II SA/Bk 634/05
WyrokWSA w Białymstoku2006-02-21
Skład orzekający: Anna Sobolewska-Nazarczyk, Grażyna Gryglaszewska, Wojciech Stachurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów może rozstrzygać spory dotyczące prawa własności lub przebiegu granic nieruchomości w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów nie może rozstrzygać sporów dotyczących prawa własności czy przebiegu granic nieruchomości w postępowaniu o zmianę danych ewidencyjnych. Ewidencja gruntów ma charakter techniczno-deklaratoryjny i rejestruje stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy. Zmiany w ewidencji mogą być wprowadzane jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych lub aktów normatywnych, a nie w drodze samodzielnego ustalania stanu faktycznego czy prawnego przez organ ewidencyjny.Stan faktyczny
Skarżący W. i H. J. domagali się przywrócenia pierwotnej powierzchni działki (0,0567 ha) w operacie ewidencji gruntów, wskazując na akt notarialny z 1960 roku. Organy administracyjne odmówiły wprowadzenia zmiany, wskazując, że w wyniku odnowienia operatu w 1980 roku powierzchnia została ustalona na 0,0549 ha na podstawie pomiarów geodezyjnych, a następnie działka została podzielona i częściowo zbyta. Skarżący zarzucili, że zmiany wprowadzano bez ich udziału i wiedzy, a pomiary były błędne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, asesor WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. sprawy ze skargi W. J. i H. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w B. z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania pani W. J. i pana H. J. od decyzji Prezydenta Miasta B. nr [...] z dnia [...] marca 2005 roku w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B., polegającej na przywróceniu powierzchni działki położonej przy ul. P. [...], w obrębie 2 "W. S." zgodnie z powierzchnią wykazaną w akcie notarialnym Rep. A [...] z dnia [...] marca 1960 roku wynoszącą 0,0567 ha, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:
W wyniku podziału nieruchomości położonej w B., zatwierdzonego orzeczeniem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w B. Wydziału Gospodarki Mieszkaniowej Nr [...] z dnia [...] października 1959 roku powstała działka nr [...] o pow. 0,0567 ha, położona przy ul. P. [...].
Przedmiotową działkę w dniu [...] marca 1960 r. aktem notarialnym Repetytorium A [...] nabyli małżonkowie W. i H. J.
Podczas założenia operatu ewidencji gruntów miasta B. w 1963 roku działka położona przy ul. P. otrzymała nr [...] o pow. 0,0567 ha, zgodnie z powierzchnią wynikającą z tytułu własności - aktu notarialnego.
W wyniku odnowienia operatu ewidencji gruntów w 1980 roku działce nr [...]o pow. 0,0567 ha, nadano nr [...] i pow. 0,0549 ha.
W 1992 roku działka nr [...] na wniosek właścicieli W. i H. J. uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. 0,0286 ha i nr [...] o pow. 0,0263 ha, który zatwierdzono decyzją Prezydenta Miasta B. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1992 roku.
Aktem notarialnym Rep. [...] działka nr [...] została zbyta na rzecz małżonków H. i S. B., dla których została założona księga wieczysta Nr [...].
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie nastąpił obrót prawny, organu I instancji, żądanie strony o przywrócenie zapisu powierzchni działki wynoszącej 0,0567 ha tj. wykazanej w akcie notarialnym Rep. A [...] z dnia
[...] marca 1960 roku uznał za niezasadne. Podkreślił również, iż zmiana przebiegu granic działki oznaczonej nr geodezyjnym [...] może nastąpić jedynie
w postępowaniu rozgraniczeniowym lub sądowym na wniosek zainteresowanej strony. Powstałe zaś w wyniku takiego postępowania dokumenty prawne będą stanowić podstawę do wprowadzania zmian w operacie ewidencji gruntów
i budynków.
Odwołanie na powyższą decyzje złożyli państwo W. i H..
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
w B. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji dodając, iż zgodnie
z art. 2 pkt 8 ustawy 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne
(Dz.U. Nr 30, poz. 163 z późn. zm.) celem ewidencji gruntów i budynków "jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami ".
Ponadto organ podkreślił, iż zapisy w ewidencji mają wyłącznie charakter techniczno - deklaratoryjny. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez organy orzekające - wyrok NSA sygn. akt II SA 1231/97
z dnia 19.01.1998 r. Wydane z upoważnienia wyżej cytowanej ustawy rozporządzenie Ministrów Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454)
w § 44 ust. 2 stanowi: " Do zadań Starosty (Prezydenta) związanych
z prowadzeniem ewidencji należy: utrzymywanie w stanie aktualności tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi."
Stosownie do § 46 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia "z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych".
Mając powyższe przepisy na uwadze organ odwoławczy wskazał, iż z analizy materiałów archiwalnych znajdujących się w zasobie Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej wynika, że powierzchnia działki nr [...] (stary numer 7) obliczona ze współrzędnych (metodą analityczną) wynosiła
0,0554 ha. Różnica między powierzchnią wynikającą z tytułu własności
a powierzchnią obliczoną na podstawie szkiców, służących do założenia ewidencji gruntów wynosiła mniej o 13 m 2.
Organ wskazał, iż w sierpniu 1980 r. doszło do ustalenia stanu władania gruntami, w związku z wykonaniem nowego pomiaru. Wówczas to odnotowano, że "granica z sąsiadem P. [...] i P. [...] biegnie wzdłuż trwałych ogrodzeń". Powyższe dane potwierdziła swoich podpisem pani J. Natomiast w uzupełniającym protokole z ogłoszenia stanu władania w określonych w ewidencji gruntów granicach działek m. B. w obrębie nr [...] sporządzonym przez Okręgowe Przedsiębiorstwo Geodezyjne - Kartograficzne w B. - Zakład Terenowy 1, pod pozycją, przy której wykazano właściciela działki nr [...], wykazana powierzchnia w wyniku prac geodezyjnych uległa zmianie z 0,0567 ha na 0,0549 ha, przy czym zainteresowani nie stawili się wówczas. Dlatego też podczas odnowienia operatu ewidencji gruntów w 1980 r. działka otrzymała nowy numer [...] i pow. 0,0549 ha. Następnie doszło do podziału działki decyzją Prezydenta Miasta B. na dwie działki, z czego działka nr [...] została zbyta na rzecz H. i S. B.
Organ odwoławczy jednocześnie podkreślił, iż w dniu [...] grudnia 2004 r. został przekazany do Urzędu Miejskiego w B., Wydziału Geodezji - operat techniczny z pomiaru kontrolnego znaków granicznych, budynków
i ogrodzeń zlokalizowanych na działkach nr [...], [...] i [...] wraz
z opracowaniem wyników. Ze sprawozdania technicznego tych pracy wynikało, że w czynnościach geodezyjnych w terenie brali udział: M. N. A. - właściciel działki nr [...], J. H.. - właściciel działki nr [...] i B. W. - przedstawiciel Urzędu Miejskiego
Ponadto w ramach prac geodezyjnych, w oparciu o odnalezione na gruncie trwałe znaki graniczne i dane geodezyjne znajdujące się w zasobie Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, dokonano kontrolnego obliczenia powierzchni działki nr [...] (z założenia ewidencji gruntów) i działki nr [...] (z odnowienia ewidencji). Tak wyliczone powierzchnie w ocenie organu zgadzają się z powierzchniami ujawnionymi w ewidencji gruntów. Tym samem wniosek państwa W. i H. J. okazał się niezasadny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani W. J. i pan H. J. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w sprawie odmowy wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B., polegającej na przywróceniu powierzchni działki położonej przy ul. P. [...], w obrębie 2 "W. S." zgodnie z powierzchnią wykazaną w akcie notarialnym Rep. A [...] z dnia [...] marca 1960 roku wynoszącą 0,0567 ha.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zmiany w ewidencji gruntów zostały wprowadzone bezpodstawne i bez wiedzy skarżących. Zdaniem skarżącego,
w zakresie zmiany powierzchni przedmiotowych gruntów organ nie działał zgodnie z prawem, albowiem wszelkich pomiarów gruntów dokonywano bez ich udziału. Na tej też podstawie bezprawnie ustalono w oparciu o istniejące ogrodzenia powierzchnię przedmiotowej działki i zabrano im 18 m2 gruntu.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że organ prowadzący ewidencję gruntów nie może w postępowaniu
o zmianę danych ewidencji gruntów samodzielnie ustalać i rozstrzygać kwestii własnościowych. Podkreślił ponadto, iż w związku z pismem pana N. M. z dnia [...] września 2004 roku skierowanym do Wydziału Geodezji Urzędu Miejskiego w B. odnośnie niezgodności faktycznego położenia budynków na gruncie, z ich położeniem na mapie zasadniczej, w dniu [...] grudnia 2004 roku dokonano pomiaru sytuacji na gruncie i w dniu [...] grudnia 2004 roku został przekazany do Urzędu Miejskiego w B., Wydziału Geodezji - operat techniczny z pomiaru kontrolnego znaków granicznych, budynków i ogrodzeń zlokalizowanych na działkach nr [...], [...] i [...] wraz z opracowaniem wyników. W ramach tej czynności geodezyjnej, w oparciu o odnalezione na gruncie trwałe znaki graniczne i dane geodezyjne znajdujące się w zasobie Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, dokonano kontrolnego obliczenia powierzchni działki nr [...] (z założenia ewidencji gruntów) i działki nr [...] (z odnowienia ewidencji), która zgadza się z powierzchnią ujawniona w ewidencji gruntów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności zaskarżonej decyzji
o odmowie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów, dlatego też skarga podlega oddaleniu.
Zgodnie z ustaloną linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, poprzez dokonywanie zmian w operacie ewidencji gruntów nie można rozstrzygać jakichkolwiek kwestii spornych, dotyczących prawa własności gruntów, czy przedmiotu własności (wyrok NSA z 17.02.1993r. II SA 1155/92, ONSA 1994 nr 2, poz. 61; wyrok NSA z 7.09.1992r. II SA 765/92, wyrok NSA z 27.10.1987r.
IV SA 270/87, GAP 1988 nr 16, s.46).
Organy prawidłowo ustaliły, że podczas założenia operatu ewidencji gruntów miasta B. w 1963 roku działka położona przy ul. P. należąca już do małżonków W. i H. J. otrzymała nr [...] o pow. 0,0567 ha, zgodnie z powierzchnią wynikającą z tytułu własności - aktu notarialnego. W wyniku jednak odnowienia operatu ewidencji gruntów w 1980 roku działce nr [...] o pow. 0,0567 ha, nadano nr [...] i pow. 0,0549 ha. Różnica w powierzchni przedmiotowej działki wynikała z tego, iż powierzchnia działki obliczona metodą analityczną (ze współrzędnych punktów granicznych) była inna niż wskazana w akcie własności.
Jak organ wskazał, w 1992 roku działka nr [...] na wniosek właścicieli W. i H. J. uległa podziałowi na działki nr [...] o pow. 0,0286 ha i nr [...] o pow. 0,0263 ha, który zatwierdzono decyzją Prezydenta Miasta B. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1992 roku. Następnie aktem notarialnym Rep. [...] działka nr [...] została zbyta na rzecz małżonków H. i S. B., dla których została założona księga wieczysta Nr [...]. Przez powyższe działania został zatem usankcjonowany stan prawny przedmiotowych nieruchomości i ich powierzchni, przy czym skarżący nie wnosili wówczas żadnych zastrzeżeń w tej mierze.
Wniosek skarżącego w sprawie zmiany w operacie ewidencji gruntów miasta B., polegającej na przywróceniu powierzchni działki położonej przy ul. P. [...], w obrębie 2 "W. S." zgodnie z powierzchnią wykazaną w akcie notarialnym Rep. A [...] z dnia [...] marca 1960 roku nie znajduje żadnego uzasadnienia merytorycznego, tym bardziej że działka ta została podzielona dwie odrębne działki (co zostało zatwierdzone decyzją Prezydenta Miasta B.), z czego jedna z nich nie stanowi już własności skarżących.
Podkreślić należy, iż w świetle art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. nr 30, poz. 163 z późn. zm.) - ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami i lokalami.
Powyższe informacje są nanoszone do operatów ewidencyjnych na podstawie między innymi prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, opracowań geodezyjno-kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych.
Podstawy zatem do nanoszenia zmian w operacie zostały wyszczególnione
w § 46 ust. 2 Ministrów Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 454). Mając powyższe na względzie należy podkreślić, że ewidencja gruntów, pełniąc funkcje informatyczno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów. Rejestruje jedynie stany prawne ustalane w innym trybie lub przez inne organy (orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego II SA 766/98 - Lex nr 41298).
W sprawie niniejszej, w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, w jaki sposób powstały rozbieżności w powierzchni działki wpisanej w ewidencji gruntów, a wskazanej w akcie notarialnym z 1960 roku.
Ponadto w związku z pismem pana N. M., dokonano pomiaru sytuacji na gruncie i w dniu [...] grudnia 2004 przekazano do Urzędu Miejskiego
w B., Wydziału Geodezji - operat techniczny z pomiaru kontrolnego znaków granicznych, budynków i ogrodzeń zlokalizowanych na działkach nr [...] wraz z opracowaniem wyników. W ramach tej czynności geodezyjnej, w oparciu o odnalezione na gruncie trwałe znaki graniczne i dane geodezyjne znajdujące się w zasobie Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej
i Kartograficznej, dokonano kontrolnego obliczenia powierzchni działki nr 34 (z założenia ewidencji gruntów) i działki nr [...] (z odnowienia ewidencji) i ustalono, że zgadza się z powierzchnią ujawnioną w ewidencji gruntów. W tych czynnościach geodezyjnych w terenie brał również udział pan H. J.
Jeśli zaś istnieją dokumenty wskazujące na inny przebieg granicy między przedmiotowymi działkami, to może ewentualnie istnieć jedynie spór co do przebiegu granicy. Organ nie może wyżej wymienionego sporu rozstrzygnąć w tej sprawie (jak też wskazał w decyzji I instancyjnej), bowiem do jego zadań należy realizowanie przesłanek zawartych w art. 2 pkt 8 cytowanej ustawy z dnia 17.05.1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 46 ust. 2 omawianego wyżej rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29.03.2001 r.
Skarżący zaś nie przedłożyli żadnego dokumentu urzędowego, który mógłby stanowić podstawę do zmiany wpisu w ewidencji, w rozumieniu art. 23 ustawy
z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. nr 100, poz. 1086 ze zm.).
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd stwierdził, iż decyzja odmawiająca zmiany wpisu w ewidencji gruntów jest zgodna z prawem i orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1 kpart. 2 pkt 8 ustawyart. 2 pkt 8art. 23 ustawyart. 151 ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło