II SA/Bk 635/11

WyrokWSA w Białymstoku2011-11-15

Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Grażyna Gryglaszewska, Elżbieta Trykoszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy lokal użytkowy, który nie przeszedł formalnej zmiany sposobu użytkowania na lokal mieszkalny, może stanowić podstawę do przyznania dodatku mieszkaniowego?
Ratio decidendi
Dodatek mieszkaniowy przysługuje wyłącznie najemcom lokali mieszkalnych, a lokal użytkowy, który nie przeszedł formalnej procedury zmiany sposobu użytkowania na lokal mieszkalny i nie spełnia wymogów technicznych lokalu mieszkalnego, nie może być uznany za lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Faktyczne użytkowanie lokalu na cele mieszkalne nie wystarcza bez formalnej zmiany przeznaczenia lokalu.
Stan faktyczny
Pani E. A. złożyła wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego na lokal przy ulicy B. w Białymstoku. Organ I instancji odmówił przyznania dodatku, uznając, że lokal jest użytkowy, a nie mieszkalny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, jednak ponownie odmówiono dodatku z powodu braku formalnej zmiany sposobu użytkowania lokalu na mieszkalny. Skarżąca złożyła skargę do WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Wincenciak (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska,, sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Protokolant Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 listopada 2011 r. sprawy ze skargi E. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta B., z dnia [...] maja 2011 r., o odmowie przyznania dodatku mieszkaniowego Pani E. A. na lokal przy ulicy B. w B. U podstaw rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia 29 października 2011 r. zainteresowana wystąpiła o przyznanie dodatku mieszkaniowego. Zaskarżoną decyzją organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego uznając, że wnioskodawczyni "zajmuje lokal użytkowy a nie mieszkalny, co w świetle ustawy o dodatkach mieszkaniowych uniemożliwia skuteczne ubieganie się o dodatek mieszkaniowy". Od decyzji tej zainteresowana wniosła odwołanie uzasadniając je błędną wykładnią i niewłaściwym zastosowaniem przepisów prawa. Skarżąca w odwołaniu podkreśla, że organ skupił się jedynie na formalnym kryterium oceny przeznaczenia użytkowanego lokalu, nie biorąc pod uwagę faktycznego wykorzystania lokalu na cele mieszkalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, dokonując analizy akt sprawy, dopatrzyło się uchybień w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, uznając że nie został wyjaśniony status prawny lokalu zajmowanego przez Panią A. W związku z powyższym organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponowne rozpatrując sprawę organ I instancji odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego przyjmując, że nie jest to lokal mieszkalny. Od decyzji Skarżąca odwołała się wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do "ponownego rozpatrzenia z chwilą otrzymania odpowiedzi od Ministerstwa w Warszawie". Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje m.in. najemcom lokali mieszkalnych. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zajmowany lokal - pomimo wykorzystywania go na cele mieszkalne - formalnie jest lokalem użytkowym. W aktach sprawy znajduje się kopia zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu, jednakże - pomimo wezwania -strona nie udokumentowała zakończenia procedury przekształcenia sposobu użytkowania na mieszkalny. Z treści odwołania wynika, że strona wystąpiła o odstępstwo od warunków technicznych, co -jak należy przypuszczać - jest wynikiem zgłoszenia sprzeciwu przez organ nadzoru budowlanego, któremu zmianę zgłoszono. Na dzień wydania skarżonej decyzji słusznie organ I instancji uznał więc, że nie ma podstaw do przyjęcia, że zajmowany lokal ma charakter mieszkalny. Kolegium wskazało, że dodatek mieszkaniowy przysługuje najemcom lokali mieszkalnych, zaś lokal zajmowany przez stronę formalnie tego warunku nie spełnia, to brak jest podstaw do rozważania zasadności dalszego prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie. Dopiero bowiem zakończenie procedury zmiany sposobu użytkowania i potwierdzenie przez właściwy organ, że zajmowany lokal spełnia wymogi lokalu mieszkalnego spowoduje podstawę do skutecznego ubiegania się o dodatek mieszkaniowy przez Skarżącą. Wtedy będzie ona mogła - składając nowy wniosek - wystąpić o przyznanie dodatku mieszkaniowego, jako najemca lokalu mieszkalnego. Skargę od tej decyzji złożyła Pani E. A. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę na decyzję Sąd dokonuje oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie jest zasadna. Istota sporu w sprawie sprowadza się do kwestii rozumienia pojęcia lokalu mieszkalnego jako jednego z warunków przyznania dodatku mieszkaniowego. Art. 2 ustęp 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U.01.71.734 ze zm.), zwanej dalej ustawą, stanowi że dodatek mieszkaniowy, z zastrzeżeniem art. 7 ust. 3 i 4, przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych, 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego, 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych, 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem, 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Ponadto w myśl art. 2 ust. 2 ustawy dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1. Z powołanego przepisu wynika więc, że jednym z warunków przyznania dodatku mieszkaniowego jest ustalenie, iż wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego dotyczy osoby zajmującej lokal mieszkalny. Ustawa o dodatkach mieszkaniowych nie definiuje pojęcia lokalu mieszkalnego, należało więc odwołać się do rozumienia pojęcia lokalu mieszkalnego użytego w przepisach prawa budowlanego. Skoro bowiem prawodawca nie podaje w ustawie o dodatkach mieszkaniowych definicji legalnej lokalu mieszkalnego to znaczenie tego pojęcia należało zdekodować w oparciu o przepisy prawa normujące pojęcie lokalu i dokonujące kategoryzacji lokali na mieszkalne i inne. W myśl § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U.02.75.690) mieszkaniem jest zespół pomieszczeń mieszkalnych i pomocniczych, mający odrębne wejście, wydzielony stałymi przegrodami budowlanymi, umożliwiający stały pobyt ludzi i prowadzenie samodzielnego gospodarstwa domowego. Z kolei według § 3 pkt 14 tego rozporządzenia lokalem użytkowym jest jedno pomieszczenie lub zespół pomieszczeń, wydzielone stałymi przegrodami budowlanymi, niebędące mieszkaniem, pomieszczeniem technicznym albo pomieszczeniem gospodarczym. Kolejne przepisy powołanego rozporządzenia, w tym § 90 i następne, określają warunki techniczne jakie muszą spełniać lokale mieszkalne. Są to warunki dotyczące między innymi dostępności światła naturalnego do lokalu, minimalnych wysokości ścian, itp. Zatem prawodawca dzieli obiekty i lokale na mieszkalne oraz inne kategorie - biorąc pod uwagę ich przeznaczenie, a także parametry techniczne. O przypisaniu danemu lokalowi cechy lokalu mieszkalnego nie przesądza faktyczne zamieszkiwanie, lecz przeznaczenie lokalu określone w aktach administracyjnych na etapach planowania przestrzennego i pozwolenia na budowę, co z kolei łączy się z tym, iż lokal mieszkalny musi spełniać prawem przewidziane warunki techniczne. Pierwotne przeznaczenie lokalu na cel inny niż mieszkaniowy nie przesądza o niemożności zmiany sposobu użytkowania lokalu, co potwierdzają przepisy art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 71 ustawy Prawo budowlane. Dopóty dopóki jednak taka zmiana nie zostanie dokonana to lokal nie może być uznany za mieszkalny dla potrzeb postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego. W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że lokal zajmowany przez Skarżącą, pomimo czynionych starań, nie był lokalem mieszkalnym na datę orzekania przez organ odwoławczy. Jak wynika z dołączonych dokumentów postępowanie w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania lokalu użytkowego na mieszkalny jest w toku (karty akt administracyjnych: 29, 53; karty akt sądowych: 3, 15 ). Ponadto sama Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnosi, że w postępowaniu o zmianę sposobu użytkowania lokalu wystąpiono do Ministra o odstąpienie od warunków technicznych w trybie art. 9 Prawa budowlanego (karta 54 akt administracyjnych). W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.) skargę oddalono.-

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło