II SA/Bk 630/13
PostanowienieWSA w Białymstoku2013-09-03
Skład orzekający: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, posiadający niskie dochody (renta socjalna i zasiłek) oraz ponoszący wydatki na leki, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został uwzględniony, ponieważ niskie dochody skarżącego (renta socjalna i zasiłek) w połączeniu z wydatkami na leki uniemożliwiają mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, a tym samym poniesienie kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, osoba fizyczna może otrzymać prawo pomocy w pełnym zakresie, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest renta socjalna w wysokości 609 zł oraz zasiłek w wysokości 153 zł, a miesięcznie wydaje 150 zł na lekarstwa. Zadeklarował brak posiadania ruchomości, nieruchomości i przedmiotów wartościowych, a także bycie osobą bezdomną. Skarga dotyczyła postanowienia Wojewody P. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
II SA/Bk 630/13 P O S T A N O W I E N I E Dnia 03 września 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Elżbieta Trykoszko (spr.), po rozpoznaniu w dniu 03 września 2013 r. w Białymstoku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. K. na postanowienie Wojewody P. z dnia [...] czerwca 2013 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata
Skarżący J. K. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego jedynym dochodem jest renta socjalna w wysokości 609 zł oraz zasiłek w wysokości 153 zł, natomiast wydaje na lekarstwa 150 zł miesięcznie.
W udostępnionym przez sąd formularzu skarżący wskazał, że nie posiada żadnych ruchomości, nieruchomości ani przedmiotów wartościowych. Został wymeldowany z pobytu stałego w miejscowości R., a obecnie jest osobą bezdomną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wniosek podlegał uwzględnieniu.
Celem prawa pomocy jest umożliwienie osobom o niskich dochodach i trudnej sytuacji materialnej poddania ich sprawy rozpatrzeniu przez sąd oraz umożliwienie realizacji innych uprawnień w postępowaniu sądowoadministracyjnym bez konieczności uiszczania opłat. Z uwagi na to, że prawo pomocy jest odstępstwem od zasady odpłatności postępowania sądowego, to żądający zwolnienia od kosztów sądowych ma wykazać, iż konieczność ich poniesienia przekracza jego możliwości. Okoliczność, czy warunki do przyznania prawa pomocy zostały spełnione, podlega ostatecznie ocenie sądu.
Analiza materialnych i finansowych warunków życia skarżącego wykazała, że nie posiada on możliwości uzyskania środków finansowych na pokrycie kosztów wiążących się z uczestnictwem w sprawie niniejszej.
Uzyskiwane przez skarżącego comiesięczne, stałe dochody w wysokości około 851 zł (renta i zasiłek) świadczą o braku możliwości zaspokojenia w pełni podstawowych potrzeb bytowych. Z doświadczenia życiowego wynika bowiem, że wskazana kwota, realnie rzecz ujmując, jest niewielka. Jeśli skarżący wydaje, jak deklaruje, comiesięcznie kwotę 150 zł na lekarstwa, to pozostająca kwota 700 zł pozwala niewątpliwie na zakup żywności, ale nie na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych czy innych.
Zatem skoro skarżący jest w trudnej sytuacji finansowej, to w konsekwencji należy uznać, że niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych wyklucza wymaganie zaspokojenia kosztów sądowych. Spełnione więc zostały kryteria przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z taką sytuacją niewątpliwie mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło