II SA/Bk 630/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.),, sędzia WSA Mirosław Wincenciak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od poniesienia kosztów postępowania administracyjnego związanych z wykonaniem ekspertyzy technicznej uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w H. z dnia [...].06.2017 r., nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w H. (dalej: PINB), na podstawie art. 267 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) odmówił J. R. zwolnienia od poniesienia kosztów postępowania administracyjnego w wysokości 984 zł powstałych w związku z wykonaniem ekspertyzy technicznej drewnianej stodoły na działce nr [...] przy ul. Mickiewicza w N. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że J. R. został prawomocnie wezwany do dostarczenia ekspertyzy technicznej drewnianej stodoły zlokalizowanej na jego działce. Z uwagi na nieprzedłożenie ekspertyzy, zlecono wykonanie zastępcze, a następnie PINB ustalił koszty postępowania administracyjnego w kwocie 984 zł stanowiące wynagrodzenie za sporządzenie ekspertyzy. Jak wskazał PINB, zgodnie z art. 81c ust. 2 i ust. 4 ustawy Prawo budowlane, koszty ekspertyzy ponosi osoba zobowiązana do jej dostarczenia, niezależnie od tego czy przedłoży ją we własnym zakresie czy ekspertyza zostanie zlecona. PINB wyjaśnił także, że analiza aktualnej sytuacji majątkowej J. R. nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku o zwolnienie z kosztów postępowania administracyjnego. Jak wynika z nadesłanych dokumentów, wnioskodawca był zatrudniony w zespole szkół w okresie [...] września 2016 r. – [...] sierpnia 2017 r. z wynagrodzeniem netto 373, 69 zł; z zeznania podatkowego PIT-37 za rok 2016 wynika, że jego miesięczny dochód wynosił 875, 21 zł; nie dostarczył zaświadczenia o korzystaniu z pomocy opieki społecznej z powodu ubóstwa; wskazał, że opłaca rachunki, podatek od nieruchomości, dojazdy do pracy, wyżywienie, odzież, środki czystości, jednakże nie wskazał konkretnych kwot. Zdaniem organu pierwszej instancji, powyższe wydatki ponosi każdy obywatel, zaś wnioskodawca jest osobą zdolną do pracy zarobkowej. J. R. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wniósł o jego uchylenie oraz zwolnienie w całości od poniesienia kosztów postępowania administracyjnego. Wywodził, że jest osobą ubogą i posiada od wielu lat bardzo niski dochód, z powodu którego WSA w Białymstoku w kilkudziesięciu sprawach przyznawał mu zwolnienie od kosztów sądowych, nawet w zakresie kwot 100 zł. W jego ocenie, pracownicy PINB w H. są negatywnie nastawieni do jego osoby, czemu dali wyraz w wielu sytuacjach. Zdaniem strony, Nadzór Budowlany odmawiając mu prawa do zwolnienia pomija fakt, że sam płaci wysokie kwoty grzywien za rażące naruszenie prawa. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. (dalej: PWINB) utrzymał zaskarżone postanowienie pierwszoinstancyjne w mocy. Organ odwoławczy ustalił, że obecne rozpoznanie sprawy ma miejsce na skutek wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r. w sprawie o sygn. akt II SAB/Bk 115/16, którym WSA w Białymstoku uwzględnił skargę J. R. na bezczynność PINB dotyczącą rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. o zwolnienie od ponoszenia kosztów postępowania administracyjnego w kwocie 984 zł. Jednocześnie sąd zobowiązał organ pierwszej instancji do rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy, uznając przy tym, iż bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa i nie wymierzając organowi grzywny. Odpis prawomocnego wyroku wpłynął do PINB wraz z aktami sprawy w dniu [...] kwietnia 2017 r. Inspektor Powiatowy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. uzależnił ponowne rozpoznanie wniosku od przedłożenia dokumentacji potwierdzającej uzyskiwany dochód. W odpowiedzi na powyższe, przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. J. R. przedłożył dokumenty, w tym PIT11 za 2016 r. oraz zaświadczenie o zarobkach. Następnie, jak ustalił Inspektor Wojewódzki, PINB postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., na podstawie art. 61a § 1 K.p.a., odmówił wszczęcia postępowania wskazując, iż ponowne rozpoznanie wniosku o zwolnienie z kosztów postępowania administracyjnego jest niedopuszczalne z uwagi na fakt, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2012 r. wydane w przedmiocie odmowy zwolnienia z tych kosztów. Orzeczenie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania zostało uchylone przez PWINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. ze wskazaniem, że skoro organ powiatowy rozpoczął zbieranie materiału dowodowego, to takie działanie wyklucza zastosowanie przepisu art. 61a §1 K.p.a. Ponownie prowadząc postępowanie PINB wydał postanowienie z dnia [...] czerwca 2017 r., które – zdaniem organu odwoławczego – nie narusza prawa. Podstawą orzeczenia jest przepis art. 267 K.p.a., który uprawnia organy administracji publicznej do ewentualnego zwolnienia strony od kosztów w przypadku niewątpliwej niemożności ich poniesienia, którą powinien wykazać wnioskodawca. W ocenie PWINB, w przedmiotowej sprawie wnioskodawca tego nie uczynił. Wykazał niski dochód utrudniający uiszczenie kosztów postępowania, jednakże dochód ten nie wyklucza pokrycie kosztów, np. po znalezieniu zatrudnienia. Nadto, jak wskazał organ odwoławczy, świadomość uiszczenia kosztów postępowania wnioskodawca miał od daty wydania postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r., a więc przez okres prawie 5 lat, w czasie których mógł poczynić oszczędności. Jednakże działanie strony ograniczyło się wyłącznie do negowania obowiązku uiszczenia kosztów. Organ zwrócił także uwagę, że sporne koszty postępowania są środkami publicznymi, a zatem zwolnienie z nich powinno się ograniczać do nadzwyczajnych sytuacji spowodowanych np. chorobą, kalectwem, czy katastrofą naturalną. Samo uzyskiwanie niskiego dochodu, w ocenie PWINB, nie jest taką przesłanką, bo jest to problem wielu polskich rodzin. Organ odwoławczy podkreślił, że wnioskodawca jest osobą stosunkowo młodą, wykształconą, zdolną do podjęcia pracy zarobkowej, co wyklucza ustalenie "niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów". Odnośnie przyznawania stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym organ wskazał, że przesłankami jego przyznania są koszty przyszłe a nie już ustalone w toku postępowania administracyjnego. Skargę na postanowienie organu odwoławczego złożył do sądu administracyjnego J. R., który zarzucił: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj.: a). art. 6, 7, 8, 9, 10 K.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt. 1, art. 144, art. 267 K.p.a. i w związku z art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - w wyniku przeprowadzenia postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywatela do organów państwa, zaniechanie podjęcia na wniosek strony kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego, a także przedstawienie stanu faktycznego niezgodnie z rzeczywistością, przy jednoczesnym braku wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych; b). art. 12 § 1 i 2 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób bezczynny i przewlekły, czego dowodzą, zdaniem skarżącego, wyroki w sprawach II SAB/Bk 83/13, II SAB/Bk 115/16, II SAB/Bk 21/17 oraz postępowanie toczące się w chwili obecnej przed WSA w Białymstoku - sygn. akt II SAB/Bk 72/17; c) art. 77, 78, 80, 81 w związku z art. 267 K.p.a. w związku z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a przede wszystkim: - brak stwierdzenia w zaskarżonym postanowieniu, że skarżący w ciągu ostatnich pięciu lat, jak i obecnie, nie był i nie jest w stanie ponieść spornych kosztów postępowania administracyjnego; - użycie nieprawdziwych stwierdzeń, że: skarżący mający stały miesięczny dochód na przestrzeni ostatnich pięciu lat około 1.000 zł (w chwili obecnej 374 zł miesięcznie) był i jest w stanie ponieść sporne koszty, obecnie z odsetkami w kwocie 1340 zł; uzyskiwanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie jest obiektywną przesłanką do zwolnienia skarżącego ze spornych kosztów; skarżący na przestrzeni lat mógł poczynić oszczędności, w sytuacji gdy nie było go na to stać; skarżący powinien podjąć pracę zarobkową w celu opłacenia kosztów, kiedy to skarżący prace zarobkowe podejmował za bardzo niskie wynagrodzenie (nie ze swojej winy otrzymywał niskie wynagrodzenie) i to w bardzo ciężkich dla niego warunkach; d) art. 5 ust. 1 w związku z art. 6, 7 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji poprzez odmowę zwolnienia skarżącego ze spornych kosztów postępowania administracyjnego; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasad demokratycznego państwa prawnego, brak zapewnienia w toku postępowania sprawiedliwości i rzetelności przy rozstrzyganiu o sytuacji jednostki; b) art. 7 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasad praworządności; c) art. 17 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z ogólnie pojętym zakazem nadużywania praw przez organy administracji publicznej. W uzasadnieniu skargi wskazano, że postępowanie wszczęte z urzędu przez Nadzór Budowlany (w związku z zagrożeniem pożarowym generowanym przez stodołę na działce skarżącego) zakończyło się odmową nakazania jakichkolwiek czynności, zaś sądy administracyjne stwierdziły, że w sprawie tej wystąpiła przewlekłość. PINB kosztami za prowadzone postępowanie obciążył skarżącego, który wnioskiem z dnia [...] czerwca 2012 r. na podstawie art. 267 K.p.a. wystąpił o zwolnienie z tych kosztów (tj. kosztów ekspertyzy technicznej, w której stwierdzono brak zagrożenia pożarowego). Następnie PINB postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. odmówił zwolnienia, a organy odmawiały mu prawa do zaskarżenia tego postanowienia odmownego (jak się później okazało niezasadnie), dlatego w dniu [...] sierpnia 2016 r. złożył ponowny wniosek o zwolnienie z kosztów postępowania administracyjnego. W drugim wniosku skarżący wykazał niższe dochody. Z uwagi na przedłużające się rozpoznawanie wniosku, skarżący zaskarżył bezczynność w tym zakresie, a sąd uwzględnił skargę prawomocnym wyrokiem z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Bk 15/16 i zobligował organ do załatwienia wniosku z dnia 2 sierpnia 2016 r. w terminie 14 dni od zwrotu akt administracyjnych organowi. Termin ten przekroczono, zdaniem skarżącego, o 13 dni, sprawa o bezczynność w tym zakresie jest w toku przed WSA w Białymstoku. Natomiast na wezwanie PINB o przedstawienie w terminie siedmiu dni zaświadczeń o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej z powodu ubóstwa oraz o dochodach za rok 2016, skarżący przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. przedstawił wszystkie żądane informacje, jednak PINB w ogóle nie wziął ich pod uwagę. Tymczasem, w ocenie skarżącego, wykazał okoliczności uzasadniające przyznanie zwolnienia od spornych kosztów, zwłaszcza wykazał bardzo niski dochód w wysokości 374 zł miesięcznie oraz dochód za poszczególne lata: rok 2012 - 12.430 zł (miesięcznie 1035,83 zł); rok 2013 - 12.510 zł (miesięcznie 1042,50 zł); rok 2014 - 12.218 zł (miesięcznie 1018,18 zł), rok 2015 - 15.737 zł (miesięcznie 1311,45 zł), rok 2016 - 10.485 zł (miesięcznie 873,75 zł). Skarżący ponownie podkreślił uzyskiwanie prawa pomocy w postępowaniach sądowoadministracyjnych i zwolnień od kosztów w postępowaniu przed sądem powszechnym, także przy niewielkich należnych kwotach (100 zł, 30 zł). W jego ocenie, organy nie ustosunkowały się do materiałów przedstawionych przez skarżącego, o które same wnioskowały. Nie mógł on też poczynić oszczędności, bowiem dochód wystarczał wyłącznie na zaspokojenie elementarnych potrzeb. Odnośnie argumentu o młodym wieku i zdolności do pracy wskazał, że nie jest w stanie zarobić większych kwot, bowiem lokalne urzędy i ich pracownicy są do niego nastawieni negatywnie, mimo pozytywnych ocen przełożonych, a tym samym utrudniają mu godziwe zarobkowanie. Skarżący wskazał, że od lat udzielał się społecznie, publikował teksty o tematyce edukacyjnej w ogólnopolskich pismach popularno-naukowych, podejmował zatrudnienie i starał się powierzone mu obowiązki wypełniać jak najlepiej. Z tego też względu stwierdzenie PWINB o wykluczeniu ustalenia niewątpliwej niemożliwości poniesienia kosztów z powodu podjęcia przez niego pracy zarobkowej jest nietrafne. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, bowiem zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie pierwszoinstancyjne zostały wydane z naruszeniem przepisów o postępowaniu wyjaśniającym i zasadach sporządzania uzasadnień orzeczeń administracyjnych, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Podstawą orzeczenia w sprawie niniejszej jest przepis art. 267 K.p.a., zgodnie z którym w razie niewątpliwej niemożności poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności związanych z tokiem postępowania organ administracji publicznej może ją zwolnić w całości lub w części od ponoszenia tych opłat, kosztów i należności. Zwolnienie od opłat skarbowych następuje z zachowanie przepisów o tych opłatach. Kluczowe zatem w sprawie o zwolnienie od kosztów postępowania administracyjnego jest właściwe rozumienie pojęcia "niewątpliwa niemożność poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności", wyczerpujące wyjaśnienie sposobu rozumienia tego pojęcia oraz przesłanek jego zastosowania lub niezastosowania przez organ administracji orzekający na podstawie art. 267 K.p.a. Orzekanie to ma bowiem miejsce w warunkach uznania administracyjnego, które z jednej strony oznacza pewną swobodę decyzyjną, jednak z drugiej wymaga rzetelnego, przekonującego i odwołującego się do wszystkich okoliczności sprawy uzasadnienia, tak aby wykluczyć zarzut dowolności i arbitralności orzeczenia. "Niewątpliwa niemożność poniesienia przez stronę opłat, kosztów i należności" to sytuacja, w której niemal z pewnością można stwierdzić, że strona nie jest w stanie wymaganych należności uiścić (vide wyrok z dnia 1 lipca 2016 r., III SA/Kr 175/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Co prawda ciężar dowiedzenia tych okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, który powinien przedstawić pełne informacje o swoim stanie majątkowym i sytuacji finansowej i życiowej oraz tak je udokumentować, aby wykazać "niewątpliwą niemożność" poniesienia kosztów, jednakże organ – jeśli nie kwalifikuje sytuacji strony wynikającej z tychże dokumentów jako uzasadniającej zwolnienie – ma również obowiązek wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko. Tak się w sprawie niniejszej nie stało. Zdaniem sądu, trafnie zarzucono w skardze, że organy nie ustosunkowały się wyczerpująco do przedłożonej dokumentacji dotyczącej sytuacji majątkowej i życiowej skarżącego, mimo że przedłożenie to nastąpiło na wezwanie organu zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. W wezwaniu wymieniono zaświadczenie o korzystaniu ze świadczeń z pomocy społecznej z powodu ubóstwa oraz informację o dochodach za 2016 r. Skarżący przedłożył: zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2017 r. o fakcie zatrudnienia w okresie [...] września 2016 r. – [...] sierpnia 2017 r. w wymiarze 4/18 etatu na podstawie umowy o pracę z wynagrodzeniem netto 373, 69 zł miesięcznie, umowę o pracę potwierdzającą ten fakt, PIT 37 za rok 2016, dwa PITy 11 za 2016 r., oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy opieki społecznej i oświadczenie o otrzymywaniu wsparcia od rodziny. Ocena tych okoliczności sporządzona przez organy sprowadza się natomiast wyłącznie do ich wskazania, jak też wskazania, że skarżący we wniosku z dnia [...] sierpnia 2016 r. wszczynającym postępowanie nie wymienił konkretnych kwot wydatków bieżących. Organ zwrócił też uwagę na młody wiek strony, zdolność do pracy, fakt zaliczenia wymaganych kosztów do środków stanowiących obciążenie budżetu organu oraz wskazania na możliwość poczynienia oszczędności. Zdaniem sądu, tak sformułowana ocena charakteryzuje się dowolnością oraz nie uwzględnia zasad doświadczenia życiowego. Organ wyjaśnił, że niski dochód nie uzasadnia "niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów", jednakże nie wskazał, jak niski dochód uzasadniałby taką ocenę, skoro skarżący w 2016 r. uzyskiwał średni dochód w wysokości około 875 zł miesięcznie, zaś obecnie nie przekracza on 400 zł miesięcznie. W ocenie sądu, jeśli ten dochód jest faktycznie dochodem jedynym i wyłącznym, a tego organ nie ustalił ponad wszelką wątpliwość, to pozostaje on na granicy egzystencji. Także twierdzenie o możliwości poczynienia oszczędności nie zostało przez organ odniesione do okoliczności sprawy i rzetelnie uargumentowane. O tym, że można było ustalić więcej okoliczności obrazujących sytuację dochodową skarżącego świadczą chociażby informacje przedłożone w postępowaniu przed sądem - o dochodzie skarżącego za poprzednie lata (2012 – 2016), który oscylował w granicach 1000 zł miesięcznie. Organ tak szczegółową informacją nie dysponował, a w sposób dalekosiężny wnioskował o możliwości poczynienia oszczędności. Organ nie ustosunkował się także do twierdzeń strony o trudnej sytuacji życiowej związanej z niemożnością znalezienia pracy lepiej płatnej w okolicy zamieszkania. Nie można wykluczyć, że może mieć to miejsce także w przypadku osób stosunkowo młodych i zdolnych do zarobkowania. Zdaniem sądu, pojęcie "niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów" w żaden sposób nie nawiązuje też do publicznego charakteru środków finansowych, których obowiązek zwrotu dotyczy, natomiast w sprawie niniejszej organ uczynił to jednym z głównych argumentów – w okolicznościach sprawy jednak bezskutecznym. Także odwoływanie się do argumentu, iż skarżący przez wiele lat nie uiszczał należności mimo świadomości tego obowiązku, budzi uzasadnione wątpliwości w kontekście przypadków uwzględniania przez tutejszy sąd skarg na bezczynność organów Nadzoru Budowlanego w sprawach skarżącego, w tym w sprawach związanych z zobowiązaniem skarżącego do uiszczenia kosztów postępowania (ostatnio wyrok w sprawie II SAB/Bk 115/16). Reasumując, w ocenie składu orzekającego w sprawie niniejszej organy nie rozważyły w sposób wyczerpujący i przekonujący sytuacji skarżącego w jej całokształcie. Tym samym nie sposób przyjąć, jak uczyniono to w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień, że nie zachodzi "niewątpliwa niemożność poniesienia kosztów postępowania administracyjnego", gdyż organy tego nie wykazały przy jednoczesnym wywiązaniu się przez skarżącego z obowiązku przedłożenia dokumentacji, do której został wezwany. Dodać przy tym należy, że fakt nieprzedstawienia zaświadczenia o korzystaniu z pomocy społecznej nie wyklucza wystąpienia "niewątpliwej niemożności poniesienia kosztów", zaś organy powinny przynajmniej ustalić z jakiego powodu ta sytuacja (niekorzystania z pomocy społecznej) ma miejsce. Natomiast, choć przesłanki uzyskiwania zwolnienia przez skarżącego z kosztów postępowań sądowych są inne niż przesłanki uzyskania zwolnienia na podstawie art. 267 K.p.a., jednakże organ nie mógł pominąć powodów, dla których te zwolnienia w postępowaniach sądowych i od niewielkich kwot miały miejsce. Skonkludowanie tej okoliczności lakonicznym stwierdzeniem o odmienności przesłanek nie stanowi o rozważeniu tego faktu w należyty sposób z odwołaniem się do całego zgromadzonego materiału dowodowego. Organ też nie zauważył, że przepis art. 267 K.p.a. uprawnia do zwolnienia w całości lub w części. Zdaniem sądu, odmowa zwolnienia wymaga chociażby wskazania, dlaczego organ nie uznał za uzasadnione rozważenie czy skarżący mógłby choć w części skorzystać z dobrodziejstwa zwolnienia od kosztów postępowania administracyjnego. Brak wyczerpujących rozważań w zakresie wyżej wskazanym uzasadnia stwierdzenie nie tylko naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ale też naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. i zasad sporządzania uzasadnień orzeczeń. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu na skutek niniejszego wyroku organ pierwszej instancji zastosuje się do oceny prawnej i wskazań sformułowanych przez sąd, w tym rozważy wszystkie istotne w sprawie okoliczności mające znaczenie dla oceny czy zachodzi "niewątpliwa niemożność poniesienia kosztów postępowania". Będzie miał organ na uwadze także materiał dowodowy przedłożony przez skarżącego przed sądem, w tym okoliczność uzyskiwania dochodu z tytułu działalności publicystycznej i oceni, jakie ma to znaczenie dla wyniku sprawy. Ewentualnie, jeśli uzna taką konieczność, wezwanie skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego obrazującego jego sytuację życiową i ekonomiczną. Swoją ocenę i tok rozumowania do niej prowadzący organ przedstawi w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd nie orzekł z uwagi na to, że skarżącemu zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym (k. 80).