II SA/Bk 631/15

WyrokWSA w Białymstoku2015-12-01

Skład orzekający: Elżbieta Trykoszko, Marek Leszczyński, Anna Sobolewska-Nazarczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów dotyczących kalibracji urządzenia rejestrującego (tachografu) oraz obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy, nawet jeśli pojazd nie stanowił jego własności, a jedynie był powierzony do testowania?
Ratio decidendi
Przedsiębiorca transportowy ponosi odpowiedzialność za prawidłowe działanie urządzenia rejestrującego (tachografu) i karty kierowcy, niezależnie od tytułu prawnego do pojazdu. Obowiązek kalibracji urządzenia rejestrującego oraz wczytywania danych z karty kierowcy spoczywa na wykonawcy przewozu, który musi wykazać należytej staranności, aby zapobiec naruszeniom. Brak własności pojazdu nie zwalnia przedsiębiorcy z tych obowiązków, jeśli wykonywał nim przewóz drogowy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę przedsiębiorcy transportowego na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy karę pieniężną nałożoną przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Kara została nałożona za wykonywanie przewozu pojazdem z nieprawidłowo skalibrowanym tachografem (nieaktualny numer rejestracyjny) oraz za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Przedsiębiorca kwestionował swoją odpowiedzialność, podnosząc, że pojazd był mu powierzony jedynie do testowania i nie stanowił jego własności, a obowiązki związane z tachografem powinny spoczywać na leasingodawcy. Sąd uznał, że odpowiedzialność przedsiębiorcy wynika z samego faktu wykonywania przewozu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Anna Lawda, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą P. S. A. P. i U. T. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę. Ś. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], nałożył na G. M. karę pieniężną w wysokości 1.500 zł, tytułem popełnienia naruszeń z lp. 6.1.4 i 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Podstawę faktyczną tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące naruszenia: - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji oraz - naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej pojazdu marki I. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki F. o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [...] lutego 2015 r. na drodze ekspresowej nr 7 w miejscowości J. Zatrzymanym zespołem pojazdów kierował M. M. W chwili kontroli wykonywano krajowy transport drogowy rzeczy - artykułów szybkopsujących się z miejscowości W. do P.. Przebieg i wyniki kontroli zamieszczono w protokole nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., podpisanym przez kontrolowanego kierowcę bez zgłoszenia uwag. Odwołanie od decyzji złożył G. M. i podał, że czuje się niewinny, gdyż przewóz w dniu kontroli wykonywany był ciągnikiem, który nie stanowił jego własności i nie stwarzał zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podniósł, że kierowca pracuje u niego od dnia [...] listopada 2014 r. Natomiast pierwszy raz w trasę pojechał w dniu [...] listopada 2015 r. Uważa, że nieprawdą jest, że karta kierowcy nie została wczytana od dnia [...] listopada 2014 r. Na dowód czego przesłał wydruk z historii odczytów z karty kierowcy. Zdaniem odwołującego to leasingodawca przekazujący ciągnik do testowania powinien sczytać dane z tachografu i wprowadzić nr VRN. Odwołujący uważa, że został dwukrotnie ukarany za to samo wykroczenie - raz jako przedsiębiorca, raz jako osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie. W opinii odwołującego przepisy ustawy o transporcie drogowym są krzywdzące dla przedsiębiorców, a kary nakładane są za uchybienia, które nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia w ruchu drogowym. Wniósł o zmniejszenie nałożonej kary. Główny Inspektor Transportu Drogowego, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.pa., art. 4 pkt 22 lit. h i s, art. 92a ust. 1, ust. 2 i ust. 6 oraz 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. z 2007 r. nr 159, poz. 1128), art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz.U. nr 180, poz. 1494 ze zm.), art. 10 ust. 5 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz.Urz. UE L 102 z 11.04.2006), pkt f rozdziału I i pkt 4 rozdziału VI załącznika IB oraz art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz. WE L 370 z 31.12.1985), lp. 6.1.4 i 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji odnośnie naruszenia z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy, organ odwoławczy podał, że podczas kontroli drogowej stwierdzono brak przeprowadzenia kalibracji cyfrowego urządzenia rejestrującego w związku z niezgodnością parametrów pojazdu - numeru rejestracyjnego (VRN). W urządzeniu rejestrującym wprowadzony był numer rejestracyjny [...], natomiast poddany kontroli pojazd posiadał numer rejestracyjny [...]. Organ podał, że według pkt f rozdziału I załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 "kalibracja" oznacza aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu przechowywanych w pamięci danych. Parametry pojazdu obejmują identyfikację pojazdu (numery VIN, VRN i kod rejestrującego państwa członkowskiego) i charakterystyki pojazdu (w, k, l, wielkość opon, ustawienie ogranicznika prędkości (w stosownych przypadkach), bieżący czas UTC, bieżąca wartość licznika kilometrów). Zgodnie z pkt 4 rozdziału VI załącznika IB do rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut lub przy zmianie numeru VRN (numery identyfikujące pojazd: numer rejestracyjny pojazdu (VRN) z oznaczeniem Państwa Członkowskiego i numer identyfikacyjny pojazdu (VIN) i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli. W ramach przeglądu okresowego wykonuje się kalibrację, gdzie kalibracja oznacza aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu przechowywanych w pamięci danych. W odpowiedzi na argumenty strony podniesione w odwołaniu, organ odwoławczy wyjaśnił, że to na wykonawcy przewozu spoczywają obowiązki związane z prawidłowym działaniem urządzenia rejestrującego, bez względu na to, jakim tytułem prawnym dysponuje do pojazdu. Nadto zgodnie z art. 10 ust. 2 zd. drugie rozporządzenia (WE) nr 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących. W ocenie organu odwoławczego strona – przedsiębiorca nie dochowała należytej staranności, aby zapewnić poprawne działanie urządzenia rejestrującego (tachografu) i jego odpowiednie stosowanie poprzez realizację obowiązku związanego z przeprowadzeniem kalibracji urządzenia w wymaganym terminie. W ocenie organu odwoławczego, fakt że pojazd nie stanowił własności strony, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w zakresie nałożenia kary z lp. 6.1.4 załącznika nr 3 do ustawy. Wykonywany w dniu kontroli przewóz podlegał pod przepisy rozporządzeń nr 3821/85 i 561/2006, w związku z czym na stronie jako wykonawcy przewozu spoczywały obowiązki związane z dopilnowaniem, aby tachograf działał poprawnie, był właściwie używany, skalibrowany i w odpowiednich terminach poddawany kontroli okresowej. Dbałość o właściwie funkcjonowanie urządzeń rejestrujących jest obowiązkiem przedsiębiorcy, a za jego niedopełnienie przedsiębiorca może zostać obciążony sankcją z ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy podniósł przy tym, że nie należy mylić obowiązku przeprowadzania badań okresowych z obowiązkiem dotyczącym kalibracji urządzenia rejestrującego. Kalibracja oznacza aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu przechowywanych w pamięci danych. Badanie okresowe ma natomiast na celu sprawdzenie prawidłowości działania urządzenia rejestrującego i nienaruszenia jego plomb zabezpieczających oraz tabliczki znamionowej. Biorąc pod uwagę materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organ odwoławczy uznał za zasadne utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 1.000 zł. Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy organ odwoławczy stwierdził, że w toku kontroli na podstawie odczytu plików cyfrowych z karty kierowcy ustalono, że dane z karty kierowcy nie zostały ani razu wczytane od dnia wydania karty, tj. od dnia [...] listopada 2014 r. Według złożonych przez stronę w toku postępowania wyjaśnień kierowca został przez stronę zatrudniony w dniu [...] listopada 2014 r., natomiast pierwszy przejazd podlegający pod ustawę o transporcie drogowym wykonał w dniu [...] listopada 2014 r. i od tego dnia należy liczyć termin 28 dni na wczytanie danych z karty kierowcy. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego należy stwierdzić, że strona uchybiła obowiązkowi wczytywania danych z karty kierowcy, bowiem do dnia kontroli minęło 71 dni. W odwołaniu od decyzji strona wskazała, że nie doszło do powyższego naruszenia, na dowód czego przesłała wydruk z historii odczytów z karty kierowcy. Analiza przedłożonego wydruku wykazała, że odczyt dotyczył innej karty kierowcy, aniżeli okazana do kontroli. Z wydruku wynikało bowiem, że dokonano odczytu danych m.in. w dniu [...] września 2014 r. Tymczasem karta kierowcy – M. M. okazana do kontroli została mu wydana dopiero w dniu [...] listopada 2014 r. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że kierowca powinien posiadać tylko jedną kartę kierowcy, natomiast w omawianej sprawie istnieje podejrzenie, że M. M. dysponuje dwiema kartami kierowcy. Powyższe powinno zostać przeanalizowane podczas kontroli w siedzibie przedsiębiorcy. Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych dane z karty kierowcy podmiot pobiera m.in. co najmniej raz na 28 dni. Bezspornym jest, że strona uchybiła swoim obowiązkom w zakresie wczytywania danych z karty kierowcy, dlatego też decyzja organu I instancji w powyższym zakresie jest prawidłowa. Nadto organ odwoławczy wywiódł, że w sprawie niniejszej brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy. Przede wszystkim dlatego, że naruszenie w postaci zlekceważenia obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy oraz obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Regulacja ta nie może być zastosowana także ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. W niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Organ podał, że nie wystarczy tylko zakwestionowanie odpowiedzialności, albowiem prowadzenie właściwej kontroli kierowców leży w interesie przedsiębiorcy. Organ odwoławczy wywiódł, że także przepis art. 92b ustawy nie może mieć zastosowania w sprawie niniejszej, albowiem regulacja ta nie dotyczy naruszeń z grupy 6 załącznika nr 3 do ustawy. Zdaniem organu odwoławczego, przepis ten znajduje zastosowanie wyłącznie w tych sprawach administracyjnych, w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresach odpoczynku, natomiast nie znajduje zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Organ podniósł, że istotnie przepis odsyła w pkt 1 lit. b do przepisów rozporządzenia nr 3821/85, jednakże w zdaniu pierwszym omawianego przepisu ustawodawca wskazał jednoznacznie, iż nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy. Takich przepisów rozporządzenie 3821/85 nie zawiera. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że art. 92b ustawy, jest wewnętrznie sprzecznym, co jest niezgodne z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Skargę do sądu administracyjnego od tej decyzji wniósł G. M. i podniósł, że jako przedsiębiorca nie czuje się winny. Uważa, że kara jest niesprawiedliwa i krzywdząca. Podał, że ciągnik siodłowy o nr rej [...] został mu powierzony na krótki okres czasu do testowania, bo miał go zakupić ale zrezygnował z zakupu. Skarżący nadmienił, że nie wiedział, czy leasingodawca cokolwiek robił w zakresie dotyczącym sczytywania tachografu. Skarżący podał, że sprawdzał tylko plomby, które były nienaruszone. Sczytywanie tachografu odbywa się co 90 dni. A zatem, zdaniem skarżącego, sczytanie należało do obowiązków leasingodawcy a nie do niego podczas testowania ciągnika. Dbałość o prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących należało do obowiązków leasingodawcy. Skarżący sprawdził tylko stan techniczny pojazdu, ważność badań technicznych, układ hamulcowy, wszystko było bez zastrzeżeń. Nadto skarżący podniósł, że nie jest prawdą iż kierowca posiadał dwie karty do tachografu. Zdaniem skarżącego wykroczenie, które może zostało naruszone w małym stopniu nie stanowiło żadnego zagrożenia dla życia, zdrowia w ruchu drogowym. Zgromadzony materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do nałożenia kary w wysokości 1.500 zł. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i generalnie podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Skarżący w piśmie procesowym z dnia 28 listopada 2015 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) podał, że istotnie kierowca miał dwie karty. Do dnia 6 listopada 2014 r. posiadał jedną kartę, która została sczytana jak rozpoczął pracę u skarżącego. Karta ta straciła swoją ważność i została zniszczona przez kierowcę. Od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] listopada 2019 r. kierowca posiada ważną kartę, która jest używana do tachografu cyfrowego w czasie jazdy. Jako dowód dołączono historię odczytów z dnia [...] marca 2015 r. kierowcy – M. M. Skarżący jeszcze raz powtórzył, że otrzymał do testowania pojazd o nr rej. [...]. Kolibracja należała do leasingodawcy a nie do niego. Wszystko było poplombowane, skarżący nie mógł naruszać żadnych plomb. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji. W pierwszej kolejności należy podnieść, że działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług transportowych poddana jest surowym rygorom wynikającym z ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm., dalej powoływana jako ustawa). Celem ustawodawcy było bowiem wymuszenie takiej organizacji pracy przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy, aby działalność ta odbywała się w sposób bezpieczny, bez zagrożenia życia, zdrowia i mienia innych osób. Na przedsiębiorcę został nałożony obowiązek zawierania takich umów i wprowadzenie takich rozwiązań organizacyjnych, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na rzecz przedsiębiorcy transport drogowy. Cel tych regulacji ma być osiągnięty poprzez wprowadzenie do ww. ustawy sankcji za określone naruszenia zasad i warunków wykonywania transportu drogowego. Stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy - art. 92 a ust. 6 ustawy. I tak treść załącznika nr 3 do ww. ustawy sankcjonuje: - lp. 6.1.4. - wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące lub cyfrowe urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego, badania kontrolnego lub kalibracji – wysokość kary pieniężnej 1.000 zł; - lp. 6.3.11. – naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy – za każdego kierowcę – wysokość kary pieniężnej 500 zł. Przechodząc do kontroli zasadności nałożenia w sprawie niniejszej poszczególnych kar podać należy, że zgodnie z art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 1.12.1985, str. 21, dalej powoływane jako rozporządzenie), pracodawca oraz kierowcy zapewnią poprawne działanie i odpowiednie stosowanie, z jednej strony, urządzeń rejestrujących, a z drugiej strony, karty kierowcy, w przypadku, gdy kierowca zobowiązany jest prowadzić pojazd wyposażony w urządzenie rejestrujące, zgodnie z załącznikiem IB. Zgodnie z definicją legalna zawartą w pkt ee rozdziału I załącznika IB urządzenie rejestrujące oznacza całość urządzeń zamierzonych do instalowania w pojazdach drogowych w celu automatycznego lub półautomatycznego pokazywania, rejestrowania i zapamiętywania szczegółowych danych o ruchu takich pojazdów i o pewnych okresach pracy osób kierujących tymi pojazdami. Celem urządzenia rejestrującego jest rejestrowanie, przechowywanie, wyświetlanie, drukowanie i wyprowadzanie danych związanych z czynnościami wykonywanymi przez kierowcę – pkt 1 rozdziału II załącznika. Urządzenie rejestrujące spełnia między innymi funkcję kalibracji - pkt 2 lp. 005 rozdział II załącznika. Kalibracja zgodnie z definicją legalną zawartą w pkt f rozdziału I załącznika IB do rozporządzenia oznacza: aktualizację lub potwierdzenie parametrów pojazdu przechowywanych w pamięci danych. Parametry pojazdu obejmują identyfikację pojazdu (numery VIN, VRN i kod rejestrującego państwa członkowskiego) i charakterystyki pojazdu, (w, k, l, wielkość opon, ustawienie ogranicznika prędkości (w stosownych przypadkach), bieżący czas UTC, bieżąca wartość licznika kilometrów). Funkcja kalibracji zgodnie z pkt 20, lp. 154 rozdziału III załącznika umożliwia automatyczne sparowanie czujnika ruchu z VU, cyfrowe dostosowanie stałej urządzenia rejestrującego (k) do współczynnika charakterystycznego pojazdu (w) (pojazdy mające dwa lub więcej przełożeń osi posiadają urządzenie przełączające, które automatycznie dopasowuje te różne przełożenia do przełożenia, dla którego urządzenie jest dostosowane w tym pojeździe), regulację (bez ograniczenia) bieżącego czasu, regulację bieżącego wskazania licznika kilometrów, aktualizację danych identyfikacyjnych czujnika ruchu zapisanych w pamięci danych, aktualizację lub potwierdzenie innych parametrów używanych przez urządzenie rejestrujące: identyfikację pojazdu, w, l, rozmiar opon i ustawienie urządzenia ograniczenia prędkości, (gdy dotyczy). Odnośnie danych kalibracyjnych urządzenie rejestrujące rejestruje i przechowuje w pamięci dane dotyczące: parametrów kalibracyjnych znanych w momencie aktywacji, pierwszej kalibracji po aktywacji urządzenia, pierwszej kalibracji w obecnym pojeździe (identyfikowanym numerem VIN), pięciu ostatnich kalibracji, (jeżeli w czasie jednego dnia jest kilka kalibracji, zapamiętuje się tylko jedną, ostatnią z tego dnia) – pkt 12.10, lp. 097 rozdziału III załącznika. Lp. 098 stanowi, że przy każdej z tych kalibracji rejestruje się następujące dane: rodzaj kalibracji (aktywacja, pierwsza instalacja, instalacja, przegląd okresowy), nazwę (nazwisko) i adres warsztatu, numer karty warsztatowej, Państwo Członkowskie wydające kartę i data ważności karty, identyfikację pojazdu, parametry uaktualnione lub potwierdzone: w, k, l, rozmiar opon, nastawy urządzenia ograniczenia prędkości, licznik kilometrów (wartości stare i nowe), datę i godzinę (wartości stare i nowe). Nowe urządzenie rejestrujące dostarcza się instalatorom lub producentom pojazdów w stanie nieaktywowanym, z wszystkimi parametrami kalibracyjnymi, wyszczególnionymi w rozdziale III pkt 20, ustawionymi na odpowiednie i ważne wartości domyślne - pkt 1, lp. 239 rozdziału V załącznika. Aktywacja urządzenia rejestrującego uruchamiana jest automatycznie przez pierwsze włożenie karty warsztatowej do któregokolwiek czytnika karty (lp. 244). Po aktywowaniu urządzenia rejestrującego wszystkie funkcje i prawa dostępu do danych są w pełni wdrożone (lp. 246). Po aktywowaniu urządzenia rejestrującego wszystkie funkcje rejestrowania i przechowywania są w pełni funkcjonalne (lp. 247). Następnym krokiem po instalacji jest kalibracja (lp. 248). Urządzenie rejestrujące musi być umieszczone w pojeździe w taki sposób, aby kierowca miał ze swojego siedzenia dostęp do wszystkich, niezbędnych funkcji (248a). Po zainstalowaniu i sprawdzeniu urządzenia rejestrującego mocuje się na nim dobrze widoczną i łatwo dostępną tabliczkę instalacyjną (pkt 2, lp. 249). Zgodnie z pkt 3 lp. 251 następujące części są zaplombowane: wszelkie połączenia, których rozłączenie może powodować niewykrywalne zmiany danych lub niewykrywalne utraty danych, tabliczka instalacyjna, dopóki nie jest przymocowana w taki sposób, że nie można jej usunąć bez uszkodzenia wykonanych na niej oznaczeń. Każdy przypadek zniszczenia takiej plomby wymaga sporządzenia pisemnego oświadczenia podającego powody takiego działania, a oświadczenie to udostępniane jest właściwemu organowi (lp. 253). Każdy przyrząd, tak nowy jak i po naprawie, jest kontrolowany pod względem prawidłowego funkcjonowania oraz dokładności odczytów i rejestracji, w granicach ustanowionych w rozdziale III pkt 2.1. i 2.2, i otrzymuje plomby zgodnie z pkt 3 rozdział V oraz jest kalibrowany – pkt 2 lp. 254 rozdziału VI załącznika. Przeglądy okresowe urządzeń zainstalowanych w pojazdach przeprowadza się po każdej naprawie urządzenia, lub po jakiejkolwiek zmianie współczynnika charakterystycznego pojazdu lub skutecznego obwodu tocznego opon, lub gdy czas UTC urządzenia różni się od czasu UTC o więcej niż 20 minut, lub przy zmianie numeru VRN i przynajmniej raz w okresie dwóch lat (24 miesięcy) od ostatniej kontroli – pkt 4, lp. 256. W ramach przeglądu okresowego wykonuje się kalibrację – lp. 258. Z powyższej regulacji dotyczącej charakterystyki ogólnej i funkcji urządzenia rejestrującego, wymagań odnośnie konstrukcji i funkcjonalności takiego urządzenia jak również jego instalacji, sprawdzenia, inspekcji i kontroli, wynika jak słusznie podnoszą organy, że każda zmiana danych identyfikujących pojazd powinna być uaktualniona w zainstalowanym w pojeździe urządzeniu rejestrującym, poprzez dokonanie kalibracji w ramach sprawdzenia okresowego urządzenia. W sprawie niniejszej podczas kontroli stwierdzono, że w urządzeniu rejestrującym wprowadzony był poprzedni nr rejestracyjny pojazdu - [...] podczas, gdy kontrolowany pojazd miał nr rejestracyjny - [...]. W urządzeniu rejestrującym nie wprowadzono aktualnego numeru VRN – numeru rejestrującego. Bezsporne w świetle powyższej regulacji pozostaje to, że numer ten powinien być zaktualizowany, poprzez dokonanie kalibracji urządzenia rejestrującego. Kalibracja powinna nastąpić po zmianie numeru rejestracyjnego a przed każdym skierowaniem pojazdu do wykonywania przewozów drogowych. Spór w sprawie niniejszej dotyczy tego kto powinien dokonać kalibracji. A mianowicie czy powinien to być leasingodawca czy też skarżący, który jak podnosi miał powierzony ciągnik na krótki okres czasu. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu odwoławczego zgodnie z którym to na wykonawcy przewozu spoczywają obowiązki związane z prawidłowym działaniem urządzenia rejestrującego bez względu na to jakim tytułem prawnym dysponuje do pojazdu. W ocenie Sądu skarżący nie dochował należytej staranności w zakresie zapewnienia prawidłowego działania urządzenia rejestrującego, poprzez dokonanie jego kalibracji w wymaganym terminie. Tym bardziej, że jak podnosi skarżący sprawdził on stan techniczny pojazdu, ważność badań technicznych, układ hamulcowy. W ocenie Sądu jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego powinien także wiedzieć o obowiązku kalibracji urządzenia rejestrującego. Jak wynika z oświadczenia leasingodawcy przedmiotowy pojazd był testowany przez skarżącego w okresie od 26 stycznia 2015 r. do 16 lutego 2015 r. Skarżący wywodzi, że z racji tego iż krótko testował pojazd, dbałość o prawidłowe funkcjonowanie urządzeń rejestrujących należała do obowiązków leasingodawcy. Stanowisko to nie może zasługiwać na uwzględnienie z tego powodu, że skarżący wykonywał tym pojazdem przewóz drogowy. A to właśnie wykonywanie przewozu drogowego danym pojazdem a nie czasokres jego "testowania" jest okolicznością przesądzającą o obowiązku dokonania kalibracji W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że słusznie w sprawie niniejszej nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1.000 zł, za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganej kalibracji. Słusznie też w ocenie Sądu nałożono na skarżącego karę pieniężną w wysokości 500 zł za naruszenie obowiązku wczytywania danych z karty kierowcy. Podstawową regulacją prawną ustanawiającą przepisy dotyczące obowiązku wczytywania wymaganych danych z karty kierowcy jest przepis art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (DZ.U.UE. L. Nr 102 z 11.04.2006). Stosownie do treści tego przepisu, przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 : i) zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego; ii) zapewniają, aby wszystkie dane wczytane zarówno z jednostki pojazdowej jak i z karty kierowcy, były przechowywane przez co najmniej dwanaście miesięcy po ich zarejestrowaniu oraz, na żądanie funkcjonariusza służb kontrolnych, były dostępne, bezpośrednio albo na odległość, na terenie tego przedsiębiorstwa. Zgodnie z lit. b cytowanego ustępu 5 art. 10, do celów niniejszego ustępu pojęcie "wczytywanie danych" jest rozumiane zgodnie z definicją określoną w załączniku IB, rozdział I lit. s rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, w myśl której oznacza ono kopiowanie wraz z podpisem cyfrowym części lub całego zbioru danych zapisanego w pamięci danych pojazdu lub w pamięci karty do tachografów. Dodać należy, że w myśl lit. t rozdziału I rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, "karta kierowcy" oznacza kartę do tachografów wydaną konkretnemu kierowcy przez organy Państwa Członkowskiego. Stosownie zaś do treści lit. c ustępu 5 art. 10 rozporządzenia nr 561/2006 Komisja może, zgodnie z procedurą, o której mowa w art. 24 ust. 2, określić maksymalny okres, w którym zgodnie z lit. a) ppkt i) należy wczytać odpowiednie dane. Maksymalne okresy dotyczące wczytywania danych określone zostały w wykonaniu powyższej delegacji, w rozporządzeniu Komisji Europejskiej nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy (DZ.UE.L.2010.168.16). W preambule rozporządzenia wskazano, że regularne wczytywanie danych zarejestrowanych przez jednostkę pojazdową i na karcie kierowcy jest niezbędne dla skutecznej kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku ustanowionych rozporządzeniem (WE) nr 561/2006, natomiast określenie maksymalnego okresu na wczytywanie odpowiednich danych z jednostki pojazdowej i karty kierowcy pozwoli na ściślejsze ujednolicenie warunków działalności przedsiębiorstw transportu drogowego w całej Unii. Stosownie do art. 1 ust. 1 i ust. 3 powołanego rozporządzenia maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej i 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Z uwzględnieniem powyższych warunków częstotliwość pobierania danych z tachografu cyfrowego oraz z karty kierowcy określone zostały w krajowym, polskim porządku prawnym. W przepisie art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. nr 180 poz. 1494 ze zm.) zawarto upoważnienie dla ministra właściwego do spraw transportu do określenia, w drodze rozporządzenia, częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe, kierując się koniecznością zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywanie tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań określonych w rozporządzeniu 561/2006 Parlamentu Europejskiego. W wykonaniu tej delegacji Minister Transportu wydał rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. nr 159, poz. 1128 ze zm.). W myśl § 4 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia dane z karty kierowcy podmiot pobiera co najmniej raz na 28 dni. W sprawie niniejszej kierowca pojazdu podczas kontroli okazał kartę wydaną mu w dniu [...] listopada 2014 r. Jak podał skarżący kontrolowany kierowca został u niego zatrudniony w dniu [...] listopada 2014 r. a pierwszy przejazd podlegający pod ustawę o transporcie drogowym wykonał w dniu [...] listopada 2014 r. Od tej daty należy liczyć termin 28 dni na wczytanie danych z karty pojazdu. Tymczasem jak ustalono podczas kontroli dane z karty od czasu jej wydania nie zostały ani razu wczytane. W związku z tym zasadnie w sprawie przyjęto, że skarżący uchybił obowiązkowi wczytywania danych z karty kierowcy. Legalności rozstrzygnięcia w tym zakresie nie podważa dołączony do skargi jak i do odwołania od decyzji organu I instancji wydruk z historii odczytów z karty kierowcy. Odczyt ten bowiem dotyczy innej karty niż tej okazanej do kontroli. Z wydruku wynika, że odczytu dokonano m.in. w dniu [...] września 2014 r., podczas gdy okazana do kontroli karta została wydana w dniu [...] listopada 2014 r. Fakt posiadania przez kierowcę dwóch kart potwierdził sam skarżący, który podał, że do dnia [...] listopada 2014 r. posiadał on jedną kartę, która została sczytana jak rozpoczął pracę u skarżącego. Karta ta straciła swoją ważność i została zniszczona przez kierowcę. Od dnia [...] listopada 2014 r. do dnia [...] listopada 2019 r. kierowca posiada ważną kartę, która jest używana do tachografu cyfrowego w czasie jazdy. Końcowo zgodzić się należy z organem odwoławczym, że w sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy. Zgodnie z tą regulacją nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92 a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Przytoczony przepis odnosi się do wyjątkowych sytuacji, tj. takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Obowiązek wykazania okoliczności wpływających na zwolnienie się przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia prawa spoczywa na przedsiębiorcy, który musi wykazać, że dołożył należytej staranności, aby zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy, a uchybienia te nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których przedsiębiorca nie mógł przewidzieć. W ocenie Sądu, skarżący w sprawie niniejszej nie wskazał żadnych okoliczności uzasadniających zastosowanie tej regulacji. Nie wystarczy bowiem, jak słusznie wskazuje organ odwoławczy, samo zakwestionowanie odpowiedzialności. Zasadnie organ odwoławczy przyjął także, że przepis art. 92b ust. 1 ustawy nie ma zastosowania w przypadku naruszeń z grupy 6 załącznika nr 3 do ustawy. Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że jego hipoteza obejmuje swoim zakresem przypadki, w których naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw i okresów wypoczynku. Ustawodawca w tych wypadkach wskazał na możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, o ile zostanie wykazane, że zorganizował on i zdyscyplinował pracę przedsiębiorstwa w sposób, który zapewniał osobom wykonującym na jego rzecz transport drogowy wykonywanie go zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Nieprzypadkowo ograniczono możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorców w oparciu o tę normę prawną do przypadków naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów, wymaganych przerw oraz okresów odpoczynku, warunkując je właściwą organizacją pracy i odpowiednim systemem wynagradzania, uznając, że skoro warunki te zostaną spełnione, przedsiębiorca nie będzie już miał interesu w naruszaniu tych norm przez kierowców. Zaakcentować przy tym należy, że w zakresie przepisu art. 92b ust. 1 ustawy nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu czy też karty kierowcy. W przypadkach zaistnienia takich naruszeń przedsiębiorca może zwolnić się od odpowiedzialności jedynie w wyniku wykazania przesłanek z art. 92c ust. 1 ustawy. Jak już wywiedziono powyżej skarżący nie wykazał tych przesłanek. W ocenie Sądu organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń stanu faktycznego sprawy i właściwej jego kwalifikacji prawnej, z zachowaniem wszelkich reguł postępowania i z zapewnieniem stronie skarżącej w nim pełnego udziału. Zaskarżona decyzja zawiera stosowne uzasadnienie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 K.p.a. Mając powyższe na uwadze na powyższe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło