa, który stanowi, że strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzanie z nich notatek, kopii lub odpisów – nawet po zakończeniu postępowania. Czynności powyższe są dokonywane w lokalu organu administracji publicznej w obecności pracownika tego organu. Strona może żądać uwierzytelniania odpisów lub kopii akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. W konkretnej sprawie Pani J. P. wystąpiła z żądaniem o wydanie uwierzytelnionych odpisów dokumentów z akt uwłaszczeniowych, gdzie nie była stroną postępowania, jak również jej babcia A. P. oraz ojciec S. P. s. J. i A. Stroną wyżej wymienionego postepowania był jedynie S. P. s. A. i E. Dlatego też, w myśl art.. 73 kpa, Pani skarżąca nie będąc stroną tegoż postępowania, nie może skutecznie domagać się wydania dokumentów dotyczących uwłaszczenia. W konsekwencji bezpodstawne jest żądanie Pani skarżącej w przedmiocie badania jej interesu w otrzymaniu tychże dokumentów, skoro obowiązek ten spoczywa na organie tylko w sytuacji, gdy z takim żądaniem występuje strona. Zawarta w skardze sugestia Pani J. P., aby organ miał na uwadze, że powinna potencjalnie być uczestnikiem postepowania uwłaszczeniowego – nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Organ, nie może dokonywać oceny prawidłowości postępowania uwłaszczeniowego w toku postępowania z art. 73 kpa, bowiem gdy decyzja uwłaszczeniowa jest ostateczna, nie została wzruszona w trybie środków nadzwyczajnych, a więc pozostaje nadal w obrocie prawnym. Należy także dodać, że Sąd nie stwierdził naruszenia art. 1 ani pozostałych Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t,j. z Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zmianami).