II SA/Bk 630/17
PostanowienieWSA w Białymstoku2017-08-30
Skład orzekający: Barbara Romanczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony adwokat w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na trudną sytuację materialną?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca, wykazując niski dochód, brak oszczędności oraz zadłużenie, spełnił przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. R. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, uzyskuje dochód z umowy o pracę na część etatu w wysokości 374 zł, posiada dom i dwa budynki gospodarcze oraz nieruchomość, ale nie ma innych wartościowych przedmiotów ani oszczędności. Dochód nie wystarcza na bieżące utrzymanie, co skutkowało zadłużeniem u rodziny na kwotę 2.500 zł. Wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w postępowaniu dotyczącym odmowy zwolnienia od kosztów postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. R. na postanowienie P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od poniesienia kosztów postępowania administracyjnego związanych z wykonaniem ekspertyzy technicznej p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
J. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata podając, iż prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawca wskazał, iż źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę na część etatu w kwocie 374 zł. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² oraz dwa budynki gospodarcze o łącznej powierzchni [...] m2, a także nieruchomość pod tym domem o powierzchni [...] m2. Wnioskodawca podkreślił także, iż jego skromny dochód nie wystarcza na bieżące utrzymanie, co skutkowało tym, iż zmuszony był zapożyczyć się u rodziny na kwotę 2.500 zł. Do kosztów utrzymania skarżący zaliczył opłacenie: wyżywienia – 500 zł; odzieży – 50 zł; dojazdu do pracy – 75 zł; środków czystości – 30 zł; drobnych napraw – 30 zł; wody, ścieków, śmieci i prądu – 40 zł; opału – 100 zł; telefonu - 45 zł oraz podatku od nieruchomości – 30 zł. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów prowadzonego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny (k. 74-78).
Zgodnie z treścią art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, w szczególności obowiązek wykazania braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bowiem w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny.
W rozpatrywanej sprawie skarżący spełnił ustawowe przesłanki do udzielenia mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, a mianowicie w odniesieniu do zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata.
W złożonym oświadczeniu wnioskodawca wykazał bowiem, iż źródłem jego utrzymania jest dochód z tytułu umowy o pracę na część etatu w kwocie 374 zł. Wnioskodawca nie posiada żadnych innych przedmiotów wartościowych. W skład majątku wnioskodawcy wchodzi dom o powierzchni [...] m² i nieruchomość pod tym domem o powierzchni [...] m2 oraz niewielkie budynki gospodarcze. Bieżące dochody w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie skarżącego, przy czym nie wystarczają skarżącemu, w związku z powyższym jest zapożyczony u rodziny na kwotę 2.500 zł.
Powyższe okoliczności, a w szczególności niski dochód skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie niniejszej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z przyczyn wskazanych powyżej, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło